Аԥсуа чеиџьыка агәылаԥшра

155
(ирҿыцуп 10:03 20.03.2015)
Итрадициатәу аԥсуа чеиџьыка шьақәгылон аҭыԥантәи аԥсабара аҷыдарақәеи, анхамҩа амҩаԥгашьеи, аекономикатә ҭагылазаашьақәеи инарықәыршәаны.
Аԥсуа чеиџьыка
© Sputnik Леон Г әниа

Аԥсуа ичеиџьыка быжь-гәыжьк ирзырҵысуам рҳәоит ажәаԥҟаны. Ииашаҵәҟьаны, аԥсуаа рзы ачеиџьыка даара аҵакы дууп. Асасдкылареи иареи иузеиҟәымҭхо еидҳәалоуп. Ачеиџьыка иахатәаны аиҳабацәа ирҳәоз ажәа ҟәышқәа абиԥара ҿыцқәа рзы иааӡаган, ихьчаган.

Ажәытә иҟарҵоз аԥсуа чысқәа рҟынтә иахьанӡа имырӡкәа иааҳгаз шырацәамгьы, аԥсуа чеиџьыка ҳаамҭазы реиҳа еиқәхаз амилаҭтә культура ахәҭақәа ируакуп.

Ихадароу ԥсыуа гәыхә чысуп — абысҭа. Уи иадыркылоит еиуеиԥшым ацыфақәа: ахшлых — ашәаӡа, ашәха, ашәырҩа, ахырҵәы, нас акәац, акәтыжь, ажьҵаа уҳәа. Аџьықәреи Аԥсныҟа иқәнагалаанӡа ахархәара рыман аши ахәыӡи. Иахьа урҭ шамахамзар афатә рылырхӡом, ачашә, акәакәар, аҳампал уҳәа рыҟаҵараҿы рхы иадыхәо ашылеи ачашылеи роуп.

Аԥсуаа нахьнатә аахыс ашәыри ауҭраҭыхқәеи хкырацәала ирыман, еиуеиԥшым ачаԥақәеи, аиаҵәареи, арҵәқәеи еснагь аишәа иагхомызт. Ашьақар ҟалаанӡа ацха ахархәара ҭбаа арҭон. Саԥсыуоуп ҳәа зхы иазызҳәоз зегьы ашьхақәа рааӡон, ашьхымзақәа рыман.

Шьҭарнахыс европаагьы аԥсуа чыс агьама абара рылшоит.

155

Аԥсуа бызшәа адырра иунаҭо алшарақәа

184
(ирҿыцуп 13:21 16.07.2020)
Аԥсуа бызшәа - ижәытәӡатәиу абызшәақәа рахь иаҵанакуеит. Еигәыцхәу аԥсуа-адыга бызшәақәа зегь зхылҵыз абызшәа-шьагәыҭ аиҿыҵра ианалага инаркны иалагоит аԥсуа бызшәа зхала иҟоу бызшәак аҳасабала аҿиара аҭоурыхгьы.
Аԥсуа бызшәа адырра иунаҭо алшарақәа
© Sputnik Леон Гуния

Ҳера аныҟала ашьҭахь ҭоурыхлатәи аԥсуа бызшәа акзаарахь ахы архо иалагеит, уи зырццакуаз афакторқәа иреиуан Аԥсны Аҳра ашьақәгылара.

Иахьатәи аԥсуа бызшәа иамоуп ихадоу ҩ-диалектк: бзыԥтәи, абжьыуатәи. Асаӡ диалект еиқәханы иҟоуп ҭырқәтәылатәи, баҭымтәи аԥсуа диаспоракәа рҿы.

Аԥсуа бызшәа ҭырҵаауеит Аԥсны — Аҭҵаарадыррақәа ракадемиа иатәу, Дырмит Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институти Аԥсуа ҳәынҭқарратә университети рҿы, Шоҭа Арсҭаа, Лидиа Ҷкадуа, Виачеслав Чрыгба уҳәа убас егьырҭгьы аҳәаанырцә аҵарауаа-абызшәадырцәа дуқәа аԥсуа бызшәа аҭҵаара рнапы алакуп, Џьорџь Хьиуитт Џьон Коларуссо уҳәа реиԥш иҟоу.

