Ажәытәи аҿатәи ахьеиларсу: Аԥсны Асахьаҭыхыҩцәа реидгыла аиубилеи азы

27
Жәабран 10, 1941 шықәсазы Аԥснытәи АССР аҿы еиҿкаан Асахьаҭыхыҩцәа рреспубликатә еидгыла. Шәахәаԥшырц ишәыдаагалоит иахьа Аԥсны Асахьаҭыхыҩцәа реидгыла иалоу аԥсуа сахьаҭыхыҩцәақәак рнапы иҵыҵыз ҭыхымҭақәак.

Хықәкыла аԥсуа сахьаҭыхыҩцәа рхы еидкыланы аиҿкаара аԥырҵахьан уи аԥхьагьы, 1939 шықәса ажьырныҳәамзазы. Усҟан уи еиҿкаан Аҟәатәи Асахьаҭыхратә училишье арҵаҩцәа раԥшьгарала. Официалла СССР Асахьаҭыхыҩцәа реидгылеи егьырҭ асовет республикақәа реидгылақәеи рыҽрымаданы аусура иалагеит жәабран 10, 1941 шықәса рзы.

Иахьа Аԥсны Аҳәынҭқарра Асахьаҭыхыҩцәа реидгыла - ари аҟазаратә уаажәларратә еиҿкаароуп, уи аҩнуҵҟа хатәгәаԥхарала рҽеидыркылоит Аԥсны апрофессионалтә сахьаҭыхыҩцәеи аҟазараҭҵааҩцәеи.

Асахьаҭыхыҩцәа реидгыла аиубилеи иазку атекст шәаԥхьар ҟалоит абра:

27
  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Баҭал Џьапуа. "Ӡыгәҭа", 2019 ш.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Адгәыр Амԥар. "Ахьтәы кәтаӷь ах-хаҿык", 2018 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Возба С.З. "Амра"

  • Адлейба А.С "Ашәы зшәу ан"

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Лакоба А.В. "Ашәҭқәа"

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Руслан Габлиа. "Аҟәа. Зцәа хту", 2020 ш.

  • Нугзар Логәуа иҭыхымҭа. 2006 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Ахьиба Сергеи. "Иашыра", 2008 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Гуськова Екатерина. "Аџьазтә Аҟәа", 2020 ш.

  • Валентина Хәырхәмал иаԥылҵаз аскульптура

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Ҵәыџьба Виссарион. "41 шықәса", 1975 ш.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Хәыта Аҩӡба иҭыхымҭа

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Баҭал Џьапуа. "Асериа: Ажәытә Аҟәа", 2020 ш.

  • Александр Чачба-Шервашиӡе иҭыхымҭа

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Анзор Агәмаа. "Басла", 1976 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Аџьба Заур. "Автопортрет", 1992 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Власова Каролина. "Ажәытә Аҟәа", 2020 ш.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Ешба М.И. "Гули Кьычба лпортрет"

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Қацәба Витали. "Аҟәатәи ашҭа", 2020 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Кәырмазиа Алхас. "Аибашьра алагамҭаз", 2008 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Ҵәыџьба Ҭемыр. "Амра иахьа", 2020 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Геннади Барцыц. "Аԥсны Ахада В.Г. Арӡынба ипортрет", 2002 ш.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Саид Возба. "Аӡын Лыхны", 2019 ш.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Александр Боиаџьан. "Аладатәи ашҭақәа", 2018 ш.

  • Витали Џьениа. Агәаҳәара. 2001 ш. Ааҵла.

Аси ашәҭқәеи, амреи амшыни: аԥснытәи аӡын асахьақәа

11
Аԥсны аӡынра усҟак аҽарӷьеҩӡом. Убас сынтәагьы агаҿа иахьаҵанакуа асы маҷк ауп иахьықәнарҳәҳәаз, ашьхарақәа иахьрыԥну еиҳа иауит. Шәахәаԥш Sputnik ишәзеизнагаз сынтәатәи аӡын афотосахьақәа.

