Афон ҿыц аҳәса аҭаара ахьыргәаԥхо акурортқәа жәаба ирылашәеит

33
(ирҿыцуп 16:59 14.07.2021)
Урыстәылатәи аҳәса ҩыџьа-ҩыџьала ма гәыԥҩыла еицны ԥсшьара ицоит, Аԥсныҟа дара аауеит амшын иҭаларц, аԥсабара аԥшӡара рбарц, аҭоурых-культуратә ҭыԥқәа ирҭаарц, аҩи амандаринеи ргьама рбарц.

АҞӘА, ԥхынгәы 14 - Sputnik. Афон ҿыц аҳәса гәыԥҩыла аԥсшьара ахьырҭаху акурортқәа жәаба рхыԥхьаӡара иалашәеит. Аԥхынра аҳәса рхацәеи рхәыҷқәеи рыда ԥхынгәымзазы рыԥсы ахьыршьо атәы еилыркааит аԥсшьаразы анхарҭақәа рҿаҵаразы амаҵзура TVIL.RU аҿы.

Иҟоу астатистикала, аҳәса ԥхынгәымзазы анхарҭақәа ҿарҵоит уахык инаркны жәаха рҟынӡа, иагьнырхуеит уахыки-ҽнаки рыла 950 мааҭ инаркны 5,5 нызқь мааҭ рҟынӡа. Еиҳарак иахьаангыло аԥсшьарҭақәеи асасааирҭатә ҩнқәеи рҿоуп — 86%, еиҳа имаҷны — ауаҭахқәеи (9%) акоттеџьқәеи (3%).

Аԥсшьаразы анхарҭақәа рҿаҵаразы амаҵзура адыррақәа рыла, аҳәса ԥхынгәымзазы реиҳа аԥсшьара ахьеиӷьаршьо ақалақьқәа иреиуоуп: 

  • Иалта — 3171 ₽ / бжьаха-бжьымш *
  • Шәача — 2057 ₽ / жәаха-жәымш
  • Санкт-Петербург — 2522 ₽ / 4,5 уахи-ҽни
  • Кисловодск — 1456 ₽ / ааха-аамш
  • Москва — 1350 ₽ / ԥшьаха-ԥшьымш
  • Ростов-на-Дону — 2843 ₽ / уахыки-ҽнаки
  • Воронеж — 1591 ₽ / хаха-хымш
  • Соль-Илецк — 950 ₽ / фаха-фымш
  • Петрозаводск — 5460 ₽ / бжьаха-бжьымш
  • Афон ҿыц— 1497 ₽ / жәаха-жәамш

*Бжьаратәла асасааирҭақәа рҟны уахык ахә / бжьаратәла аԥсшьараамҭа

Иазгәаҭоуп зегь реиҳа аԥсшьара ахә шымариоу Соль-Илецк, иахьыцәгьоу - Петрозаводск. 

Уаанӡа Афон ҿыц зегь реиҳа зыхә мариоу аԥсшьара ахьалшо аҭыԥқәа ирхыԥхьаӡалан.

Астатистика ишаҳәо ала, аҳәса Аԥсны ргәаԥхоит. Убас аԥснытәи акурорт Гагра ашықәсҿыцазтәи аԥсшьараан зегь реиҳа азҿлымҳара аман аурыс ҳәсақәа рыбжьара. Уахь ицоит еиуеиԥшым амзызқәа рзы: рхы иацклаԥшларц, ргәабзиара еиӷьыртәырц, аҩнусқәа рҟынтәи ргәы рхадыршҭырц, аспорт, аекскурсиақәа, ахацәа рҟынтәи рыԥсы ршьарц. 

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

33

Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Габлиа Акаԥа ақыҭа иамоу ауадаҩрақәа ртәы

6
(ирҿыцуп 19:23 25.07.2021)
Акаԥа ақыҭа ахада Зураб Габлиа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит афымцалашареи амҩақәеи рзы ирымоу ауадаҩра атәы, иҳәеит анхацәа ирыбзазашьоу.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Габлиа ақыҭа Акаԥа иамоу ауадаҩрақәа ртәы

Аиҿцәажәараҿы ақыҭа ахада иҳәеит уаанӡа аӡазы ирымаз ауадаҩра шаԥыху, уажәы изыргәамҵуаны иҟоу афымцалашара амчхара амаҷра шакәу.

"2014 шықәса рзы иргылан ашьаҟақәа. Уи аахас ацәаҳәақәа рыҟаҵара алмыршахеит. Ааигәа ҳақәдыргәыӷит ари апроблема шыӡбахо. Ҳара иаҳҭахуп 3 километра афымцатә цәаҳәақәа. Иахьа иҳамоу алашара амчхара даара имаҷуп, иҳазхаӡом", - ҳәа еиҭеиҳәеит Габлиа.

Акаԥа ақыҭа ахада иҳәеит амҩақәа рҭагылазаашьа уамак ишҽеим, убри аан ақыҭатәи ауахәама иаҭаауа рхыԥхьаӡара рацәоуп, аԥсшьаҩцәагьы уахь иналаҵаны.

