Владимир Агрба

Агрба адраматург Самсон Ҷанба изкны: иҩымҭақәа аԥсуа хьтәы фонд иаҵанакуеит

33
(ирҿыцуп 18:57 16.06.2019)
Алитератураҭҵааҩы, акритик Владимир Агрба арадио Sputnik аефир аҟны раԥхьатәи аԥсуа драматург Самсон Ҷанба дигәаларшәо иаликааит уи иуаҩышәа, иаамсҭашәара.
Агрба Самсон Ҷанба изкны: иҩымҭақәа аԥсуа хьтәы фонд иаҵанакуеит

60 шықәса раԥхьа, рашәара 16, 1959 шықәсазы  Аҟәа Аԥсуа драматә театр аҿаԥхьа ишьақәыргылан Самсон Ҷанба ибаҟа.

"Аԥсуа сахьаркыратә литератураҟны Самсон Чанба дарӷьажәыҩны Дырмит Гәылиа дивагылан. Самсон Ҷанба дыдраматургын, дыпрозаикын. Иара иажәабжьқәа "Сабду ихәшҭаара ахаҳә", иповест "Сеидыҟ" аԥсуа литература ахьтәы фонд иаҵанакуеит. Иара аҵара змаз уаҩын, аха дыздыруаз зегьы иҟазшьа азгәарҭон. Некрасов иҳәахьан "поэтом можешь ты не быть, но гражданином ты обязан" ҳәа. Зегь реиҳа ихадоу ууаҩызароуп, убри аганахьала Самсон Ҷанба бабыцк зқәыршәамыз, зыуаҩра ԥшӡаз, иҟәыӷаз, зегь рыла изҩыдаз уаҩын, убриаҟара даамсҭашәан. Уи зегьы еицгәарҭеит, ибзырӡада акгьы рҳәом, аха 1937 шықәсазы Самсон Ҷанба еиԥш аԥсуа интеллегенциа аӡәырҩы ахулабгеит", - иҳәеит Агрба.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инарҭбаау анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

 

33

Ҳашыг: аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи азхаҵара аиуит

3
(ирҿыцуп 15:34 10.07.2020)
Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла рыдыркылеит Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи Рфедерациа аилазаарахь ԥхынгәы 9 рзы. Ари ахҭыс ҵакыс иамоу, лшарақәас иаанартуа атәы еиҭеиҳәеит Аҟәа имҩаԥгаз апресс-конференциаҟны Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы Руслан Ҳашыг.
Ҳашыг: аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи азхаҵара аиуит

"Ари ахҭыс гәык-ԥсыкала ирыдысныҳәалар сҭахуп раԥхьа инаргыланы аԥсуа журналистцәа, иара убас аԥсуа уаажәлар зегьы, избанзар ари аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи аҩаӡараҟны азхаҵара акәны исыԥхьаӡоит", - иҳәеит Ҳашыг.

Аԥсны ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы иазгәеиҭеит, ас еиԥш ахҭыс - шәышықәса ирҭысыз аԥсуа журналистика иазааԥсоз арҿиаҩцәа русура ахәшьара аҭара ауп ҳәа.

"Ари алшара ҿыцқәа ҳзаанартуеит, ҳҭакԥхықәра иацнаҵоит. Ихадараны иҟоу, иаатуа алшарақәа ҳхы ишаҳархәо, ҳусура шеиҿаҳкаауа, ажурналисттә еилазаара аҩнуҵҟа аидгылареи, аицлабреи, аицарҿиареи рпринципқәа шынаҳагӡо, ажанрқәа зегьы рыла иаԥаҳҵо шаҟа ахаҭабзиара ҳаракхо, аамҭа иақәшәо", - иҳәеит Ҳашыг.

Шәазыӡырҩы аудио.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

3
Олег Дамения

Дамениа аҵарауаҩ Владимир Агрба изы: ԥсабарала дҵаулан, дуаҩы ԥшӡан

6
(ирҿыцуп 12:19 10.07.2020)
Ауаҩ нага, аҵарауаҩ, ауаажәларратә усзуҩ Владимир Агрба арадио Sputnik аефир аҟны дигәалаиршәеит уи ибзианы дыздыруаз афилософиатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Олег Дамениа.

Аԥсны Зҽаԥсазтәыз аҭҵаарадырра аусзуҩ, афилологиатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, алитератураҭҵааҩы, жәлар рҿаԥыцтә рҿиамҭақәа реизгаҩ, "Ахьӡ-Аԥша" аорден III аҩаӡара занашьаз Владимир Агрба диижьҭеи иахьа 85 шықәса ҵит. Владимир Бабахь-иԥа иҭҵаарадырратә ус инаваргыланы, аԥсуа милаҭ-хақәиҭратә қәԥара еснагь агәҭа дгылан, ижәлар рзинқәа дырзықәԥон, гәыҵхас иман.