Шықәсқәак ҵуеит Аҟәа асы амуижьҭеи, аха сынтәа жәабранмзазы ара маҷк иқәнаршәшәеит. Амшын иахьаԥну, абжьааԥнеиԥш, уи шьҭамгылаӡеит. Ашьхара иахьаԥну џьара-џьара ақыҭақәа рҿы шьамхаҟынӡа иахьышьҭалаз ыҟоуп.

Асы рацәаны ишымлеизгьы, аҳҭнықалақь ауааԥсыра, еиҳарак ахәыҷқәа, уи даара иеигәырӷьеит. Илеиз ахәыҷы рҽалагӡаны, асеигәыдҵа ихәмарыз, асыуаҩ дҟазҵаз, баша ҳауафара индәылҵыз дубап.

Иагьа ус иҟазаргьы, сынтәатәи аӡын еиҳарак иԥхарран, уи аҟнытә заа ишәҭит амимоза, амагнолиа, иара убас абҳәаса. Уажәшьҭа ааԥын шааигәахаз умҩашьо иунардыруеит. Ари аҩыза аӡын рхыргарц Аԥсныҟа ԥсшьара иаауа асасцәа рхыԥхьаӡара еиҳа-еиҳа иацлоит.

11
  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Шықәсқәак ҵуеит Аҟәа асы амуижьҭеи, аха сынтәа жәабранмзазы ара маҷк иқәнаршәшәеит. Афото аҿы - Аҟәатәи ашьха.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Асы рацәаны ишымлеизгьы, аҳҭнықалақь ауааԥсыра уи даара иеигәырӷьеит. Ауаа рыдагьы, иара аҩнатә ԥстәқәагьы оумашәа ирбеит. Афото аҿы ала асы агьамагьы гәанаҭар цәгьа иабом.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Илеиз ахәыҷы рҽалагӡаны, асеигәыдҵа ихәмарыз, асыуаҩ дҟазҵаз, баша ҳауафара индәылҵыз дубарын.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Ари афото иарҵабыргуеит аԥсуа аӡын анашанара шаҵоу.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аха иауз асы агаҿа рацәак ишьҭамхеит, мышқәак рышьҭахь аԥхарра еиҭахынҳәит.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Иагьа умҳәан, амра хаа аныԥхо згәамԥхо ҳәа аӡәгьы дыҟамзар ҟалап.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Аӡынра Аԥсны ишәҭит Суланж имагнолиа. Уи ҳпаркқәа жәпакы зырԥшӡо ҵиаауп. Абжьааԥны иара хәажәкыра-мшаԥы ирыбжьаркуа аамҭазоуп ианышәҭуа.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Уи адагьы, аҵыхәтәантәи ашықәсқәа раан еиԥш, сынтәагьы заа ишәҭит амимоза.

  • © Sputnik / Марианна Кубрава

    Уи, хымԥада, ааԥын шааигәахаз зыршаҳаҭуа хҭысуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аҟәа Амҳаџьырқәа рыԥшаҳәа зегьы бзиа еицырбо ԥсшьарҭа, неиааирҭа ҭыԥуп.

  • © Sputnik / Томас Тхайцук

    Аԥшәмацәа ҳадагьы, Аԥсны асасцәа амра, аԥхарра, амшын, агәҭынчра зҭаху уи иашьҭаланы иаауеит арахь.

Аҭоурых асценаҿы: амоноспектакль "Ацынҵәарах" шықәдыргылаз

25
(ирҿыцуп 21:49 19.02.2021)
Баграт Шьынқәба ироман "Ацынҵәарах" ала иқәыргылаз амоноспектакль ддырбеит Ф.Искандер ихьӡ зху Аурыс ҳәынҭқарратә драматә театр аҿы жәабран 18 рзы.

Аспектакль арежиссиор-ақәыргылаҩс дыҟоуп Аԥсны зҽаԥсазтәыз артист, атеатр актиор хадацәа иреиуоу Џьамбул Жорданиа.

Амоноспектакль "Ацынҵәарах" апрессазы иддырбон атеатр арт-фоие аҟны. Аублаа жәлар аҵыхәтәантәи рхаҭарнак даазырԥшуаз ихадаз иагьакзаҵәыкыз ароль наигӡон актиор Осман Абыхәба.