"Ааигәа иҟаз амшцәгьаан амҩа еиҳагьы иԥхасҭахеит. Акомиссиа ыҟан, ирбеит, иаарласны аҭагылазаашьа аҽеиҭанакып ҳәа ҳақәгәыӷуеит", - ҳәа азгәеиҭеит Габлиа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

6
Кукушка

"Ҳцәаӷәап - ҳрашәап, ҳрашәап - ҳцәаӷәап": анхаҩы дызҟаҭәар зылшо аԥсаатәқәа

38
(ирҿыцуп 15:23 25.07.2021)
Анхаҩы дманшәалахарц, иҽаҩра иԥыларц иҽызцәихьчоз аԥсаатәқәа ртәы шәаԥхьарц шәылшоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа лматериал аҟны.

Аԥхаррақәа аныҟалалак, анхаҩы адгьыл аус адулара иҽаназикуа аамҭа ицәырнагоит ажәлар разхаҵарақәеи разгәаҭарақәеи жәпакы. Урҭ азхаҵарақәа хықәкыла ауаҩы ацәгьа иацәыхьчара, имоу аманшәалара, амарымажара реиқәырхара, реихаҳароуп изызку.

Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik

Ааԥын, аԥсабара зегьы анҿыхо, аԥсаатә амра шәахәақәа иреигәырӷьаны рашәа хаақәа анцәырырго, аԥсуаа шьыжьымҭан џьара усура ҳәа ианааҵыҵуаз, еиҳарак адгьыл иқәаарыхырц, амхы иҭаларц ргәы ианҭарк, "какалк мкыкәа", даҽакала иуҳәозар, "ҿаҵак ымфакәа" ицомызт.

Ауаҩы акрыфа, имч ҭаны, игәы алаҟаны аусура иҽаназикуа еиӷьу ыҟам. Ацәгьа ухьыԥшӡом, иара унапы злаукыз аусгьы иаҳа иуцааиуеит.

Шьыжьнаҵы акрыфара ргәы ианаҭахӡамыз, хыхьчага ҳасабала аусура рнапы аларкаанӡа аџьыкхыш маҷк нарыхәларыԥсон, зынӡа рыца ак ҭамкәа иҟамларц азы. Аԥсуаа иазгәарҭоит, анхаҩы ҿмырҵысы (акрымфакәа) ааԥын имхы данҭала, зыбжьы иаҳаз аԥсаатә даҟаҭәоит ҳәа (азгә: "аҟаҭәара" - одоление птицы).

Ҿмырҵысы ажәҵыс аҷырҷырбжьы уаҳар – ахьара, ахш ԥхасҭахалоит (иҵәыҵәлоит) рҳәоит. Амалаӷәыри аҟармаҵыси рышәаҳәабжь уаҳар – унасыԥ дыркьаҿуеит. Убри аҟнытә, ааԥын рҽырцәырыхьчон абарҭ аԥсаатәқәа: акәыкәу, ажәҵыс, ашамыхьажь, амалаӷәыр, аҟармаҵыс…

Акәыкәу

Акәыкәу ршьуам, еишәарыцом. Аԥсуаа рҟны иҟоуп азхаҵара "ҿмырҵысы акәыкәу абжьы заҳаз даҟаҭәоит, иҽаҩра беиахом" ҳәа. Акәыкәу аҿыҭра ианалаго (инықәырԥшшәа мшаԥымзазы) аӡәырҩы анхацәа ахлафаауеит: "Ҳцәаӷәап - ҳрашәап, ҳрашәап - ҳцәаӷәап!" - аҳәоит ҳәа. Акәыкәу аҿыҭра ианаҟәыҵлак – лаҵараамҭам. Илауҵогьы ҟалом.

Уамашәа иубаша, ари аԥсаатә хәыҷы ахьӡ аџьа, адгьыл ақәаарыхра аамҭа ишадҳәалоугьы, ахыргәаҟра ацәымӷуп. Егьырҭ аԥсаатәқәа реиԥш аҭра ҟанаҵом. Акәыкәу аҟара иаашьо, зыхшара змааӡо "имцәаӷәои имрашәои" ԥсаатә ыҟам.

Ашамыхьажь

Ашамыхьажь иамоуп даҽа хьӡык, уи "абжьоубжьыкь" ауп. Ԥсаатә ӷроуп, аԥыц ҵәызуп, иаҩцамкәа иқәырхәоуп. Аԥҷаҷар харгьежьаауп, еиларгыланы ахы иқәгылоуп. Ашамыхьажь зымшьҭа цәгьоу ԥсаатәны иахәаԥшуеит. Ашҭа инҭаԥырны аҩны азааигәара махәык инықәтәар, рыцҳашьарада иԥхадырсуан.

Амалаӷәыр

Амалаӷәыр аиаҵәареи аҩеижьреи еимазкуа ԥштәуп иамоу. Даараӡа ҵыс ԥшӡоуп, амала ишымышьҭацәгьоу ҳәатәуп. Ауаҩы иитәу ҟәыхк - амаҭәа ҽыҭк, мамзаргьы ахцәы аԥыц иаҿыҵакны иагар, аманшәаламрақәа ичычоит, илаиҵазгьы иԥылом.

Ажәытәан аҽаҩра бзиа ззаамрыхыз "амалаӷәыр уаҟаҭәеит" ҳәа ихыччауан.

38