Sputnik амчыбжь: агоспиталь аҿы арыцҳара, аԥкрақәа, ҭагалан азы аҿагыларатә акциа

108
Нанҳәа 9 - 15 рзы имҩаԥысыз ахҭысқәа рыхҳәаа аинформациатә маҵзура Sputnik аҿы.

аруаа

Ииасыз амчыбжь азы Аԥсны ареспублика ауааԥсыра рзы аҵакы змоу ахҭысқәа аҭыԥ рыман. Атәылаҿ иаларгалеит аԥкырацҵақәа коронавирустә инфекциа алаҵәара иахьаҿу азы, аибашьра аветеранцәа руаажәларратә еиҿкаара "Аруаа" жьҭаарамза анҵәамҭазы аҿагыларатә акциақәа ишрылаго азы аҳәамҭа ҟанаҵеит, имҩаԥысит COVID-19 аҿагыларазы Акоординациатә штаб аилатәара, нанҳәа 14 азы Аԥсны иргәаладыршәеит аибашьра алагара амш.

Sputnik

Ахада Аахыҵ Уаԥстәыла иҟазаара хыркәшоуп

Нанҳәа 9 азы ихыркәшахеит Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аахыҵ Уаԥстәыла хымштәи иҟазаара. Аслан Бжьаниеи зхадараҿы дыҟоу аԥснытәи аделегациеи Цхьынвал иаҭааны иҟан, 2008 шықәсазтәи ахҭысқәа 13 шықәса рхыҵра иазку Аахыҵ Уаԥстәыла имҩаԥысуаз ауснагӡатәқәа рылахәхаразы.

© Foto / пресс-служба президента Республи Абхазия

Нанҳәа 7 азы Бжьаниа ашәҭшьыҵәрақәа шьҭеиҵеит Цхьынвалтәи ахәбатәи абжьаратә школ ашҭаҿ иҟоу амемориал амҵан. Анаҩс имҩаԥысит Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхадацәа Аслан Бжьаниеи Анатоли Бабилови реиԥылара.

Бжьаниеи Бибилови наҟ-наҟтәи русеицура азҵаарақәа ирылацәажәеит, аекономикатә еиныррақәагьы убрахь иналаҵаны. Агәалашәаратә ҳамҭақәа еимырдеит.

Нанҳәа 8 азы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ақырҭуа агрессиа иахҟьаны иҭахаз ауааԥсыра ргәалашәара иазкны Цхьынвал имҩаԥысуаз аусмҩаԥгатәқәа ихы рылаирхәит.

Аслан Бжьаниа Цхьынвал ауснагӡатә аҿы "Аԥсны Аахыҵ Уаԥстәылатәи ахҭысқәа агрессиак аҳасаб ала ирыдыркылеит", - иҳәеит.

Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аахыҵ Уаԥстәыла иҟоу Аԥсны адипломатиатә миссиа даҭааит нанҳәа 9 азы.

COVID-19

Нанҳәа 10 азы иалагеит атәыла ауааԥсыра COVID-19 аҟынтә алаҵа "Спутник-Лайт" рзыҟаҵара. Нанҳәа 12 азы имҩаԥысит Акоординациатә штаб аилатәара. Аиԥылараҿы иҳәан ареспублика 100 000 доза алаҵа аиура ишаҳәаз.

Аепидемиологиатә ҭагылазаашьа инадҳәаланы Акоординациатә штаб алахәылацәа ахада иабжьыргеит аԥкырацҵақәа алагалазарц.

Нанҳәа 11 азы Гәдоуҭатәи аковидтә госпиталь ачымазаҩ, 1957 шықәсазы ииз иԥсҭазаара далҵит афымцалашара аиҭаԥара иахҟьаны.

