Федор Ҭарба

Ҭарба: сынтәа афеихоа аҽаҩра бзиоуп, аха ахә маҷуп

25
(ирҿыцуп 19:26 04.11.2019)
Гәылрыԥшь араион аҿы 450 тонна афеихоа аҭагалара иазыԥшуп, уажәы анхацәа аҽаҩра аизгареи аҭиреи иаҿуп. Иахьазы 400 тонна раҟара рҭихьеит иҳәеит Аԥсны Ақыҭанхамҩатә институт аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Фиодор Ҭарба Sputnik Аԥсны акорреcпондент даниҿцәажәоз.
Ҭарба: сынтәа афеихоа аҽаҩра бзиоуп, аха ахә маҷуп

"Сынтәа афеихоа аура хар амаӡам, зынӡа ибзиаӡоуп ҳәа ҳазҳәом. Иара ишаԥу еиԥш ирацәаны ианаҿало иссахоит, имаҷны ианҿоу ахаҭабзиара бзиоуп, аха, рыцҳарас иҟоу, сынтәа ахә маҷуп. Ақыҭауаа 100-300 шьаҭа еиҭаҳан измоу дыҟоуп, уажәазы дара ҩажәа мааҭ ҳәа ирҭиуеит, ари даара имаҷуп. Иахҭныҵуа абаҳча ахаҭа алоубартә иҟам. Аҳәаа иузахыгар бзиоуп, 50-60 мааҭ ҳәа иуҭиуеит. Афеихоа бзиарас иалоу иара иаԥырхагоу ахәаҷа-маҷақәа маҷуп, апты акәзар, зынӡа ааигәа инеиуам", - ҳәа азгәеиҭеит Ҭарба.   

Инеиҵыху аиҿцәажәара иара убас шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

25

Гәынԥҳа Гагратәи актәи аԥсуа школ азы: агәыӷра ҳамоуп цәыббрамзазы иаартхап ҳәа

7
(ирҿыцуп 17:44 01.06.2020)
Гагратәи актәи абжьаратә аԥсуа школ адиректор Хана Гәынԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит ҿыц еиҭашьақәыргылоу ахыбра иагу-иабзоу, уи аҵаҩцәа аднакылартә иҟалоит ҳәа ианазгәаҭоу атәы.
Гәынԥҳа Гагратәи актәи ашкол азы: агәыӷра ҳамоуп цәыббрамзазы иаартхап ҳәа

"Гагра ақалақь аҟны аԥсуа школ шьаҭанкыла аргылара иалагеит, иахьазы 90 процент инеиҳаны апроект иарбаз аусурақәа нагӡоуп. Ашкол аргылара ианалага инаркны иахьанӡа хылаԥшра аман еснагь араион анапхгара, аҵараҟәша ахадара рҟынтәи. Ашкол аусура аларгаразы зда ԥсыхәа амам ҳәа иаҳԥхьаӡоз азҵаарақәа анапхгара рҟынӡа инаҳгеит. Уи ашьҭахь аекономика аминистр ашкол даҭааит, лыблала илбеит иагыз-иабзаз. Урҭ азҵаарақәа ракәын иқәгылаз араион анапхгара раԥшьгарала имҩаԥгаз аизараҟны. Зыда ԥсыхәа амам ҳәа ҳазҿу, азҵаара ҳазцәырзго акәны иҟоуп аенергетика, ашкол иаҭахуп атрансформатор, аизараҿы ӡбашьас иаҭатәу хырхарҭақәак аарԥшын. Иаҳҭаху ашколтә маҭәахәқәа рызҵаара шьҭаҳхит, ақалақь анхамҩа-бзазаратә ҟәша аҿаԥхьа азҵаарақәа ықәгылан аӡымҩангагақәа реиԥшьра иазкны", - лҳәеит Гәынԥҳа.

Лара иазгәалҭеит ашкол аргыларазы ахарџьнҵа апроект ашьақәыргылараан, уи аусуразы зда ԥсыхәа амам иагжьыз ыҟан ҳәа.

"Уигьы ахҟьеит иахьа аргыларатә ус знапы иану дзықәшәо ауадаҩрақәа, аха егьа ус акәзаргьы, иаҳбоит уи ада ашкол аусура шалыршамхо. Аизараҟны агәрагара ҳауит араион анапхгара гәыкала иазҿлымҳаны ари азҵаара ишазнеиуа. Ишьақәыргылан инхарҭәаау ахарџьнҵа, аԥара ԥшааны иагу-иабзоу ҟаҵаны, цәыббрамзазы ашкол аусура иалагартә еиԥш", - лҳәеит Гәынԥҳа.

