Олег Дамения

Дамениа еиҭеиҳәеит аԥсуа-абаза конгресс раԥхьатәи аизара ахықәкы атәы

26
(ирҿыцуп 21:56 09.10.2018)
Аԥсны ахада иҿы иаԥҵоу астретегиатә ҭҵаарақәа рцентр аиҳабы Олег Дамениа арадио Sputnik Аԥсны астудиа аҟны игәалаиршәеит 1992 шықәса, жьҭаара 7, 8 рзы Лыхны имҩаԥысуаз Адунеи жәларбжьаратәи аԥсуа-абаза конгресс раԥхьатәи аизара.

"Ҳазлацәажәаша ҳамоуп": Дамениа аԥсуа-абаза конгресс раԥхьатәи аизара иазкны
"Аибашьра аамҭазы иаҭаххеит ҳажәлар реиҿкаара, арратә, аибашьратә ԥҟаррақәа ирыҵыркуа аԥҟаррақәа рыла ажәлар еиҿкаатәын. Иааны еибашьуаз ауаа ирҭахын ацхыраара: бџьарла, фатәыла, жәтәыла, маҭәала. Уи ҳара ҳхала иҳалшомызт. Ҳәарада, иҟан ацхыраара ҳазҭаша ауаа, абазақәа, еиуеиԥшым аиашьаратә жәларқәа рхаҭарнакцәа рҟнытә. Аха доусы ихахьы иигаша еиҿкаатәын, аус аҭыԥ иқәҵатәын. Убри азы имҩаԥган аконгрессгьы. Хымԥада, аконгресс усҟантәи ахықәкы нагӡан. Ҳдиаспора ахаҭарнакцәа рҟнытә иҟалеит аԥара аазгоз, амаҭәа зылшаз, афатәгьы ҟалеит. Иааизакны ицоз аусқәа зегьы ажәлар алархәтәын, уи алыршахеит", — ҳәа азгәеиҭеит Дамениа. 

26

Габниа еиҭеиҳәеит Гәдоуҭа аҽыкәабарҭатә ҭыԥқәа аԥҟарақәа иахьынӡарықәшәо атәы

183
(ирҿыцуп 19:48 03.07.2020)
Гәдоуҭа апарк-плиажтә нхамҩа аиҳабы Даниил Габниа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит араионтә плиажқәа аӡҭаларазы ашәарҭадара аԥҟарақәа иахьынӡарықәшәо атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Габниа Гәдоуҭа аҽыкәабарҭатә ҭыԥқәа аԥҟарақәа иахьынӡарықәшәо атәы

"Ацентралтә амшын цәаҳәа атәы ҳҳәозар, уажә ааигәа еилҳаргеит. Ҩ-машьынак рызна агәам-сам ықәаҳгеит, амшын ацәаҳәа излаҳалшоз ала иҳариашеит. Иргылан атәарҭақәеи агәам-сам ҭаԥсарҭақәеи. Излаҳалшо ала арыцқьара ҳаҿуп, араион ауааԥсыреи асасцәеи рзы. Аӡиасқәа амшын иахьалало аҭыԥқәа рҿы адыргақәа ҳәа акгьы ыҟам, убас аӡҳәаа арбагақәагьы. Аха аԥҟарақәа зегьы ахьарбоу ақьаад уажә ааигәа ҳнапы иаркын, аҽазыҟаҵарақәа цоит. Аплиажқәа рҿы аиқәырхаҩцәа ҳамам, иара уи адагьы аиқәырхаратә нышьқәагьы, арҭ азҵаарақәа зегьы араион ахадараҿы ирылацәажәан, аҭагылазаашьа ариашаразы аусурақәа цоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Габниа.