Зыԥсҭазаара иалҵыз Гәдоуҭатәи аковидтә госпиталь ачымазаҩ СИПАП-терапиа дахысуан, ирыԥҳақәа иԥсабаратәымкәа аҳауа рҭадырсуан, иҳәеит Агәабзиарахьчара аминистр Акоординациатә штаб аилатәараҿы.
"Гәдоуҭатәи аковидтә госпиталь аҿы афымцеиҭаԥара иахҟьаны ареанимациа аҟәшақәа ҩ-палатак рҿы алашара ыцәеит. Аппаратқәа амашәыртә усурахь ииасит. Ари амедусуҩцәа ишырбоз иҟалеит. Иаразнак ареанимациатә уснагӡатәқәа ирылаган. Аха ачымазцәа руаӡәк иԥсҭазаара далҵит", - иҳәеит Едуард Быҭәба.

Адырҩаҽны 1949 шықәсазы ииз аҽа пациенткакгьы лыԥсҭазаара далҵит.

Аԥкра ҿыцқәа

Нанҳәа 13 азы Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа аковид аԥырҟәҟәааразы ауснагӡатәқәа рырӷәагәаразы аусԥҟа инапы аҵаиҩит Аԥсны ауааԥсыра акоронавирус рацәыхьчаразы акоординациатә штаб нанҳәа 12 рзы иҟанаҵаз аӡбамҭа дақәныҟәаны.

Аусԥҟа инақәыршәаны, иҟалом:

  • Ачарақәа, аныҳәақәа, аԥсхәрақәа, агәмырҿыӷьгатә усқәа уҳәа, иара убас егьырҭ ауаа рацәа злахәу ауснагӡатәқәа иарку ахыбрақәа рҿы, анаплакы аҵакыра иаҵанакуа абарҵақәа, ашҭақәа рҿы, еимырхуа-еибырҭо аконструкциақәа (ашатиорқәа, атентқәа) рҿы рымҩаԥгара; ауаа рацәа злахәу аспорттә уснагӡатәқәа рымҩаԥгара, аспорттә хыбрақәа (афитнес-центрқәа, атренажиортә залқәа, аӡсарҭатә ӡҭчқәа, асасааирҭақәа, аотельқәа ирыҵаркуа аспорттә хыбрақәақәа рыда) русура.
  • Иара убас ауаажәларратә транспорти атаксии рныҟәцаҩцәеи апассаџьырцәеи ахыхьчаратә хархәагақәа (асабрадақәа) хымԥада рхы иадырхәароуп. Есҽны атранспорттә хархәагақәа рҟны арзҩыдаратә усмҩаԥгатәқәа нарыгӡалароуп. Афатә, ақыҭанхамҩатә, ацәамаҭәатә џьармыкьақәа Аҟәеи Аԥсны араионқәеи рҿы есыҽны арзҩыдаратә усурақәа мҩаԥыргалароуп. Аҭиҩцәа (аусуҩцәа) хымԥада ахыхьчагақәа (амедицинатә сабрадақәеи анапхаҵақәеи) ныҟәыргалароуп.
  • Аҟәеи Аԥсны араионқәеи рҿы афатәаалыҵ, ақыҭанхамҩаалыҵ, ацәамаҭәа рџьармыкьақәа рхадарақәа рнапы ианҵоуп аҭиҩцәа асабрадақәеи анапхаҵақәеи шныҟәырго иахылаԥшларц.

Ҭагалан аҿагыларатә акциақәа

Нанҳәа 10 азы 1992-1993 шықәсазтәи Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа руаажәларратә еиҿкаара "Аруаа" апресс-конференциа мҩаԥыргеит АРСМИРА.

"Аруаа" анапхгаҩы Ҭемыр Гәлиа иҳәеит мызк аԥхьа аиҿкаара аҳәамҭа шыҟанаҵаз аԥхыни ҭагалани афымцалашараарцәара алмыршахарц.

"Ҳара усҟан иаҳҳәеит аиҳабыра апроблема аӡбшьа анырзамҭа ауаа аҿагыларатә акциахь иааҳаԥхьоит ҳәа. Ауаа ҵаауеит ишәҳәаз шәзазхьамԥшуеи ҳәа, џьоукы шәыԥсыҽуп рҳәоит. Аҽа џьоукы "Аруаа" зегь аполитика алышәхуеит ҳәа ҳзырҳәоит", - иҳәеит иара.