Лара убасгьы иазгәалҭеит шаҟа аҵакы ӷәӷәаз Гагра ақалақь аҟны аԥсуа школ аргылара аҭоурых.

Гагратәи ашкол №1 дыргылеит урыстәылатәи афинанстә цхыраара аҳәаақәа ирҭагӡаны. Аусурақәа ирзоурыжьуан аханатә иаҟз адыррақәа рыла 357 миллион мааҭ. Ахыбра ҿыц пшь-корпуск рыла ишьақәгылоуп, урҭ ргылоуп уаанӡа ашкол ахьыҟаз аҭыԥан, ашкол ҿыц 700–ҩык рҟынӡа ахәыҷқәа акуеит. Аргылара иалагеит 2017 шықәса рзы.

Шәазыӡырҩы аудио. Инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

7

Џьынџьалԥҳа: ахәыҷқәа рымш азы ныҳәада иаҳзааныжьуам

6
(ирҿыцуп 16:33 01.06.2020)
Ахәыҷқәа Жәларбжьаратәи рыхьчара амш азы сынтәа ҳамҭақәас иаздырхиаз атәы арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит агәыҳалалратә фонд "Ашана" аиҳабы Мактина Џьынџьалԥҳа.
Џьынџьалԥҳа: ахәыҷқәа рымш азы ныҳәада иаҳзааныжьуам

Рашәарамза акы – Ахәыҷқәа рыхьчара жәларбжьаратәи амш ауп.

"Ари амшныҳәазы есышықәса еиуеиԥшым агәыҳаларатә акциақәа мҩаԥаагон. Сынтәа акоронавирус апандемиа иахҟьаны уи ҳалымшеит, аха ахәыҷқәа ныҳәада иаҳзаанмыжьит дара рымш азы. Еиду амилаҭқәа реиҿкаара иаҵанакуа ахәыҷтәы фонд Аҟәатәи аҟәша ацхыраарала иахьа 41-ҩык аҳамҭақәа рзаҳшоит. Аҟазара, арҿиаратә гәазыҳәара ахәыҷқәа ирылазааӡо хәмаргақәоуп ирыҭахо, урҭ аиндивиуалтә знеишьа ала иалхын. Ишыжәдыруа еиԥш, ҳара ацхыраара заҳҭо згәабзиара уашәшәыроу ахәыҷқәа роуп, убри аҟынтә иубалак ахәмарга руҭар алшаӡом. Ҳара иҳаӡбеит ахәыҷқәа ахәмарга мацара рыҭара акәымкәа, иҳаӡбеит аҭаацәа агуманитартә цхыраара рзыҟаҳҵарц афонд ахьӡала. Иҳархиеит ҩба-ҩба кәалаԥ еиуеиԥшым афатә хкқәа злухша аалыҵқәа рыла. Сгәаанагарала, ари ицхыраагӡа бзиахоит", - ҳәа азгәалҭеит Џьынџьалԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

6
Владимир Ануа.

Аԥсны Атәылахьчара аминистр ҿыц даҭоуп

1
(ирҿыцуп 18:18 01.06.2020)
Уаанӡатәи Аԥсны Атәылахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩ Владимир Ануа ареспублика арратә усбарҭа деиҳабхеит.

АҞӘА, рашәара 1 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа аусԥҟа инапы аҵаиҩит Аԥсны Атәылахьчара аминистрс аинрал-полковник Владимир Ануа иҟаҵаразы ҳәа аанацҳауеит ахада ипресс-маҵзура.

Иара абри аусԥҟала Ануа Атәылахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩраҟынтә, арратә инспектор хада имаҵураҟынтә ихы дақәиҭтәуп.

Ар реинрал, Аԥсны Афырхаҵа Владимир Ануа диит 1957 шықәса рзы Очамчыра араион Тамшь ақыҭан.

1976 шықәсазы Ануа далгеит Аҽгәаратәи совхоз-техникум, анаҩс Асовет ар аҟны аррамаҵура дахысуан. 

1981 шықәсазы дҭалеит Аҟәатәи Асубтропикатә нхамҩа аинститут латәарадатәи аҟәша, убри аамҭазы Тамшьтәи асовхоз-зауад аҟны аусуреи аҵареи еилеигӡон.

1987 - 1992 шш. рзы Тамшь ақыҭа аиҳабыс дыҟан.

1992 – 1993 шш. рзы Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далахәын (Мрагыларатәи афронт аштаб аиҳабы, 1-тәи архәҭа адҵаҟаҵаҩ).

1993 шықәса раахыс Атәылахьчара аминистр ихаҭыԥуаҩси Мрагыларатәи ар рыдҵаҟаҵаҩыси дыҟан.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

1