Ҳагба: ҳаешьаратә жәларқәеи ҳареи ҳаибаркны ҳазмоу анҳхашҭ, аӡәаӡәала ҳаиӡӡаауеит

75
Аԥсныи Адыгатәылеи зҽаԥсазтәыз артист Кьасоу Ҳагба арадио Sputnik аҟны иҳәеит аԥсуааи ҳаешьаратә жәларқәеи иахьа ҳаиқәзырхо ҳаӡәыкны ҳаҟазаареи, ҳбызшәа амырӡреи роуп ҳәа.

Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр актиорцәа Кьасоу Ҳагба, Ҭемраз Чамагәуа, Роза Дбар "Адыгатәи ареспублика зҽаԥсазтәыз артист" ҳәа ахьӡқәа ранашьан атеатралтә ҟазара аҿиараҟны рлагалазы, ажьырныҳәа 30 рзы аспектакль "Кавказтәи амелтә гежь" аԥхьарабара Маиҟәаԥ ианымҩаԥыс ашьҭахь. Ақәыргыламҭаҟны х-бызшәакны ицәажәон: аԥсуа, абаза, адыга бызшәақәа рыла.

Адыгатәи Амилаҭҭә театр иҳаҩсыз ашықәс цәыббрамзазы Аԥсуа драматә театр асценаҟны ахәаԥшцәа иднарбахьан атеатр анапхгҩаы, арежиссиор Ҟасеи Хачегогу иқәыргыламҭа "Кавказтәи амелтә гежь". Уи аҟны ихәмаруан  аԥсуа актиорцәагьы.

"Ҳазлацәажәаша ҳамоуп": Ҳагба ақәыргыламҭа "Кавказтәи амелтә гежь" иазкны

"Ҳаешьаратә жәларқәеи ҳареи иахьа бызшәала ҳзеилибакаауам, уи зхы иазырхәо рацәоуп. Ҟасеи ари апроект аныҟаиҵоз аԥсуаа ҳалархәны иҟаиҵеит, аԥхьаҟа  аҟабардацәа, анаҩс ачерқьесцәа, иара убас  ауааԥсаа алархәны иҟаиҵар иҭахуп. Иара хықәкыс иҟаиҵо - Кавказ адыгцәа, аибаркыра агьежь ҳажәларқәа доуҳала ргәы шьҭызхуаз ашәарҭараан, культны, ныҳәараны ирымаз, абри ҳаидызкыло ауп ҳәа. Аспектакль аҟны ус еиԥш ажәақәагьы ыҟоуп ҳаиқәзырхо ҳаӡәыкны ҳаҟазаара ауп ҳәа. Ҳаибаркыра аннымха, абри анапыргьежьраан "уцәгьа-мыцәгьа згааит" ҳәа зҵазкуа, ашыла аазышьҭуаз алу агежьра аума,  зқьышқәсала ҳдоуҳа еиқәзырхаз абарҭ аҷыдарақәа анаҳхашҭ, аӡәаӡәала досу ҳниаӡӡаауеит, ҳбызшәагьы ҟалом. Убри аҟынтә абри апроект иалагӡаны иара аԥсуаа адыга бызшәа дирҵеит, даргьы ирҵеит, х-бызшәакны ҳахәмаруан. Ҳажәларқәа зҭаху иззааигәоу наганы идирбар иҭахуп, ҳықәкыс иамоуп абызшәа аҭагылазаашьа аиӷьтәра. Адыга театр урыс бызшәала ихәмаруа ианалага уи милаҭтә театрӡам, иԥсит, убас ауп аԥсуаа ҳҟынгьы, абызшәа проблема дууп. Мчыла аԥсуа абызшәа зурҵаз имҳәар иаҳа еиӷьуп, ус адоуҳатә бызшәа зеиқәхаӡом", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳагба.

Инеиҵыху аицәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

75
Заур Шалашаа

Шьалашьаа: афинанстә шәарҭадаратә хчы ҟалом ахаан ашәахтәқәа ахьырымшәо аҳәынҭқарраҟны

4
Афинанстә ҭагылазаашьа уадаҩ аан аҳәынҭқарра ашәарҭадара алзыршо, уи азҵаара аӡбара иаԥырхагоу атәы арадио Sputnik аефир аҟны дазааҭгылеит Аекономикеи азини ринститут аиҳабы, аекономикатә ҭҵааарадыррақәа рдоктор Заур Шьалашьаа.
Шьалашьаа: афинанстә шәарҭадаратә хчы ахаан иҟалом ашәахтәқәа ахьырымшәо аҳәынҭқарраҟны

Аҳәынҭқарраҿы аԥара ҭаҵәахны иҟазароуп афинанстә уадаҩра дуқәа раан ашәарҭадаратә хчы аҳасабала ахархәара ззууша. Ус еиԥш алшара ареспубликаҟны иҟам ҳәа азгәеиҭеит Аԥсны ахада ааигәа Гагра араион ахадараҟны имҩаԥгаз аилатәараҟны.

"Ашәарҭадаратә хчы ҟалашьа амаӡам ахаан изыхәҭоу ирықәу ашәахтәқәа рымшәар. Авирус иҟалаз вбас, ҿыҵгас ҟаҵашьа ҳамаӡам, избанзар ари есышықәса иаауа усуп. Аибашьра ашьҭахь Аԥсны аҳәынҭқарра раԥхьатәи ахада иазгәеиҭон ажәлар ирымоу ахәыҷы ала рхы акала иахәарц азин раҳҭап ҳәа. Аибашьра раԥхьатәи ашықәс азы акгьы ахьырамшәоз иахьанӡагьы ус иааугар ҟалоит ҳәа ргәы иаанагоит. Аҳәынҭқарра ахадацәа рҽырԥсахуеит, аха аҭагылазаашьа шыҟац инхоит. Ашәахтәқәа шәалатәуп ҳәа ирҳәоит, аха уи назыгӡода? Ажәлар ишаҳбо ала рхала ирҭахым уи анагӡара, убри аҟынтәи амчрақәа ишахәҭоу аус адмырукәа ӡбашьа амаӡам", - иҳәеит Шьалашьаа.