Иаҳа инеицыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

183
Виталий Кацба

Қацәба "Аҟәа есымша иуцу аныҳәа" ахь инеигаз иусумҭақәа рзы: руак ашәыга мбаӡацт

3
(ирҿыцуп 16:28 03.07.2020)
Асахьаҭыхыҩ, ахәыҷтәы-арҿиаратә центр "Аинар" анапхгаҩы Витали Қацәба арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит ацәыргақәҵа "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" ахь инеигаз иусумҭақәа зызку, иазгәеиҭеит уи есышықәса еиҿкаалазар шыбзиоу.
Қацәба "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа"ахь инеигаз иусумҭақәа рзы: руак ашәыга мбаӡацт

"Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" аатит иахьа Аҟәатәи ацәыгақәҵатә зал хадаҟны. Ацәыргақәҵа еиҿнакааит Аԥсны асахьаҭыхыҩцәа реидгыла. Аҭааҩцәа рзы уи аартызаауеит ԥхынгәы 28-нӡа. Ацәыргақәҵа ахҭнықалақь амш иазкуп, уи есышықәса ԥхынгәы раԥхьатәи асабша иақәшәоит.

"Раԥхьаӡа акәны еиҿкаауп Аҟәа иазку ацәыргақәҵа. Ақалақь ахаҿра аазырԥшуа, ишьақәзырӷәӷәо аусумҭақәа рыла ишьақәыргылоуп. Ацәыргақәҵа аиҿкаара зыбзоуроу, ахылаԥшҩыс иҟоу Ацәыргақәҵатә зал хада аиҳабы Ельвира Арсалиа лоуп. Аиашазы уеигәырӷьаратәы иҟоуп иара аиҿкаашьа, асахьаҭыхыҩцәа азҿлымҳара роурц лагамҭа бзиоуп, ҳәара аҭахӡам. Ацәыргақәҵахь иназгаз сусумҭақәа ракәзар, урҭ ахәаԥшҩы ишьапы дықәызҟьо ҳәа акгьы ыҟамзар ҟалап, иҳалшоз ҟаҳҵеит. Ацәыргақәҵаҟны иҟоуп здунеи зыԥсаххьоу ҳҩызцәа хазынақәа русумҭақәа, иахьа аус зуа асахьаҭыхыҩцәа… Сусумҭақәа ҩба ыҟоуп, руак ҭыхын иаҳхысыз ашықәс азы, егьи макьана ашәыгақәагьы мбаӡацт . Уи Аҟәа ахаҿра зныԥшуа ажәытә хыбрақәа аҿаԥарақәа рыҭаны, баркьылқәак, гәашәқәак ԥшӡашәа иаҭаны иахьыҟаз мышкы шәынтә уахьиасуа, аха ус иузгәамҭо ҭыԥк сылаԥш ақәшәеит… Аҩбатәи аусумҭа абиԥара дук рҿара ахьырхыргаз акаҳуажәырҭа "Амра" аанарԥшуеит", - иҳәеит Қацәба.
Асахьаҭыхыҩ иазгәеиҭеит ацәыргақәҵа "Аҟәа – есымша иуцу аныҳәа" захьӡу ацәыргақәҵа есышықәса имҩаԥгалазар традициа бзахон ҳәа.
Шәазыӡырҩы аудио.

Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

3

Аԥснытәи аушьҭымҭацәа ахьтәи араӡни медалқәа ранашьан

30
(ирҿыцуп 20:28 03.07.2020)
2020 шықәса рзы Аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1791-ҩык аҵаҩцәа. Урҭ рҟынтәи 11-ҩык амедалқәа рыманы иалгеит, 64-ҩык "ибзиаӡоуп" ҳәа иалгеит.

АҞӘА, ԥхынгәы 3 – Sputnik, Ренат Ԥачлиа. Абжьаратә школқәа роушьҭымҭацәа амедалқәа ранашьара мҩаԥысит Аԥсны Акультура аминистрраҿы ахәаша, ԥхынгәы 3 рзы.

Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа илҳәеит сынтәатәи ашықәс уаанӡатәиқәа ишреиԥшым, аепидемиологиатә ҭагылазаашьа иахырҟьаны аҵаратә процесс шыԥсаххаз. Ус шакәугьы, аминистрра официалла аҵарашықәс хнаркәшеит.