Уажәы аенергетикатә кризис абылтә акризисгьы ацлеит, аҭагылазаашьа зехьынџьара иуадаҩхеит убри ауп акциахь ааԥхьара зыҟаҳҵо иҳәеит Гәлиа.

Иԥсҭазаара далҵит Данил Убириа

75-шықәса дшырҭагылаз иԥсҭазаара далҵит Аԥсны Ауаажәларратә палата агәабзиарахьчараз акомиссиа ахада, "Ахьӡ-Аԥша" аорден III аҩаӡара занашьоу Данил Убириа.

Аиҿкаара ахантәаҩы Гәыли Кьычԥҳа "Данил Ҭемыр-иԥа Ауаажәларратә палата ахыҵхырҭаҿы дгылан, актәи ааԥхьара алахәылас дыҟан. Ауаажәларратә палата аусура агәҭаҵәҟьа далагылан, еснагь аҭакԥхықәра ду даҵагылан. Иҵарыз азҵаарақәа рыӡбара иара идлон, еснагь мап ацәымккәа аҭыԥ иқәиҵон", - ҳәа лҳәоит.

Данил Убириа диит мшаԥы 26 1947 шықәсазы. Ауаажәларратә палата ааԥхьарақәа хԥа раан амаӡаныҟәгаҩ ихаҭыԥуаҩыс дыҟан, 2020 шықәса раахыс аиҿкаара аппарат напхгра аиҭон.

"РУСДРАМ" агастрольқәа рахь ицоит

Фазиль Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр агастрольқәа мҩаԥнагараны иҟоуп Урыстәыла ақалақьқәа рҿы 2021 шықәса жьҭаарамзеи абҵарамзеи рзы. РУСДРАМ Урыстәыла имҩаԥнаго агастрольқәа рҿы х-спектакльк ддырбараны иҟоуп.

"Урыстәылатәи ақалақьқәа рҿы агастрольқәа мҩаԥаагараны ҳаҟоуп еиуеиԥшым агастрольтәии афестивальтәии программақәа рҳәаа иҭагӡаны. Жьҭаарамзазы Сарансктәи афестиваль "Соотечественники" аҟны идҳарбоит аспектаклеь "Кьоџьаа рҭыӡшәа". Анаҩс, Иарославльҟа ҳцоит, жьҭаара 26 азы еицырдыруа Волковтәи атеатр асценахь инаагоит "Солярис", Артиом Устинов иқәыргыламҭа" ҳәа иҳәоит Фазиль Искандер ихьӡ зху Аурыс драматә театр адиректор хада Иракли Хынҭәба.

"Росконцерт", Урыстәыла акультура аминистрра адгыларала еиҿнакаауа апрограмма "Агастроль дуқәа" иалахәхоит Аԥснытәи атеатргьы. Аспектакльқәа "Хаџьы-Мураҭи" "Кьоџьаа рҭыӡшәеи" Иваново идырбахоит жьҭаара 29 рзы, жьҭаара 31, абҵара 1 рзы арҭ аспектакльқәа Тверҟа инаргоит.

Агәалашәара амш

Нанҳәа 14 Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ианалагаз амш азы Аԥсны ауаажәларра иргәаладыршәоит Аԥсадгьыл зхы ақәызҵаз аҵеицәа. 1992-1993 шш. рызтәи Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан Аԥсадгьыл зхы ақәызҵаз ирызку Аҟәатәи Ахьӡ-аԥша амемориал аҿы ашәҭшьҭаҵара ацеремониа мҩаԥысит. Ацеремониа иалахәын шәҩыла Аԥсны ауааԥсыра, аибашьра аветеранцәа, хатәгәаԥхарала еибашьуаз ҳашьцәа, иҭахаз рҭаацәарақәа, Аԥсны анапхгара, ахада Аслан Бжьаниа раԥхьа днаргыланы, аҳәынҭқарратә усбарҭақәеи ауаажәларреи.

Анаҩс атәыла анапхгареи ауаажәларра рхаҭарнакцәеи ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба имемориал аҿаԥхьа Алада Ешыра ақыҭан.

