Анқәабԥҳа ашьақар чымазаразы: ҳтәылаҟны ахԥатәи аҭыԥ аҿы игылоуп

17
Ареспубликатә хәышәтәырҭа аҳақьым –аендокринолог Рената Анқәабԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит ашьақар чымазара аганахьала ҳтәылаҟны аҭагылазаашьа зеиԥшроу, уи ачымазара ауаҩы имоу аилкааразы акциа шымҩаԥысуа.
Анқәабԥҳа ашьақар чымазаразы: ҳтәылаҟны ахԥатәи аҭыԥ аҿы игылоуп

Абҵара 14 рзы ашьақар чымазара иаҿагыланы адунеизегьтәи амш азгәарҭоит.

"Ашьақар чымазара иаҿагыланы амш азгәарҭоит аинсулин аазыртыз аканад ҳақьым Фредерик Бантинг иира амш аҽны. Уи агармон ашьақар чымазара ҭышәныртәалоит. Абҵара 13 рзы акциа мҩаԥысит ахәшәтәырҭаҟны, 54 –ҩык рхы аладырхәит. Урҭ рахьынтә  18 –ҩык рҟны раԥхьаӡа акәны иаарԥшын ашьақар чымазара. Дара ирыздыруамызт ршьақар шҳаракыз. Акциа иалахәыз хәыда-ԥсада аҳақьымцәа абжьгарақәа рырҭеит, насгьы иаҳа инарҭбаау агәаҭарақәа рахь идәықәҵан. Убасгьы акциа иацҵахоит абҵара 14 рзы асааҭ 9 инаркны 14-нӡа. Ауаа акрымфакәа иарҭар рылшоит ршьа. Ашьақар чымазара ауаҩы шьҭрала иоур ауеит, убасгьы иашамкәа акрызфо, зыкапан дуу. Ашьақар чымазара ҳреспубликаҟны ахԥатәи аҭыԥ аҿы игылоуп уҳәар алшоит. 2017 шықәсазы ашәҟәы иҭагалан х-нызқьи 400-ҩык ари ачымазара змаз, 2018 шықәсазы урҭ рхыԥхьаӡара х- нызқьи 700- ҩык. Уи ҳара иаҳдыруа, иҳадҵаалаз ауаа, аха имааизгьы рацәоуп. Арҭ арбагақәа аполиклиникақәа иҳарҭаз роуп", - лҳәеит Анқәабԥҳа.

Шәазыӡырҩла арадио Sputnik Аԥсны аефир.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

17
Микрофон

Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Барцыцԥҳа Гәдоуҭа ашколқәа рҿы аҿкы чымазаразы аҭагылазаашьазы

4
(ирҿыцуп 20:00 25.09.2020)
Гәдоуҭа араион аҵара аҟәша аспециалист хада Диана Барцыцԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит иахьатәи аамҭаз ашколқәа рҿы аҵара апроцесс амҩасшьа атәы, насгьы ачымазара зманы иалкаау рхыԥхьаӡара атәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Барцыцԥҳа Гәдоуҭа ашколқәа рҿы аҿкы чымазаразы аҭагылазаашьазы

"Аҵара апроцесс цоит араион 29 школ рҿы, иара убас ахәыҷбаҳчақәа фба рҿы. Акласстә уадақәа ҳарзҩыдоит, ашәқәа, аԥенџьырқәа аартны аԥша ҩнадырсуеит, арҵаҩцәа асабрадақәа ныҟәыргоит. Ашоурашәагақәа ҳамоуп, зегьы ршоура гәаҭаны аклассқәа рахь иҩнаҳҵоит. Иахьатәи амш азы 450-ҩык ахәыҷқәа ныҟәаӡом ашколқәа рахь еиуеиԥшым амзызқәа ирхырҟьаны. Иара убас иҳамоуп ичмазаҩцәоу арҵаҩцәа. Уи Гәдоуҭатәи актәи абжьаратә школ аҟнытә рҵаҩык, аҩбатәи ашкол аҿы хҩык арҵаҩцәа, Приморсктәи абжьаратә школ аҿы - аӡәы. Класск аужьны иҳаман актәи ашкол аҿы аҿкы чымазара иахҟьаны, аха урҭгьы шьҭа иҭыҵуеит. Аҵаҩцәа рыбжьара макьана аӡәгьы дычмазаҩымхацт. Арҵаҩцәа рыԥсахуеит егьырҭ арҵаҩцәа, аҵара процесс аҿы аиԥҟьара ҳәа акгьы ыҟаӡам", - еиҭалҳәеит Барцыцԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4

Табаӷәуа "Абџьар азы" азакәан азы: изабалак инеины иныҟәыргаразы азин роуа иҟамлароуп

9
(ирҿыцуп 18:29 25.09.2020)
Аԥсны Апарламент аҿы аҩбатәи аԥхьарала "Абџьар азы" азакәан апроект рыдыркылеит. Уи азы арадио Sputnik аефир аҿы игәаангара иҳәеит Аԥсны Жәлар Реизара адепутат Баҭал Табаӷәуа.
Табаӷәуа "Абџьар азы" азакәан азы: изабалак инеины иныҟәгаразы азин роуа иҟамлароуп

"Азакәан уҳәар ауеит ицәгьамкәа иазыҟаҵоуп ҳәа, аха иҟоуп еиҭа азҵаарақәа азакәан аҿы иуриашаша, убарҭ ҟалар, ари ҩынтәны ауп ишҳадаҳкылаз, макьана алагаларақәа ҟауҵар ауеит, уи сақәшаҳаҭуп. Сара акызаҵәык сзықәшаҳаҭым, убра иануп абџьар аныҟәгара, иахьатәи аамҭаз, сара сгәаанаарала, абџьар аныҟәгара азин рымазароуп изыхәҭоу. Уи амилициа далоума азинхьчартә усбарҭақәа рҿы аус иуама, егьырахь дазусҭазаалакгьы, ашәарыцара дцозар - уи ҽакуп акәымзар, аныҟәгара изабалак инеины азин роуа иҟамлароуп. Уажәы аԥшаҳәаҿы иубоит аҿар иршәу амаҭәа иалыҳәҳәо абџьар шрымоу, иурбо ақалақь алалара сгәы иаанагоит иахәҭам азин рыҭара. Убри аганахьала азакәан саҿагылоит, сыбжьы засҭазгьы уи ахәҭаҷ дыриашоит азоуп, мап анакәха, сыбжьы сҭиӡом", -  еиҭеиҳәеит Табаӷәуа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

9