Шәазыӡырҩла арадио Sputnik Аԥсны аефир.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4
Старший научный сотрудник Отдела этнологии Абхазского государственного музея, этнолог Инга Шамба. Архивное фото.

Аҭоурых иагәылаҵәаху: Шамԥҳа ԥшь-ҿык змоу ампахьшьы иазкны

16
(ирҿыцуп 19:36 20.09.2020)
Аԥсуа ҳәынҭқарратә музеи аетнологиа аҟәша аҭҵаарадырратә усзуҩ еиҳабы Инга Шамԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит 2015 шықәсазы Елена Гордиенко-Леиба амузеи ҳамҭас иалҭаз ампахьшьқәа рҭоурых атәы.

 

"Аҭоурых иагәылаҵәаху": Шамԥҳа ԥшьҿык змоу ампахьшьы иазкны

Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" есмҽыша арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

 

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

16

Ашьапылампыл азы ахәмарра, анапылампыл, самбо: Аԥсны амчыбжьтәи аспорттә афиша

3
Аинформациатә маҵзура Sputnik Аԥсны иазнархиеит еиҳа аинтерес зҵоу аспорт хҭысқәа реиқәыԥхьаӡа цәыббра 21-27 рзы.

Иарбан еиндаҭларақәоу ареспубликаҿы иззыԥшу Sputnik Аԥсны аспорттә афишаҿ.

Бадраҟ Аҩӡба, Sputnik

Еизгоу акоманда ахәмарра

Иааиуа амчыбжь азы ашьапылампыл асыҩцәа ирзыԥшуп игәыҟаҵагоу ахҭыс – ашьапылампыл азы амилаҭтә команда Донецктәи жәлар рреспублика акоманда иацыхәмарраны иҟоуп аҟәатәи астадион "Динамо" аҿы цәыббра 25 асааҭ 17:00 рзы.

Аиҩызаратә еицыхәмарра 1992-1993 шықәсқәа рызтәи Аџьынџьтәылатә еибашьраҿы аиааира иазкуп. Аԥсни ДЖәРи ркомандақәа реицыхәмарра 2020 шықәсазы ираԥхьатәиуп. Уи адагьы акоманда азыҟаҵаҩ хадак иаҳасаб ала ари Беслан Гублиа раԥхьатәи ицәырҵроуп. Ахәмарра иалахәхом аҳәаанырцә ихәмаруа аԥсуа шьапылампыласыҩцәа.

Уаанӡа Аԥсни Донецки ркомандақәа Аҟәа хынтә аиԥылара мҩаԥыргахьан. Актәи ахәмарра мҩаԥган 2015 шықәса рзы. Ахәмарра хыркәшахеит Аԥсны аиааирала. Аҩбатәи ахәмарра мҩаԥысит 2017 шықәса рзы. Еиҭахарыла ихыркәшахеит. Ахԥатәи аиԥылара, 2019 шықәса рзы еилгеит ДЖәР аиааирала.

Иара убасгьы ари амчыбжь азы Дәрыԥшьи Ҷлоуи ркомандақәа цәыббра 27 рзы астадион "Учхоз" аҟны асааҭ 16:00 рзы имҩаԥысуеит.

Аҟәа – анапылампыли каратеи, самбо – Афон ҿыц

Еиҭа иналукааша спорттә хҭысхоит XIV Жәларбжьаратәи атурнир анапылампыл азы. Аицлабрақәа ирылахәхоит 2004-2005 шықәсқәа рзы ииз арԥарацәеи аҭыԥҳацәеи. Атурнир мҩаԥгахоит цәыббра 27 –жьҭаара 2 рзы.

Аспорттә мчыбжьы аҟны иалукаартә иҟоуп иара убасгьы IV карате-до Шотокан Казе Ха азы иаарту аицлабра. Уи Аҟәа ахақәиҭтәра иахьӡыншьалоуп. Аицлабрақәа мҩаԥысуеит цәыббра 24-25.

Цәыббра 27 - 29 рзы Афон ҿыц имҩаԥгахоит самбо азы "Аиааира ахраҿа", аибашьцәа-аинтернационалистцәа ирызку. Иалахәхоит 2004 - 2009 шықәсқәа рзы ииз аҷкәынцәеи 2006-2008 шықәсқәа рзы ииз аӡӷабцәеи.

Зых иақәиҭу ақәԥаразы атурнир

Цәыббра 26 - 27 рзы Гәдоуҭатәи ахәыҷтәы спортшкол аҿы имҩаԥысуеит Аԥсны аспорт азҟаза Ҭенгиз Ԥандариа игәалашәара иазку зых иақәиҭу ақәԥаразы атурнир.

Аԥсны ахада ихьчаҩ Александр Анқәаб Ҭенгиз Ԥандариа дҭахеит жәабран 22 2012 шықәса рзы Анқәаб ишьразы аҽазышәараан.

Аԥсны аспорт азҟаза Ҭенгиз Ԥандариа Аацы ақыҭатәин. Ашкол аҿы аҵара аниҵоз инаркны зых иақәиҭу ақәԥара дазҿлымҳан. Гәдоуҭатәи аспортшкол аҿы еицырдыруа азыҟаҵаҩ Ӡука Бениа иҿы иҽазыҟаиҵон. Изныкымкәа Аԥсны дачемпионхахьан.

3