108
Cоревнования по парашютному спорту открылись в Абхазии

Аԥсны иаатит апарашиуттә спорт азы аицлабрақәа

13
(ирҿыцуп 20:30 18.09.2021)
Апарашиуттә спорт азы Асовет Еидгыла аветеранцәеи, аибашьратә хҭысқәа рветеранцәеи, Урыстәыла аҳаиртә парашиутистцәеи рыбжьара ҩажәи хԥантәуп аицлабрақәа мҩаԥысуеижьҭеи.

АҞӘА, цәыббра 18 - Sputnik, Наала Гәымԥҳа. Бабышьра аҳаир баӷәазаҿ асабша цәыббра 18 рзы иаатыит жәларбжьаратәи апарашиуттә спорт азы аицлабрақәа.

Аицлабра иалахәыз гхада зықьметра ажәҩан аҟынтәи адгьыл аҟны ииашаны итәар акәын.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны иаатит апарашиуттә спорт азы аицлабрақәа
"Иахьатәи аицлабрақәа ирылаҳәуп 50-ҩык инарзынаԥшуа Урыстәыла, Белоруссиа, Казахстан рҟынтәи апарашутистцәа.  Молдавиантә асасцәа ҳарзыԥшын, аха апандемиа иахҟьаны изымааит", - иҳәеит аӡбаҩ хада Анатоли Сырныч.

Цәыббра 21 рзы Аҟәа ақалақь Аиааира ашҭаҿ имҩаԥгахоит ачемпионат ахыркәшара.

"Афинал аҟны иқәгылоит зегь иреиӷьхо апарашиутистцәа. Зынӡа х-хәҭакны еихшахоит. Амшқәа бзиахар аԥара азгәаҭоуп Тҟәарчал", - ҳәа азгәеиҭеит аӡбаҩ хада.

Сынтәа ари аицлабра раԥхьаӡа акәны рхы аладырхәуеит Аԥсны еиҿкаау акоманда, уи ӡырнагоит ҩышықәса раԥхьа еиҿкааз аекстремалтә клуб "Skycom”

"Хәҩык рыла ишьақәгылоу Аԥснытәи акоманда еиҿаҳкааит сынтәа раԥхьаӡакәны", - ҳәа азгәеиҭоит аклуб анапхгаҩы Адреи Орлов.
Аԥснытәи акоманда акапитан Светлана Илина илҳәеит, ачемпионат аҟны Аԥсны раԥхьаӡакәны ишалахәхо, убри аҟнытә рҭакԥхықәрагь шыҳараку. Аспортсменцәа рақәзар ирылшо зегь шыҟарҵо алҵшәа бзиақәа аарԥшразы.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Аԥсны иаатит апарашиуттә спорт азы аицлабрақәа

Аицлабыҩцәа рыбжьара раԥхьатәи алҵшәа бзиа аалырԥшит "Сибирь" акоманда алахәыла Елена Тарасова.
"Сара 1985 шықәса раахыс апарашиуттә спорт сҽазыҟасҵоит. Аԥсныҟа есышықәса саауеит, аицлабрақәа зегьы срылахәуп. Иахьа амш бзиа иаҳнаҭеит алшара ҳхы бзианы аарԥшра", -ҳәа лҳәоит лара.

Аицлабра актәи амш азы акомандақәа зегьы хәынтә-хәынтә зықьметра иԥароуп.

13

"Ҳабжьы ақәҳаргеит": ҳџьынџьуаҩ Зелиҳа Ажьиԥҳа аибашьраан Аԥсныҟа дшааз иазкны

2521
(ирҿыцуп 19:02 18.09.2021)
Ҳҩыза гәакьа Ефқан Цыба аибашьраҿы данҭаха ахьаа ду ҳамҽханакит. Иагьаҳаӡбеит ҳҭаацәа ирамҳәакәа, маӡала Аԥсныҟа ацара, иҳалшо ала ҳашьцәа арывагылара. Ишаҳҳәаз еиԥш иагьыҟаҳҵеит.