Ақәыргыламҭа мҩаԥысуан сааҭки ҩажәа минуҭи. Ари аамҭа иалагӡаны актиор ароман аҟынтәи еиҳа аҵакы змоу ацыԥҵәахақәа дрыԥхьоит, убри аамҭазы адекорациақәагьы уажәы-уажәы рҽырыԥсахуеит. Зны ицәырҵуеит амҳаџьырқәа атәымдгьыл ахь изго аӷбақәа, анаҩс - аҭырқәа дгьыл сакарақәа, даҽазных - Кавказ ашьхақәа.

Амоноспектакль актиорк ида уаҩ дшаламгьы, уажәы-уажәы ахәаԥшцәа рлымҳа иҭыҩуеит ароман егьырҭ афырхацәа рыбжьқәагьы. Аспектакль арежиссиор ари ақәыргыламҭазы иалиԥшааит реиҳа анырра ҟазҵо, аҩымҭа аҵакы гәыцәс иамоу ахҭысқәеи ацитатақәеи.

Амоноспектакль "Ацынҵәарах" иахәаԥшырц иааиз асасцәа изларҳәаз ала, арежиссиор илшеит ашәҟәыҩҩ ду Баграт Шьынқәба ԥсра зқәым ироман иаҵаз ахықәки атмосфереи еиқәырханы асценаҿы иааԥшыртә аҟаҵара. Аублаа аҵыхәтәантәи рхылҵшьҭра, рцынҵәарах ироль назыгӡоз Осман Абыхәба илшеит амоноспектакль ахәаԥшцәа рхы-рыԥсаҟынӡа инеиртә, ргәы иҭымҵәартә аҟаҵара.

Арежиссиор Џьамбул Жорданиа игәаанагарала, ароман "Ацынҵәарах" асценаҿы ақәыргалара имариаз усмызт, зегь реиҳа инагӡатәны ииԥхьаӡоз - асиужет хада ацәаҳәа еиқәырханы аемоциа аҵаҵаны ахәаԥшҩы изнагара акәын.

Аҭоурых-философиатә роман "Ацынҵәарах" аҿы Кавказтәи аибашьраан зҭоурыхтә ԥсадгьыл нырмыжьыр ада ԥсыхәа змамыз, ихҵәаз аублаа жәлар рҭоурых аарԥшуп. Уи ароман еиҭагоуп адунеи абызшәақәа жәпакы рахь. Раԥхьаӡа акәны иара акьыԥхь иабеит 1974 шықәсазы ажурнал "Алашара" аҟны. Баграт Шьынқәба ари ароман ала иааирԥшит иарбанзаалак ажәлар рықәӡаара ауаатәыҩса зегьы ирзеиԥшу философиатә проблеманы, адунеитә цивилизациазы ицәыӡ дуӡӡаны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

25
  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Жәабран 16 рзы РУСДРАМ аҿы имҩаԥысит амоноспектакль "Ацынҵәарах" аԥхьарбара.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Апрессазы хазы ақәыргыламҭа ддырбеит жәабран 18 ахәылԥаз атеатр арт-фоие аҟны.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Аублаа жәлар аҵыхәтәантәи рхаҭарнак даазырԥшуаз ихадаз иагьакзаҵәыкыз ароль наигӡон актиор Осман Абыхәба.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Ақәыргыламҭа мҩаԥысуан сааҭки ҩажәа минуҭи.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Ари аамҭа иалагӡаны актиор ароман аҟынтәи еиҳа аҵакы змоу ацыԥҵәахақәа дрыԥхьоит, убри аамҭазы адекорациақәагьы уажәы-уажәы рҽырыԥсахуеит.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Зны ицәырҵуеит амҳаџьырқәа атәымдгьыл ахь изго аӷбақәа, анаҩс - аҭырқәа дгьыл сакарақәа, даҽазных - Кавказ ашьхақәа.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Амоноспектакль актиорк ида уаҩ дшаламгьы, уажәы-уажәы ахәаԥшцәа рлымҳа иҭыҩуеит ароман егьырҭ афырхацәа рыбжьқәагьы.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Аспектакль арежиссиор ари ақәыргыламҭазы иалиԥшааит реиҳа анырра ҟазҵо, аҩымҭа аҵакы гәыцәс иамоу ахҭысқәеи ацитатақәеи.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Амоноспектакль "Ацынҵәарах" иахәаԥшырц иааиз асасцәа изларҳәаз ала, арежиссиор илшеит ашәҟәыҩҩ ду Баграт Шьынқәба ԥсра зқәым ироман иаҵаз ахықәки атмосфереи еиқәырханы асценаҿы иааԥшыртә аҟаҵара.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Ахәаԥшцәа рцәаныррақәа рынкылара рцәыцәгьан, убас ирҵабыргны дыхәмаруан актиор.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Аублаа аҵыхәтәантәи рхылҵшьҭра, рцынҵәарах ироль назыгӡоз Осман Абыхәба илшеит амоноспектакль ахәаԥшцәа рхы-рыԥсаҟынӡа инеиртә, ргәы иҭымҵәартә аҟаҵара.

