Валерий Аршба

Аршба: ушықәсқәа умықәыӷәӷәарц маӡас иҟоу ауаҩы пату иқәҵара, ацәгьара азымхәыцра ауп

32
Аҳәынҭқарратәи ауаажәларратәи усзуҩ Валери Аршба иира амш аҽны арадио Sputnik Аԥсны дсасны даҭан. Валери Шьалуа -иԥа иахьа 70 шықәса ихыҵит.
Еицырдыруа ахьыӡқәа: Аршба иира мши инысымҩеи ирызкны

"Атәылауаҩшәҟәы аҟны иануп 70 шықәса схыҵит ҳәа, иансыхәааԥшуа 60 ухыҵуазар ҟалап ҳәа сарҳәалоит. Маӡас иҟоу аспорт, ауаҩы пату иқәҵара, ацәгьара азымхәыцра ауп. Ашьыжьымҭан сангылалак сшәырҭра сыҵаланы сахәаԥшуеит, махәҿала 20-30 минуҭ раҟара аус зулоит. Аԥхын амшын аҟны сыӡсоит, аха еиҳарак махәҿала шьыжьла маҷк аус зуеит, уи ашьҭахь усура сцоит. Иазгәасҭар сҭахуп, аԥсҭазаараҿы ауаа дуқәа аус рыцура аганахьала исықәҿиеит ҳәа. Ауаҩы дшыхәыҷу иани иаби аԥсуара, аламыс, апату, абзиабара иҩныҵаҟа илармааӡар, дандухалак аҵара ду иҵаргьы, урҭқәа закәу изеилымкаар ҟалоит. Ауаҩы бзиа дбаны, сабаицхраари ҳәа азакәан еиламгакәа аус узуыр, зегь маншәалахоит. Аԥсуа убас дыҟоуп ихьаа ануеиҳәа, уара утәы еиԥш иудкыланы уеихаҵгылар, аџьабаа адубалар уамак узеимыцхрааргьы иҭабуп ҳәа уеиҳәоит", - иҳәеит Аршба.

Валери Аршба аус иухьеит Аԥсны аҳәынҭқарра ахада ихаҭыԥуаҩс, Урыстәылатәи аенциклопедиа академиа алахәылас дыҟоуп, Аԥсны Амилаҭтә аолимпиатә хеилак хантәаҩра азиуоит.

Инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

32

Шьониа Гал араса аҽаҩразы: ашәарҭара иҭагылоуп

10
(ирҿыцуп 20:16 06.07.2020)
Гал араион агроном хада Лери Шьониа арадио Sputnik аефир ала арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы еиҭеиҳәеит араион аҟны араса хәышәтәымзар, аҽаҩра бзиамахар ҟалоит ҳәа.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Шьониа Гал араса ахәшәтәра иазкны

"Араса аганахьала апроблема дуқәа ыҟоуп сҳәар имцхоит, избанзар ауаа рхатә џьабаалеи иара убас араион ақыҭанхамҩа иазоужьыз амармалташьтә пты иаҿагыланы ақәԥаразы 500 литра ахәшәи рзаҳшеит. Ахәшә ирызшаз азхаӡом, избанзар араион аҟны 18 қыҭа ыҟоуп, быжь-нызқь гектар инацны арасаҭрақәа ыҟоуп. Ҳәара аҭахума, ацхыраара иҵегьы иҳаур ибзиахон, избанзар акәыкәбаачымазара иаҿагыло ахәшә ҳақәгәыӷуан, иахьа ишҳаҳауа ала, Аԥсны ахадара азҵаара аӡбара иаҿуп. Иҳаҩсыз амчыбжь азы араион ҳалсуан, ачымазара хәыҷык идәықәлахьеит, араса аус даара ашәарҭара иҭагылоуп. Анхацәа хәыҷык ацхыраара ҳазрыҭар, аура ҟалап ҳәа ҳгәы иаанагоит", - иҳәеит Шьониа.

Иара иажәақәа рыла, ҵыԥх араион аҟны 4 нызқь гектар араса вертолиотла ихәшәтәын, сынтәагьы ахәшәтәра арбан.

"Хәыҷык аус ҳарццакыр цәгьаӡам, ианаамҭоу ахәшәқәа ҳаур акәыкәбаачымазара аҟынтә, алҵшәа бзиахон. 2017 шықәсазы араса аҽаҩра 20 % ҳамаӡамызт, 2019 шықәсазы 50-80 процент рҟынӡа аҽаҩра аанашьҭит. Иаҳхысыз ашықәсқәа рзы иҟаҵаз ахәшәтәрақәа рылҵшәақәа ҳцәыӡыр ҟалоит шықәсык бжьаҳажьыр, ажәлар рџьабаа аӡы иагеит ауп. Араион ахадара ирдыруеит, аиҳабырагьы ирарҳәахьеит ацхыраара ҳаур, кәыркәамза ахәшәтәра иара иатәуп, ихымԥадатәуп. Иахьа ачымазарақәа ҳбоит, амармалташьтә птгьы иаҳа иацло иалагеит уажәтәи ашоурақәа раан, акәыкәбаачымазара аԥхьа инаргыланы еиҭазго иара ауп", - иҳәеит Шьониа.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

10
Савелий Читанава

Ҷыҭанаа аҟанҷ хьычԥаԥыр азы: уамашәа еизҳаит, ҳаԥхьаҟатәи ахымҩаԥгашьа шәарҭоуп

7
(ирҿыцуп 17:44 06.07.2020)
Аекологиазы Аԥсны ахәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Савели Ҷыҭанаа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит Елыр ақыҭан аҟанҷ хьычԥаԥыр аԥсабара аԥхасҭа шанаҭо, уи аҿагыларазы мҩас илхтәу ҳтәылаҟны макьана ишҭҵаам.
Ҷыҭанаа аҟанҷ хьычԥаԥыр азы: уамашәа еизҳаит, ҳаԥхьаҟатәи ахымҩаԥгашьа шәарҭоуп

"Аҟанҷ хьычԥаԥыр иатәу ахәаҷа хкы ҿыцны Аԥсны ицәырҵит ҳҳәар ҟалом, афауна иалан, аха ахы унарбартә еиԥш ирацәаны иҿианы иҟамызт. Быӷьқәак афон, аха уаҩы иԥырхагамызт. Сынтәа, изыхҟьалакгьы, ахыԥхьаӡара уамашәа еизҳаит. Урҭ ахәаҷақәа чысхәыс ирымоу абыӷь ҟьаҟьақәа змоу аҵлақәа: ал, ашә, ахьаца уҳәа зегьы афоит. Урҭ рыдагьы ашәырҵлақәа афоит, аԥхасҭа рнаҭоит. Зынӡа иааидкыланы 300 ҵиаа хкы ирԥырхагоуп. Ашәарҭара еиҭа излацәырнаго агәырбӷьы абнақәа, аԥсаҵлақәа афоит, имыждараха иҟоуп", - иҳәеит Ҷыҭанаа.

Иара иазгәеиҭеит уи ахәаҷа хкы шьҭа абагәа ҟаҵаны аҭра ишҭало, аԥхьаҟа мшаԥымза шыҟоу ишцәырҵуа, убасҟантәи ахымҩаԥгашьа шакәхо ишәарҭахо. Иахьазы аҟанҷ хьычԥаԥыр ахәаҷа аԥсабара аԥхасҭа ахьанаҭаз Елыр ақыҭаҟны ауп, абнақәа рнаҩсгьы абаҳчақәа аԥхасҭа рнаҭеит, хадаратәла араса иҳәеит Ҷыҭанаа.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

7