Аԥсны Аџьынџьтәылатәи аибашьра иахаану рахьтә дыҟамзар ҟалап аӡәы, Ҭырқәтәылантәи ҳаԥсадгьыл аиқәырхаразы иааз ԥшьҩык аԥсуа ҭыԥҳацәа қәыԥшцәа Зелиҳа Ажьиԥҳаи, Аишьегьиуль Ашәԥҳаи, Елифи Фигьени Ашьхарааԥҳацәеи рыӡбахә змаҳац. Дара рџьынџьдгьыл ашәарҭара ианҭагыла аамҭазы арахь аара зларгәаӷьыз атәы Зелиҳа Ажьиԥҳа лажәабжь аҿы.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аналага, Ҭырқәтәыла инхо ҳџьынџьуаа агәҭынчымра рызцәырҵит. Зыԥсадгьыл иаҭааны избахьаз, згәаҵаҿы абзиабара цәырҵыз рнаҩсгьы, Аԥсны алакҭа иҭамԥшыцызцгьы мшын нырцә иҟаз рыуаажәлар рхьаа рнырит. Аполитикатә ҭагылазаашьа шыуадаҩызгьы имаҷҩым забдуцәа рыдгьыл аиқәырхаразы иааз аҵеицәа.

Аибашьра раԥхьатәи амзақәа рзы, 1992 шықәсазы Зелиҳа Ажьиԥҳаи даҽа хҩык лҩызцәа аҭыԥҳацәа Аишьегьиуль Ашәԥҳаи, аиҳәшьцәа Елифи Фигьени Ашьхарааԥҳацәеи еицны Аԥсныҟа иааит. Уи ала дара ирҭаххеит аибашьра рыбжьы ақәыргара, ахацәа аԥсадгьыл ахьчаразы рааԥхьара.

"Ҳҩыза гәакьа Ефқан Цыба аибашьраҿы данҭаха ахьаа ду ҳамҽханакит. Иагьаҳаӡбеит ҳҭаацәа ирамҳәакәа, маӡала Аԥсныҟа ацара, иҳалшо ала ҳашьцәа арывагылара. Ишаҳҳәаз еиԥш иҟаҳҵеит. Аӡӷабцәа ҳааилаланы иҳамаз ахьқәа ҭины, аԥара еилаԥсаны абилеҭқәа аахәаны Шәачанӡа ҳнаӡеит. Устәи, адырра заухьаз аԥсуа еибашьцәа ирылдыршеит аҳәааҿ ҳаиагара", - илгәалашәоит Зелиҳа.

© Foto / предоставила Зелиха Ажиба
Зелиҳа Ажьиԥҳа лашьцәеи лаби лареи

Зелиҳа Ажьиԥҳа уи аԥхьаҟагьы Аԥсныҟа даахьан, 1990 шықәсазы Кандид Ҭарба Ҭырқәтәыла иазыҟаиҵоз ансамбль дацны. Усҟан мызки бжаки рыԥсадгьыл аҿы иаанхеит, агострольқәа рыманы ицеит Нальчикгьы.

"Уи ашықәс азы схәыҷратә гәахәтәы нагӡахеит. Сеиҳабацәа рҟынтә сыԥсадгьыл гәакьахь сшьа-сда иалалахьаз абзиабара знык Аԥсны снеины сыуаажәлар ирасҳәандаз ҳәа сыҟан. Избоз зегьы гәыдыскылон, сцәаныррақәа ртәы расҳәон. Ус, ҽнак, машәыршәа слабадырит сан илыжәлантәыз Ахьиба зыжәлаз ԥҳәыск. Ҳҩыџьегьы ҳаибарҵәыуо ҳзеидыҵомызт. Нас аԥҳәыс лнацәа иахаз аимдахьа мацәаз аахыхны, "салаабгәалашәалап" лҳәан снапы иналыркит. Уи уажәыгьы иҵәахны исымоуп, сан илҳамҭоушәа ҳаҭыр сзақәуп", - еиҭалҳәоит ҳџьынџьуаҩ.