 

Еицырдыруа ахьыӡқәа: Дамениа аҵарауаҩ Владимир Агрба изкны

"Вова Агрба иҩнуҵҟатә дунеи, иҟазшьа ахцәажәара ганкахьала имариоуп, аха даҽа ганкахьала иуадаҩуп, избанзар адәахьала убас ихы ааирԥшуан, даараӡа алаф иҳәон, аԥсҭазаара далахәмаруашәа, иатәеимбошәа ихы ааирԥшуан. Ганкахьала уи ҳаҭыр ақәҵатәуп, избанзар ауаҩытәыҩса иԥсҭазаарагьы иҟәнушьаша, иԥхоушьаша ацәгьақәа алоуп. Владимир Агрба аԥсҭазаараҟны иҟаз ус еиԥш ауадаҩрақәа рыӡбахә рацәак иҳәомызт, ихы рцәихьчозма уҳәо, убас насҭха дгыланы аԥсҭазаара дахәыԥшуан. Ҳәарас иаҭахузеи, иара ԥсабарала даара иҵаулаз, иманшәалаз адырра иман. Ашәҟәқәа рҟынтәи уиаҟара ааимгеит, теориа дук аԥысҵоит ҳәа иҽазимкит, аха абри аԥсуара аҟазшьа ибзиаӡаны еиликаауан, идыруан, иагьымҩаԥигон. Иара даныҷкәыназгьы, иқәрахь даннеигьы уаҩы ԥшӡан, аҽеилаҳәарагьы бзиа ибон. Иара аԥсҭазаараҟны ҳгәы зырҿыхоз, ҳгәы алаҟаны иҟазҵоз дыруаӡәкын, раԥхьа дгылан", - иҳәеит Дамениа.

 

Шәазыӡырҩы аудио. Инеиҵыху аиҿцәажәара арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

6

Шьаҿак ԥхьаҟа: Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла Жәларбжьаратәи Афедерациа иаларҵеит

1
Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациахь ирыдыркылеит ассоциациа алахәылак аҳасаб ала ԥхынгәы 9 рзы. Ари ахҭыс ҟаларц азы ареспублика ажурналисттә еилазаара ҩышықәса аџьабаа адырбалеит.

Аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи азхаҵара шаиуз, уи ареспубликатә АИХқәа рзы ҵакыс иамоу, Ажурналистцәа реидгыла апланқәа уҳәа инарҭбаау аинформациа Sputnik аматериал аҿы.

Сариа Кәарцхьиаԥҳа, Sputnik

Аԥсуа журналистика жәларбжьаратәи азхаҵара шаиуз атәы аиҭаҳәара далагаанӡа, Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы Руслан Ҳашыг иколлегацәа ирыдигалеит Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа ахада ихаҭыԥуаҩ, Урыстәыла Ажурналистцәа реидгыла амаӡаныҟәгаҩ, абри ахҭыс алзыршаз иреиуоу Тимур Шафир ивидеонҵамҭа.

"Гәахәара дула исҳәоит Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациахь ишрыдыркылаз еицҿакрыла ԥхынгәы 9 рзы. Ари аҵак ду змоу хҭысны сахәаԥшуеит Аԥсны ажурналисттә еилазаара аҿиаразы. Агәра згоит Аԥсны ажурналистцәа Реидгыла Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа аилазаараҿ иақәнагоу аҭыԥ шааннакыло азы", - иҳәоит Шафир.

Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа – аџьатәи, асоциалтәи, аекономикатәи зинқәа зыхьчо еиҿкаароуп.

Руслан Ҳашыг иажәақәа рыла, Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ари аилазаара ралалара аԥсуа журналистика азхаҵароуп иаанаго.

Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациахь алаларазы ҩышықәса инарзынаԥшуа аусурақәа ирҿын. Аха, аиашаҵәҟьа иуҳәозар, ари ашьаҿа хацыркын Дырмит Гәлиа раԥхьатәи аԥсуа газеҭ "Аԥсны" аныҭижь инаркны.

"Ари ихароу мҩан. Ахгьы кын аԥсуа литература ашьаҭаркҩы Дырмит Гәлиа раԥхьатәи аԥсуа газеҭ "Аԥсны" аныҭижь инаркны. Ҳара аҭоурыхтә мҩа ду ҳанысит. Ииасыз ашықәс азы Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ашьаҭаркра 50 шықәса ахыҵра азгәаҳҭеит. Абарҭ зегьы иацы аҭыԥ зауз ахҭыс иахәҭакуп. Избанзар иалшаӡом еизарак аҟынтә даҽа еизарак ахь, напхгаҩык иҟынтә даҽа напхгаҩык иахь аиасраан ажурналистика аҽеиҭанакырц. Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ари аилазаара ралалара аԥсуа журналистика азхаҵароуп иаанаго", - иҳәеит Ҳашыг.