184
Атемақәа:
Абызшәа. Аҿахәҳәага.

Иҭацәыз аҭыԥқәа рахь: Аԥсны Жәлар Реизарахь алхрақәа

156
Ԥхынгәы 12 рзы имҩаԥгахоит Аԥсны Жәлар Реизараҟны иҭацәыз адепутаттә ҭыԥқәа рахь алхрақәа. Азакәанԥҵаратә мчраҿы амандатқәа ԥшьба ҭацәуп.

Аԥсны алхратә комиссиа хада ԥхынгәы 12 аҽны иҭацәыз адепутаттә ҭыԥқәа рахь алхрақәа рымҩаԥгара ҿҳәарас ишьақәнаргылеит.

Азакәанԥҵаратә мчраҿы амандатқәа ԥшьба ҭацәуп, атәыла ахада Аслан Бжьаниа, аԥыза-министр Александр Анқәаб, Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр Дмитри Дбар, Гагра араион ахада инапынҵақәа назыгӡо Иури Хагәышь рҭыԥқәа.

Лаҵара 4 рзы дара зегьы рнапынҵақәа аанрыжьит.

Аԥсны Апарламент адепутатс дҟалар илшоит дарбанызаалак 25 шықәса ирҭысхьоу,  алхратә зин змоу атәылауаҩ. Депутатс иҟалар ҟалом зус рыӡбахьоу, аҩыжәреи, арыҩшьыгақәеи зыҽрыдызцало ҳәа ишьоу, аԥсихикатә шьақәҟьара змоу. Абжьыҭара азин ырмоуп 18 шықәса ирҭысхьоу атәылауаа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

156

Ҷедиа ачарақәа раанкыларазы: ажәлар ахьцо-иахьаауа рзеилымкаауа иҟалеит

0
(ирҿыцуп 20:13 19.09.2020)
Ачарақәа рура аамҭа ахыгахоит иааиуа амзазы. Ас еиԥш аҭагылазаашьа ачараурҭатә хыбрақәа рыԥшәмацәеи ачара аҿҳәара ԥызҵәахьоу ауааи зҭанаргыло ауадаҩрақәа ртәы арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит абанкеттә зал аиҳабы Авҭандил Ҷедиа.
Ҷедиа ачарақәа раанкыларазы: ажәлар ахьцо-иахьаауа рзеилымкаауа иҟалеит

Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа аусԥҟа ҭижьит "Аԥсны Аҳәынҭқарра ауааԥсыра ргәабзиара акоронавирустә инфекциа COVID-19 ацәыхьчаразы хаз игоу уснагӡатәқәак рышьақәыргыларазы" ҳәа. Аԥкрақәа азинмчы роуеит жьҭаара 5 инаркны. Урҭ инарықәыршәаны, ачарақәа рымҩаԥгара аанкылатәхоит.

"Ашықәс нҵәаанӡа 20-25 чара ҳәа ашәҟәы ианҵаны иҳамоуп. Аԥарагьы ԥароуп, аха ачымазара ыҟазар, аҳәынҭқарра ахада иҭижьыз аусԥҟа ажәлар ацныҟәоит ҳәа ауп ишыздыруа, ус ауп ишеилыскаауа. Ажәлар чмазаҩхар, ирыцҳашьатәуп. Ауаа кредитла аԥара ргеит, ачара иазыԥшын, аха иҟауҵои. Ачара ахьыруа ахыбрақәа рҟны 40-45 рҟынӡа ҽнак иҭыҵуа ауаа аус руеит… Ачарақәа рыҿҳәара ԥҵәоуп. Октиабр азы ашәҟы ианыз сентиабр ахь рҽанырҵар рҭаххеит, агәыҭҟьара иҟоу збоит, аҩашагьы ачарақәа ҟарҵо иалагеит", - иҳәеит Ҷедиа.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0