Аҭаацәаратә, абиԥаратә ныҳәа: Ажьырныҳәа Дәрыԥшь ақыҭан ишазгәарҭаз

105
(ирҿыцуп 11:11 15.01.2020)
Ажьырныҳәа азгәарҭоит иара ахьӡ зыхҵоу амза 13 ауха, уи аҧсуаа итрадициатәу ретникатә религиа иаҵанакуа аныҳәа хадақәа ируакуп.

Ажьырныҳәа – ижәытәӡатәиу ныҳәоуп. Аҵарауаа изларҳәо ала, уи ҩ-нызқь шықәса инеиҳаны иахыҵуеит.

Ажьырныҳәа аҭаацәаратә, абиҧаратә ныҳәоуп, иагьидҳәалоуп ажьира анҵәахәы. Ари аныҳәа азгәарҭоит ажьира змоугьы измамгьы.

Ажьира змоу аҭаацәарақәа рыцыҧхьаӡа арбаӷьқәа шьны, иара убас ашьтәа агәыи агәаҵәи, аҩыцқьеи, акәакәарқәеи рыманы ажьираҿы ицаны иныҳәоит, рыцԥхьаӡа ацәацқьа иалху ацәашьқәа рзадыркуеит. Ажьира змамагьы аныҳәа иаԥылоит, аха урҭ рритуалқәа акыр еиҳа имариоуп.

Аныҳәа адырҩаҽны аҧсуаа еиҭанеиааиуеит, агәылацәеи, ауацәеи еидныҳәалоит. Ари амш азы аҵак ҷыда рымоуп ауаҩы ииҳәои иҟаиҵои зегьы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

105
  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Шьашәы акрызҵазкуа нцәахәуп аԥсуаа итрадициатәу рмилаҭтә дин анцәахәқәа рпантеон аҟны. Азқьышықәсқәа ирылсны иахьанӡа иааӡеит иара икульт.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҵарауаҩ-аетнограф Иван Аџьынџьал ари ихьӡ аетимологиа шазиуа ала Шьашәы – "иршәу ашьа" ҳәа аанагоит. Шьашәы – Абжьныха, Ахьаҳ Ду ҳәагьы изырҳәоит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ажьира – аиха аус адулара ауаҩытәыҩса иҧсҭазаара ҽаҧарак еиҭазгаз акакәхеит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    зегь рыцҧхьаӡа арбаӷьқәа ршьуеит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аныҳәа адырҩаҽны аҧсуаа еиҭанеиааиуеит, агәылацәеи, ауацәеи еидныҳәалоит. Ари амш азы аҵак ҷыда рымоуп ауаҩы ииҳәои иҟаиҵои зегьы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ажьырныҳәа аҭаацәаратә, абиҧаратә ныҳәоуп, иагьидҳәалоуп ажьира анҵәахәы. Ари аныҳәа азгәарҭоит ажьира змоугьы измамгьы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аетнолог Валери Бигәаа иажәақәа рыла, аԥсуаа ажьира иамҵаныҳәо есышықәса аџьма зшьуа ыҟоуп, даҽа шьоукы хы-шықәса рыла знык, досу ишрықәу еиԥш.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аԥсуа традициатә культураҿы, рфилософиаҿы абзиеи-ацәгьеи еицуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ажьырныҳәа ауха амшьҭа еиҳа аҽарӷәӷәоит ҳәа иԥхьаӡоуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ажьира змоу аҭаацәарақәа рыцыҧхьаӡа арбаӷьқәа шьны, иара убас ашьтәа агәыи агәаҵәи, аҩыцқьеи, акәакәарқәеи рыманы ажьираҿы ицаны иныҳәоит, рыцԥхьаӡа ацәацқьа иалху ацәашьқәа рзадыркуеит.

  • © Sputnik

    Ажьира змамагьы аныҳәа иаԥылоит, аха урҭ рритуалқәа акыр еиҳа имариоуп.