Руслан Ҳашыг игәалаиршәеит ҩышықәса раԥхьа Аԥсни Урыстәылеи ржурналистцәа реидгылақәа аиқәшаҳаҭра рнапы шеицаҵарҩыз. Уинахыс аусеицура шеицымҩаԥырго.

"Иазгәасҭар сҭахуп Урыстәыла Ажурналистцәа реидгыла анапхгара, ҷыдала Владимир Соловиови Тимур Шафири, абри аус акыр ишазааԥсаз. Тимур Шафир Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациаҿ Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла аинтересқәа дрыҵагылон иацынӡа. Иҭҵаан Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла аԥҟаԥҵәа, Аԥсны ажурналисттә еилазаара ахаҭа. Ари аамҭа рацәа зҭаху процедуроуп", - иҳәеит иара.

Ихьыԥшым аԥыжәара рымоуп

Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациахь Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла алалараан азхьаԥшра аҭан ареспубликаҿ ихьыԥшым АИхқәа рыҟазаара.

"Ари аԥыжәара зырҭо усуп, хырхарҭоуп. Афедерациа алалараан азхьаԥшра арҭоит. Аибашьра ашьҭахь ҳколлегацәа ауадаҩрақәа зегьы ириааины ихьыԥшым ажурналистика ашьақәыргылара рылшеит. Ари иаанагоит аԥсуа журналистика шьақәгылеит ауп. Ари ҳзеиԥш еихьӡароуп", - ҳәа иҳәоит Руслан Ҳашыг.

Аԥсны Ажурналистцәа реидгылазы ари аилазаара алалара цхыраароуп, дгылароуп, аҳәаанырцәтәи ҳколлегацәеи ҳареи аимадарақәа ҳабжьаҵароуп, азанааҭ аҿы иԥхьаҟацароуп.

"Жәларбжьаратәи афедерациа алахәылак аҳасаб ала аҟазаара алшара ҿыцқәа рымҩа аанартуеит. Жәларбжьаратәи афедерациаҿ иналкаау принципиалтә позицианы иҟоуп азинхьчаратә усура, аҵараҵаратә хырхарҭа, ажурналистцәа рсоциал-политикатәи рекономикатәи статус. Иарбоу атезисқәа ируакуп – адунеи аҿы еидгыла заҵәык аусура ааннакылар, адунеитә журналисттә еилазаара зегьы рзы ақәҿыҭра зырҭаша ҭагылазаашьахоит. Ҳара есыҽнытәи ҳапроблемақәа реиԥш зеиԥшу змоугьы рацәаҩуп", ҳәа азгәеиҭеит Ҳашыг.

Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы иҳәеит аԥсуа журналистцәа ирус хаданы иҟоу ауаажәларра рымаҵ ауроуп, иобиективтәуи иоперативтәуи информациала реиқәыршәароуп ҳәа.

Руслан Ҳашыг иҳәеит асоциалтә ҳақәа, ателеграмм-каналқәа рцәырҵра апроблемақәа цәырыргоит ажурналист изы ҳәа.

"Заҟа ҭакԥхықәра аҵоузеи анонимцәа рындаҭлара, ажәабжь ԥаршеи аиааира. Уажәы Жәларбжьаратәи афедерациа аҟазауаа абри аганахьала абжьгарақәа аус рыдырулоит", - иҳәоит Ҳашыг.

Ԥхьаҟатәи апланқәа

Руслан Ҳашыг иколлегацәа ирзеиҭеиҳәеит Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа анагӡаратә еилак аҿы ишрыдкылаз аӡбамҭа 2020 шықәса рзы Монголиа апрофессионалтә еилазаара аконгресс мҩаԥгазарц.

"Шәачатәи афорум аҳәаақәа ирҭагӡаны ҳареи Монголиеи Болгариеи рзанааҭтә еилазаарақәеи аусеицуразы аиқәшаҳаҭрақәа ҳнапы рыҵаҳҩит. Усҟан ирацәыҩын алаф ҳалызхуаз, "Монголиа ажурналисттә еилазаареи ҳареи ҳаиқәшаҳаҭра иалаҳхуазеи" ҳәа. Абар, уажәы ари афорум ахь адунеи зегь аҟынтәи 400-ҩык рҟынӡа ажурналистцәа наԥхьахоит, имҩаԥгахоит афедерациа аконгресс", - иҳәоит Ҳашыг.

Аԥсны Ажурналистцәа Реидгыла шьаҭаркын 1968 шықәса рзы. 2019 шықәса рзы ирыӡбеит Ажурналистцәа Жәларбжьаратәи рфедерациа Ажурналисттә етика ахартиа адларазы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

1