Шьараф Маршьан

Маршьан еиҭеиҳәеит Голантәи аҳаракырақәа рҿы иашьа иԥа абираҟ зышьҭихыз

69
(ирҿыцуп 17:11 31.03.2019)
Шьамтәыла ииз ҳџьынџьуаҩ Шьараф Маршьан Sputnik иеиҭаз аинтервиу аҟны еиҭеиҳәеит Голантәи аҳаракырақәа иахьрыҵаркуа иҟаз аԥсуа қыҭа Мумсие игәыбылра заду.
Маршьан еиҭеиҳәеит Голантәи аҳаракырақәа рҿы иашьа иԥа абираҟ зышьҭихуаз

"Аҩажәатәи ашәышықәса алагамҭазы 1901-1902 шықәсқәа рзы Голантәи аҳаракырақәа рахь нхара ииасыз Маршьанаа рҟынтәи ҳҭаацәа заҵәык ракәын. Аԥсуаагьы ҳаҟан, аха аҟабардақәа, аедыгьаа рацәан. Голантәи аҳаракырақәа рыҟны жәаҩа қыҭа рҟынтәи жәеиза ачерқьезцәа ахьынхоз акәын, акы - аԥсуаа. Аԥсуа қыҭа Мумсие ахьӡын, уа акәын иахьынхоз аԥсуа цқьақәа 70 ҭаацәара. Израиль аннеи, уаҟа инхоз зегьы ықәҵит. Аибашьра анцоз, Израильнтәи ианхысуаз ҳа ҳахь икаҳауан, убас акәын Шьамтәылантәи ианхысуазгьы. Дара-дара еибашьуан, инҵәоз ҳауаажәлар ракәын. Еиҳабык дҩагыланы шәымцан ҳәа зҳәоз дҟамлеит. Аибашьра еилгар, ҳхынҳәып ҳәа зегьы ааныжьны ицеит. Аха иахьагьы аӡәгьы дзыхнымҳәит. Дамаскҟа ҳаннеи, аԥсуаа  зегьы џьарак ҳзеицнымхаӡеит, ҳаԥсаҟьаны ҳҟалеит. Кутсеиа ҳәа  иахьашьҭоу анеирагьы анхарагьы ахьыцәгьаз аҭыԥ иакәшәеит аиҳараҩык. Ауриацәа рҳәаақәа ииаганы ианыҟарҵа, ажәытә ҳабацәа ахьииз ақыҭақәа харантәи акәын ҳашрыхәаԥшуаз, ҳгәы ҵәыуон.  Уалид иԥа Анзор (Шьамтәыла аибашьраан иҭахаз Шьараф Маршьан иашьа Уалид иԥа - аред.) убасҟак деилҟьан, ҽнак, аӡәгьы иамҳәаӡакәа, арра маҵзура ахьихигоз Шьамтәыла абираҟ аашьҭыхны, излаҟеиҵаз сыздыруам, аха Мумсие ҳәа изышьҭаз аԥсуа қыҭа аҟынӡа днеины, абираҟ шьҭихит. Иаб ҭелла дизасны иеиҳәеит шәахьииз ақыҭаны сыҟоуп ҳәа. Уа дгәарҭеит, цәгьала дхынҳәит, аха ус еиԥш аҭоурыхгьы ыҟан. Угәы унархьуеит иахьа Америка ахада Израиль шәара ишәтәуп урҭ адгьылҵакырақәа ҳәа аҳәамҭа аныҟаиҵо", - азгәеиҭоит Маршьан.

Инеиҵыху аиҿцәажәра шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

69

Џьапуа еиҭеиҳәеит археологиахь имоу абзиабара хыҵхырҭас иамоу атәы

5
Аҵарауаҩ, археолог, Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә музеи аиҳабы Аркади Џьапуа ԥхынгәы 15 рзы иазгәаиҭоит ииубилеи, иара ихыҵит 65 шықәса. Арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы иара еиҭеиҳәеит археологиа агәыбылра шикыз, насгьы аԥсуаа иреиҳаӡоу шәарҭараны иҳамоу атәы.
Аԥсны еицырдыруа ахьыӡқәа: Џьапуа иԥсҭазааратә мҩа иазкны

"Ҷлоу Аимара аҳаблан сахьиз, сахьааӡаз, ҳаҩны аган аҟынҵәҟьа ииасны ицон Аԥсуа баагәара. Ҳхәыҷқәамзи, убра џьит ҳахәмаруан, ҳаҩуан, ҳаԥон, археологиа аганахьалагьы абзиабара сзыркыз убри ауп. Ҳара ажрақәа мҩаԥаагомызт, аха аԥшаахқәа ҳанрықәшәоз ыҟан, уи аҭоурых ауп бзиа исзырбазгьы. Аҩбатәи – аҭоурых ҳазҭоз арҵаҩы Константин Ԥарулуа уи цәгьа ҳгәы азыҟаҵан Аԥсны аҭоурых ҳзеиҭеиҳәон, иара ибзоуроуп аҭоурых ахь исымоу абзиабара ҳәа исыԥхьаӡоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Џьапуа.