Аԥсҭазаара ду ахь ашьаҿеихгара: Аԥсны ашколқәа рҿы аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы

32
(ирҿыцуп 19:45 29.06.2020)
Сынтәа иҟаз аԥкрақәа ирыхҟьаны Аԥснытәи ашколхәыҷқәа апроблемақәа жәпакы рызцәырҵит. Рхала аԥышәарақәа рҽахьырзыҟарҵоз адагьы, акыр ргәы иҵхон аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьи аушьҭымҭацәа рыхәылԥази ҟало-иҟамло азҵаара.

Иахьа Аԥсны ашколқәа рҟны аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы геит. Аушьҭымҭацәа рхыԥхьаӡара 1791-ҩык рҟынӡа инаӡоит.Жәеизаҩык медалла иалгеит. Арҵаҩцәа роушьҭымҭацәа ирзеиӷьаршьеит аԥеиԥш лашеи ақәҿиара дуқәеи. Аушьҭымҭацәагьы аганаҿ иаанмхеит, арҵаҩцәа акыршықәсазтәи рааԥсаразы иҭабуп ҳәа рарҳәеит.

Ишаԥу еиԥш, аушьҭымҭацәа ркьаҿ шкәакәақәа рҟны адныҳәаларқәеи азеиӷьшьарақәеи анырҵон. Аҵыхәтәан ажәҩан ахь аԥышҭарчқәа халарҵеит, раԥхьааҟа ирзыԥшу агәырӷьаратә хҭысқәа ирсимволны.

Акоронавирустә пандемиа иахҟьаны Аԥсны аиҳабыра ирыӡбеит хәажәкырамзазы ашколхәыҷқәа зегьы аҵараҟынтә роушьҭра, изаамҭанытәымыз аԥсшьара рыҭаны. Сынтәа аҵарашықәс хыркәшан лаҵарамза 13 рзы. Рашәара 2 рзы аушьҭымҭацәа ҩы-мчыбжьа ҳәа ашкол ахь ихынҳәит, аԥышәарақәа рҽырзыҟарҵарц. Иалагалаз аԥкрақәа ирыхҟьаны аҵараамҭа иахьагхаз азы, хә-ԥышәарак рхаҭыԥан сынтәа аушьҭымҭацәа иарҭон ҩба: ахатәы бызшәеи алгебреи.

32
  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аԥсны ашколқәа рҿы игеит аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы геит атәыла ашколқәа 153 роушьҭымҭацәа рзы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Сынтәа ашкол иалгаз ахәыҷқәа рхыԥхьаӡара 1791-ҩык рҟынӡа инаӡоит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Жәаҩык аушьҭымҭацәа ахьтәы медалқәа роуит, аӡәы - араӡны.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҟәатәи ажәабатәи абжьаратә школ аҟны аҵыхәтәантәи аҵәҵәабжьы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ахәыҷқәа ркьаҿ шкәакәақәа рҿы азеиӷьшьарақәеи адныҳәаларақәеи рыҩуан.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аушьҭымҭацәа рырҵаҩцәа иҭабуп ҳәа рарҳәеит ирыдырҵаз ааԥсаразы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Арҵаҩцәагьы ахәыҷқәа ирзеиӷьаршьеит мҩамш иқәларц, раԥхьаҟа иҵегь аҵара дуқәа рҵарц.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Шьҭарнахыс ашкол аушьҭымҭацәа аԥсҭазаара ду ахь ршьаҿа еихыргоит.

Аҟармаратәи аӡхыҽҽақәа: ашахтиортә ҳабла аԥшӡара

24
(ирҿыцуп 16:02 26.06.2020)
Тҟәарчал, ашахтиортә ҳабла Аҟармара х-ӡхыҽҽак ыҟоуп – "Иԥшьоу", "Ирина", "Адау". Ақалақь Тҟәарчалынтә аԥсабаратә цәырҵрақәа рҟынӡа 12 километр бжьоуп.