"2020 шықәса рзы Аԥснытәи ашколқәа ирылгеит 1791-ҩык аҵаҩцәа. Урҭ рҟынтәи 11-ҩык амедалқәа рыманы иалгеит, 64-ҩык "ибзиаӡоуп" ҳәа иалгеит. Иаҳҳәар ҳалшоит, медалла ашкол иалгаз аҵаҩцәа ԥхьаҟазы ҳҿар рыхьтәы фонд иалахәхо роуп ҳәа. Абас иҟоу аҿар роуп уаҵәтәи ҳԥеиԥшгьы знапаҿы иҟало", - ҳәа лҳәеит  Ченгьелиаԥҳа.

Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр Инал Габлиа аушьҭымҭацәа ирыдиныҳәалеит, иазгәеиҭеит раԥхьаҟа имариам амҩа шышьҭоу аха аҿар ирус хаданы иҟоу аҳәынҭқарра аҿиара рлагала алаҵара шакәу.

"Шәаԥхьаҟатәи шәыԥсҭазаараҿ зегь раԥхьа иргыланы ишәхашәмыршҭыроуп иреиҳаӡоу аҟазшьақәа: ауаҩреи аламыси» ҳәа иҳәеит Габлиа. 
Ахада ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба Аԥснытәи арҵаҩцәа ҭабуп ҳәа реиҳәеит 11 шықәса дуӡӡа аҵаҩцәа  аԥсҭазаара ду амҩахь  иахьнаргоз азы, иуадаҩыз рџьазы. Иара агәрагара ааирԥшуеит рџьабаа баша ишмыӡуазы.

Аҳәынҭқарра ахада Аслан Бжьаниа ихьӡала ихаҭыԥуаҩ аҵаҩцәа рыхьӡала иааишьҭыз адныҳәаларатә шәҟәы даԥхьеит.

Араӡны медал занашьоу Данил Кәыҵниа Sputnik акорреспондент даниҿцәажәоз иҳәеит  Москватәи аҵараиурҭақәа руак аҭалара игәы ишҭоу. Амедицина азанааҭ шалихуа. Аҵара ашьҭахь иара Урыстәыла аԥышәа иманы Аԥсныҟа ахынҳәра игәы иҭоуп.

Нестор Лакоба ихьӡ зху Пицундатәи абжьаратә школ №1 хьтәы медалла иалгаз аҵаҩы Дамеи Ҳагба иазгәеиҭеит Урыстәылатәи аҵараиурҭа дҭаларц дшыҟоу, Аԥсны анџьныр-аргылаҩ ҳәа афакультет ахьыҟам азы. Иара иҳәеит иаԥхьаҟазы иԥсҭазаара Аԥсны мацара ишадиҳәало.

Аԥсны арккареи абызшәатә политикеи рзы аминистр ихаҭыԥуаҩ Медеиа Ченгьелиаԥҳа далацәажәеит ахьтәы ма араӡны медал аиушьа атәы.
Лара лажәақәа рыла, "Ахьтәи араӡни медалқәа рзы" аԥҟара инақәыршәаны ахьтәы медал аиуразы 10-11 аклассқәа рҿы "хәба" ҳәа аҵара ҵатәуп, араӡны медал аиуразы  ҩ-ԥшьбак умазар ҟалоит.

© Sputnik / Марианна Кубрава
Аушьҭымҭацәа амедалқәа ранашьара ацеремониа

"Аҵаҩцәа агәаҭара цҵатә усурақәа мҩаԥыргоит.  Актәи аетап азеиԥшҵаратә школқәа рҟны имҩасуеит. Убри аан аԥышәарақәа хԥа – ахатәы бызшәа, алгебра, нас ашкол иалнахуа рҭиироуп "хәба" ҳәа. Аҩбатәи аетап Аԥсны араионқәеи ақалақьқәеи рҿы имҩаԥысуеит", – ҳәа лҳәеит Ченгьелиаԥҳа.

Ахыркәшаратә етап мҩаԥыргоит Аҵара аминистрраҿы. Арҭ ах-етапк ирхысыз амедалқәа ранашьаразы иқәдыргылоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

30