Аԥшаах ҷыда: археологцәа Очамчыра атсалых ҭоубыҭ рыԥшааит

74
(ирҿыцуп 17:11 23.08.2021)
Очамчыра, антикатәи ақалақь Гиуенос ахьыҟаз аҭыԥ аҿы урыстәылатәии аԥснытәии археологцәа хышықәса ирықәуп аҭҵаара-аԥшаарақәа мҩаԥыргоижьҭеи.

АҞӘА, нанҳәа 23 - Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аҭҵааҩцәа Гиуенос аҭыԥ аҿы адаздам аԥшаах рымԥыхьашәеит – атсалых ҭоубыҭ ҳера V-VI ашәышықәсақәа раамҭа иаҵанакуа. Абри атәы Sputnik иазеиҭеиҳәеит аекспедициа алахәыла, Аԥснытәи аҳәынҭқарратә музеи адиректор Аркади Џьапуа.

"Ари ииашаҵәҟьаны адунеитә археологиазгьы аҵакы змоу ԥшаахуп. Ареспублика иахьаҵанакуаз уаанӡагьы ирбалон аҭоубыҭқәа, аха урҭ хаҳәлыхын. Атсарҭәа иалху аҭоубыҭ раԥхьаӡа акәны иԥшаауп", - иҳәеит иара.

Аҭоубыҭ рбеит Гиуенос ауахәама иацәыхарамкәа иҳәеит иара.

"Артефакт ԥшаан Сергеи Мирон-иԥа Шамба аԥшаарақәа ахьымҩаԥигоз. Аибашьра алагара иахҟьаны усҟан иара иусурақәа изынамыгӡеит", - ҳәа азгәеиҭеит Џьопуа.

Атсалых ҭоубыҭқәа ирҭаҵаны иржуаз ауахәама амаҵуцәа ма ауаа дырқәа, аиҳабыра ракәын ҳәа азгәеиҭеит Аркади Џьопуа.

"Макьаназ аҭҵаарақәа ҳарҿуп. Аматериал аус анадаауылалак аиҭашьақәыргылаҩцәеи аҟазауааи адҳаԥхьалоит" ҳәа иҳәеит иара.

Аҭоубыҭ аҩнуҵҟа ирбеит аԥсыбаҩ, еиуеиԥшым амаҭәарқәа. Аха урҭ инарҭбааны рылацәажәара ҳалшоит иҵегьы ианҭаҳҵаалак ҳәа иҳәеит амузеи адиректор.

74

Хра злоу ахҭысқәа: Хәытаба Ҭырқәтәылеи Аԥсни инхо аԥсуаа реимадара иазкны

5
(ирҿыцуп 14:33 23.09.2021)
Арепатриациазы аҳәынҭқарратә хеилак ҳџьынџьуаа рымадаразы аҟәша аиҳабы Инал Хәытаба арадио Sputnik аефир аҿы дазааҭгылеит Ҭырқәтәылеи Аԥсни иҟоу аҿар реимадаразы имҩаԥырго апроект атәы, еиҭеиҳәеит, ҳџьынџьуаа рҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь рырхынҳәразы ицо аусура атәы.
Хра злоу ахҭысқәа: Хәытаба Ҭырқәтәылеи Аԥсныи инхо аԥсуаа реимадара иазкны

"Аԥсныҟа ахынҳәразы ҳкомитет еиуеиԥшым апроектқәа ҟарҵоит, урҭ ируакуп ҳҿар Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа иааны ААУ аҟны аҵара дырҵара. Уи азын ауниверситет аректор Алеко Гәарамиа иаҳҳәеит, иара даара игәы иаахәеит абри аҩыза апроект атәы аниаҳа. Адгылара шаиҭо атәы ҳаиҳәеит.

Арахь иаауа абызшәа рыздырӡом, убри азы раԥхьатәи ашықәс аԥсуеи аурыс бызшәақәеи дырҵаразы акурсқәа аадыртуеит. Абызшәазы аԥышәарақәа анарҭалак, иалырхаз азаанаҭ ала иахыԥхьаӡалахоит.

Ҭырқәтәылатәи ҳдиаспора ари даара ргәы иаахәеит. Иаарц зҭаххазгьы даара ирацәаҩхеит, аха зегьы зымааӡеит, избанзар, атәылауаҩшәҟәы аиура цәгьоуп. Уажәазы 9-ҩык рсиа ҳамоуп. Руаӡәы ахԥатәи акурс аҿы аҵара иҵон, аха абри аҩыза алшара ыҟоуп ҳәа аниаҳа, Ҭырқәтәыла аҵара ахьиҵоз ауниверситет ааныжьны Аԥсныҟа даауеит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Хәытаба.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

5

Аԥсны аиҳабыра анхарҭаз аҳәынҭқарратә программа еиҭахәаԥшраны иҟоуп

6
2020 шықәсазы аекономикатә ҭагылазаашьа иахҟьаны ареспубликаҿы аамҭала иаанкылан аҳәынҭпрограммақәа ҩба: "Аԥсны Аҳәынҭқарра хаз игоу атәылауаа ркатегориақәак нхарҭала реиқәыршәара ", "Анхарҭа-2021".

АҞӘА, цәыббра 23 - Sputnik. Аԥсны Аҳәынҭқарра хаз игоу атәылауаа ркатегориақәак нхарҭала реиқәыршәараҿ ацхыраара аҟаҵаразы аҳәынҭқарратә программа аформа ҿыц апроект изаамҭанытәиу Аминистрцәа реилазаара аилатәараҿы иахәаԥшраны иҟоуп. Абри атәы аанацҳауеит Аминистрцәа реилазаара асаит.

Цәыббра 22 азы аԥыза-министр Александр Анқәаб аусутә еилацәажәара мҩаԥигеит социалла ихьчам атәылауаа аҳәынҭқарратә цхыраара рыҭара азҵаарақәа рзы.

2019 шықәсазы Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" ирыбзоураны 50 ҭаацәара ацхыраара рыҭан.

Аҳәынҭпрограмма иалахәу акандидатцәа рҟынтә азыҳәақәеи адокументқәеи рыдыркылон 2020, 2021 шықәсқәа рызгьы, аха абиуџьет аԥарақәа аҿкчымазара аԥырҟәҟәара иазырхахеит.

Аусутә еилацәажәараҿы апрограммақәа рыструктуратә модификациагьы иалацәажәан. Аԥыза-министр инапынҵала азиндырыҩцәа, асоциалтә усхк аекспертцәа апрограмма иалахәхар зылшо акатегориақәа ҭырҵааит.

Иахьазы иазыԥхьагәаҭоуп апрограммақәа еидҵаны акны иҟарҵарц. Еидҵоу аресурсқәа 40 миллион мааҭ рҟынӡа ҟалоит, уи есышықәса 50 ҭаацәара ацхыраара рыҭара алнаршоит. Апрограмма ҩышықәса ҿҳәарас иаҭахоит.

Александр Анқәаб иҳәеит апрограммақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны анхарҭаҭыԥ роур шалшо, I агәыԥ аинвалидцәа, 1992-1993 шықәсазтәи аибашьраан иҭахаз рҭаацәарақәа, зҭаацәа ҭахаз ахәыҷқәа, ԥшьҩык инареиҳани ахшара змоу аҭаацәарақәа.

Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" рзы акомиссиа аусура аанкылан 2020 шықәса хәажәкырамзазы акоронавирус алаҵәара инадҳәаланы.

6