© Foto / предоставила Зелиха Ажиба
Зелиҳа Ажьиԥҳаи Саида Жьиԥҳаи

Зелиҳа Ажьиԥҳа даҽазныкгьы илразҟхеит ари аԥҳәыс лбара, аха усҟан игәаӷьны дзылмацәажәеит. Зелиҳа лҩызцәеи лареи Гәдоуҭатәи агоспиталь аҿы амедицинатә усзуҩцәа ахәцәеи аԥсцәеи реилыргараҿы ацхыраара анрырҭоз, уи аԥҳәыс ашәы лхьыкәкәа ашҭаҿы дгылан. Агәаҟра ду дшақәшәаз еилкааны, Зелиҳа илзымгәаӷьит усҟан еиԥш алацәажәара. "Лхьаа иақәнагаз ажәақәа сзымҳәар ҳәа сшәеит" лҳәоит иахьагьы.

"Владислав Арӡынба агоспиталь аҿы ҳацхыраауеит ҳәа аниаҳа адҵа ҟаиҵеит аџьабаа ҳадмырбарц. Дара абри аамҭа хьанҭазы ргәы меиҭаскәа иахьааз азы мацара иҭабуп ҳәа расҳәоит, ари ахымҩаԥгашьа иаҳәо рацәоуп ҳарҭ ахацәа ҳзы ҳәа аибашьцәа дрылагыланы иҳәон", - лажәабжь иацылҵоит Зелиҳа.

© Foto / предоставила Зелиха Ажиба
Зелиҳа Ажьиба

Аҭыԥҳацәа Ешыранӡагьы ицазаап. Уаҟа Зелиҳа лҽилырдырит лаб иеиԥшнылшьылаз Ажьибак. Иаргьы ани аԥҳәыс леиԥш инацәа иахаз амацәаз аахыхны, лхы днагәӡны "уажәтәила абри ауп исылшо" ҳәа налаҳәаны лнапсыргәыҵа инаиркит.

Зелиҳа Ажьиԥҳаи, Аишьегьиуль Ашәԥҳаи, Елифи Фигьени Ашьхарааԥҳацәеи есыҽны рыԥсҭазаара ашәарҭара иҭагылон азы, аамҭак ашьҭахь рыгәшәа ҳәаны Ҭырқәтәылаҟа идәықәырҵоит, "ҳгәы ҳашәмырган, ҳара ҳзы ихьымӡӷуп акы шәыхьыр" ҳәа нараҳәаны.

Зелиҳа Ажьиԥҳа Ҭырқәтәылаҟа даныхынҳә дҭалоит Есқьишьеҳир ақалақь ауниверситетқәа руак, алитературатә факультет, археологиатә ҟәша. Анаҩс Анкара амагистратура далгоит. Илыхьчоит адоктортә диссертациа Византиатәи аԥараҿарпи архитектуреи ртемала. Аҵара анхлыркәша аусура далагоит дызҭаз ауниверситет аҿы, иахьа уаҟа профессорс дыҟоуп. Еиҳабыс дамоуп Афион ақалақь имҩаԥысуа, Византиатәи аамҭа иаҵанакуа археологиатә експедициа.

© Foto / предоставила Зелиха Ажиба
Зелиҳа Ажьиба лԥеи лареи

Зелиҳа лҭаацәаратә ҭоурых дагәылало еиҭалҳәеит 1890 шықәсазы лабду Маҳмуд Баҭымынтәи Ҭырқәтәылаҟа дшааз. Анхарагьы далагеит Адаԥазар азааигәара, Ҳарманҭеԥе ақыҭан. Маҳмуд диразҟхеит аԥсуа ԥҳәызба Сеҳер Арсиаԥҳа. Дара ирхылҵуеит быжьҩык ахшара, хҩык аԥацәеи ԥшьҩык аԥҳацәеи. Зелиҳа лакәзар ҩыџьа аиашьцәа драҳәшьоуп. Лыԥшәма милаҭла дадыгьуп, длааӡоит аԥа.

2521