"Адау" Аԥсны иҟоу аӡхыҽҽақәа зегь реиҳа идууп ҳәа иԥхьаӡоуп, уи аура 100-метрак иреиҳауп. Аӡхыҽҽақәа Аалӡга аӡиас ашьхантә иалало аӡымахәҭа иарҿиоит, дара-дара еишьҭагылоуп. "Ирина" аура 40 метра иҟоуп. "Иԥшьоу" -38.

Аԥсшьаҩцәа рзы аӡхыҽҽақәа рахь амҩа аартын 2016 шықәсазы.

24
  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ашахтиортә ҳабла Аҟармара х-ӡхыҽҽак ыҟоуп – "Иԥшьоу", "Ирина", "Адау".
    Аҭыхымҭаҟны: аӡхыҽҽақәа рымҩахь арбага.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    "Адау"- зегь реиҳа идуу аԥснытәи ӡхыҽҽоуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аура 100-метрак иреиҳауп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    "Адау" инацәыхарамкәа иҟоуп даҽа ӡхыҽҽак "Ирина". Дара рахь аԥсшьаҩцәа рзы амҩа аартын 2016 шықәсазы.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аӡхыҽҽақәа Аалӡга аӡиас ашьхантә иалало аӡымахәҭа иарҿиоит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    "Адау" ацаҟьа иагәылсуеит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    "Ирина" аӡхыҽҽахьы уназго амҩахәасҭа.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҟармара ирацәоуп аӡхыҽҽа маҷқәеи акәарҷҷақәеи.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аӡхыҽҽақәа дара-дара еишьҭагылоуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аалӡга аӡиаси уаҟа иху ацҳа хәыҷи убла иаахгылоит аҟармаратәи аӡхыҽҽақәа рахь уанцо.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    "Иԥшьоу " аӡхыҽҽа аҿаԥхьа акаҳуажәырҭа аартуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аӡхыҽҽа "Ирина" аура 40 метра иҟоуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аӡхыҽҽа "Иԥшьоу" аура 38 метра иҟоуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аалӡга аӡиас

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аӡхыҽҽақәа рахь анеира уадаҩуп – шьапыла, ма ишьҭыху машьынала унаӡартә иҟоуп.

Латипов Егры аҳәаа аамҭала аартразы: ҳтәылауаа ринтересқәа рыхьчара иазырхоуп

0
(ирҿыцуп 18:52 13.07.2020)
Аԥсны ашәарҭадаратә маҵзура ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩ, аҳәаахьчаратә маҵзура аиҳабы Рустам Латипов арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит Аԥсни Қырҭҭәылеи рҳәааҿы аамҭалатәи акоридор аус шауа атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Латипов Аԥсныи-Қырҭтәылеи рҳәаа аамҭала аартра иазкны

"300-ҩык инареиҳаны иахьа еиуеиԥшыма амзызқәа ирыхҟьаны Қырҭтәыла иҟоуп. Асааҭ 9 инаркны асааҭ 15:00 рҟынӡа иахьатәи аамҭа иалагӡаны аҳәаа иахысхьеит 70-ҩык инареиҳаны. Урҭ рахьынтә иҟоуп згәамбзиара иахҟьаны ицазгьы, аха ус еиԥш иҟаз хәҩык роуп, аиҳараҩык уахьынтә иаауа Гал иқәынхо, еиуеиԥшым азҵааракәа рыла Қырҭтәыла инанагаз роуп. Уа дыҟан аҵара зҵо, аԥсра иақәшәаз, зҭаацәа збоит ҳәа ицаз уҳәа. Хынтә иаартыз акоридор иабзоураны 1500-ҩык инареиҳаны рыҩнқәа рахь ихынҳәит. Ари аҭагылазаашьа ауааԥсыра гәахәарыла ирыдыркылоит, ҳтәылауаа ринтересқәа рыхьчаразы Аԥсны атәыла анапхгара ари аус анагӡара хымԥадатәны иахәаԥшуеит", – ҳәа азгәеиҭеит Латипов.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

 

0