Археолог арадиоефир аҿы иазгәеиҭеит аԥсуаа ҳбызшәа еиуеиԥшым ашықәсқәа рызгьы ауадаҩра ишҭагылаз, аха иахьатәи аамҭа иаҿырԥшны иухәозар, усҟан уи ала ицәажәон ақыҭақәа.

"70-тәи ашықәсқәа рзы ашкол ҳалган аҵара ҳанҭала, Аҟәа ҳанааи, ҳахьнеилакгьы атәым бызшәа ҳаҳауан, сҩызцәеи сареи шәааи-сааи ԥсышәала ада ҳамцәажәап атәымуаа рцас азы ҳәа еибыҳәаны аԥсышәала ҳцәажәауан. Убасҟан саԥхьа иааԥшуа иалагеит абызшәа аҭагылазаашьа, ауадаҩра, аха усҟан ҳқыҭақәа хьчан, иҭәын, уи ҳбызшәа ахьчауан. Иахьа ус еиԥш иҟам. Уахьынтә иалҵны аҿар анаа, ақыҭаҿы иаанхеит абыргцәа. Иахьа абызшәа аҭагылазаашьа аиҳа еиҳау апроблема аибашьра анаҩс иҳамаӡам", - ҳәа азгәеиҭеит Џьапуа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

5

Какәыбаа: араион аҿы аспорттә секциақәа шаҟа ирацәоу аҟара, еиҳагьы еиӷьхоит

9
(ирҿыцуп 18:37 14.07.2020)
Гәылрыԥшь араион аспорткомплекс "Агәыӡера" аиҳабы Мурман Какәыбаа арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы еиҭеиҳәеит иарбан спортхкқәоу араион аҿы еиҳарак аҿиара змоу, насгьы ахәыҷқәа разыҟаҵаразы лшарақәас иҟоу атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Какәыбаа Гәылрыԥшь аспорткомплекс аусура иазкны

"Аспорткомплекс аус ауеит х-спортхкык рыла: ашьапылампыл, акарате, абокс. Ҳахәмарратә зал шьақәҳаргылеижьҭеи еиҭа ҩ-хкык ацаҳҵар ҳҭахуп - анапылампыли, амҵәышәымпыли. Ҳхәыҷқәа аихьӡарақәа рымоуп акарате аҿы, абокс аҿы. Ашьапылампыл акәзар, еиҳа ицәгьоуп, ахәыҷқәа макьана аԥышәа рымам. Рыхә-секциак анаартхалак 150-ҩык, 200-ҩык рҟынӡа ахәыҷқәа ҳадаҳкылартә еиԥш алшара ҳауеит. Асекциақәа шаҟа ирацәоу аҟара, ахәыҷқәа рзы еиҳа еиӷьхоит. Аспорткмплекс аҿы рҽазыҟарҵар ауеит 300-ҩык инарзынаԥшуа ахәыҷқәа сааҭ-сааҭла еихшаны. Азыҟаҵаҩцәа рганахьала ҳаиқәшәоуп, ахәыҷқәагьы бзиа ирбоит, рус иазҟазоуп", - ҳәа еиҭеиҳәеит Какәыбаа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩы аудио аҿы, мамзаргьы арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

9

Даур Ақаҩба Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрс дҟаҵоуп

1
(ирҿыцуп 15:14 15.07.2020)
Даур Ақаҩба Аԥсны Аҳәынҭқарра Адәныҟатәи аусқәа рминистрс дыҟан 2016 шықәса жьҭаарамза аахыс.

АҞӘА, ԥхынгәы 15 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа аусԥҟа инапы аҵаиҩит Даур Ақаҩба Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрс иҟаҵаразы ҳәа аанацҳауеит ахада исаит.

Даур Вадим-иԥа Ақаҩба диит хәажәкыра 15, 1979 шықәса рзы Аԥснытәи АССР Аҟәа ақалақь аҿы.

2000 шықәса рзы Башкиртәи аҳәынҭқарратә университет, "Азиндырратә" факультет далгеит (азанааҭ – "адәныҟатәи економикатә усура азинтә еиқәыршәара").

1995-2000 шш. – ареферент, Ареспублика Башкортостан аҿы Аԥсны Ахаҭарнакраҿы абжьгаҩ.

2000-2009 шш. – Ареспублика Башкортостан аҿы Аԥсны Аҷыдалкаатә Зинмчы змоу ахаҭарнак.

2005-2006 шш. – Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы жәларбжьаратәи аҟәша аиҳабы.

2006-2010 шш. – Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩ.

2010-2011 шш. – Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара Аппарат аиҳабы.

2012 шықәса лаҵарамза инаркны абҵарамзанӡа – Аԥсны иҷыдоу аҭагылазаашьақәа рзы Аусбарҭа азинтә ҟәша аиҳабы.

2012-2014 шш. – Урыстәылатәи Икоммерциатәым Афонд "Институт Евразийских исследований" анапхгаҩы ихаҭыԥуаҩ.

2014 шықәса – Аԥсны Ахада ипротокол Аусбарҭа аиҳабы.

2016 шықәса жьҭаарамза инаркны – Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр.

1