  • © Sputnik / Леон Адлейба

    Арежиссиор Џьамбул Жорданиа игәаанагарала, ароман "Ацынҵәарах" асценаҿы ақәыргалара имариаз усмызт, зегь реиҳа инагӡатәны ииԥхьаӡоз - асиужет хада ацәаҳәа еиқәырханы аемоциа аҵаҵаны ахәаԥшҩы изнагара акәын.

Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар еизгоу ркоманда Ростов акоманда иаҵахеит

10
(ирҿыцуп 19:28 28.02.2021)
Аԥсназы ростовтәи акомандеи иареи реицыхәмарра аԥшьбатәи аиҩызаратә хәмарра акәхеит аҵара-ҽазыҟаҵаратә ҽеизгарақәа рҳәаақәа иҭагӡаны.

АҞӘА, жәабран 28 – Sputnik. Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар еизгоу ркоманда Ростовтәи Аолимпиатә резерв аучилишье акоманда иаҵахеит амҽыша жәабран 28 рзы. Абри азы адырра ҟанаҵоит Аԥсны Аспорт азы аҳәынҭеилакы.

Ҭамаз Бжьаниа иааӡамҭацәа Аԥсни Урыстәылеи зҽаԥсазтәыз разыҟаҵаҩ Александр Тумасиан иазыҟаиҵо акоманда иацыхәмаруан Шәача Аолимпиатә парк аҟны, иагьхыркәшахеит 2:1 ҳәа ростоваа риааирала.

Ахәмарра даҭааит Аԥсны Аҿари аспорти рзы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Џьамал Гәбаз, иара Александр Тумасиан идиныҳәалеит "Ахьӡ-аԥша" аорден III аорден ахьианаршьаз, уи азы Аԥсны ахада аусԥҟа инапы аҵаиҩхьан жәабран 9 рзы.

"Сара сазыҟаҵаҩ Александр Тумасиан аорден ахьианаршьаз идсныҳәалоит. Ари ауаҩ еснагь аԥснытәи аспортсменцәа илаԥш рхуп, ҳтәылаҿы аспорт арҿиара, аларҵәара дацхраауеит. Сынтәа иара ибзоураны аԥснытәи ашьапылампыласцәа қәыԥшқәа ааҩык Ростовтәи аолимпиатә резерв иаҵанакуа атәылаҿацәтә училишье иҭалеит. Иара гәыла-ԥсыла аспорт даласоуп, ианаауҭаххалак зегь рыла дувагылоит", - ҳәа азгәеиҭеит иара.

Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар ркоманда аҵара-ҽазыҟаҵаратә еизгарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны уаанӡа иацыхәмаруан шәачатәи акоманда "Медик", урҭ ирыҵахеит 4:0 ҳәа. Анаҩс ирыцыхәмарит аклуб "Шәача", аԥснытәи акоманда ари ахәмарраан иаиааит 4:2 ҳәа. Анаҩс, ҳкоманда астрахантәи "Волгарь" адубль иацыхәмарит, ара "Волгарь" аиааит 4:1 ҳәа.

10