Ахсалԥҳа еиҭалҳәеит аҳауаҽыԥсахра Аԥсны ишаныԥшуа

45
Адунеи аҟны аҳауаҽыԥсахра Аԥсны ишаныԥшуа атәы арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалхәеит Аԥсны Аекологиатә институт аузуҩ, ААУ адоцент, афизика-математикатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Асида Ахсалԥҳа.

Адунеизегьтәи аҳауаҽыԥсахра инамаданы иҳаҩсыз ашықәс анҵәамҭазы Европарламент иаднакылаз арезолиуциаҿы аҳәамҭа ҟаҵоуп адунеи ахьынӡанаӡааӡо аҳауа аҭагылазаашьа ҷыда шышьақәгылаз.

Ахсалԥҳа еиҭалҳәеит аҳауаҽыԥсахра Аԥсны ишаныԥшуа

"Аҳауеиҭакра адунеи аҟны имҩаԥысуа апроцессқәа ирыдҳәалоуп, иаҳҳәозар, авулканқәа рҿыхара. 2010 шықәсазы Исландиа иҿыхыз авулкан акәзар, аҳауа аԥхарра шьҭнахит. Аԥсны акәзар, ашықәс аҩныҵаҟа аҳауа аԥхарра жәиԥшьи бжаки градус ахьыҟоу, уи ашықәсан х-градуски бжаки иацлеит.  Аҳауа аԥхарра 1-2 градус рыбжьара ианышьҭыҵуа иҟалоит аӡхыҵрақәа, аарҩарақәа…

Ашықәс аҩнуҵҟа аҳауатә лышәшәақәа еиҳарак ирацәахеит ааԥыни ҭагалани, аха ус есышықәса иҟоуп ҳәа ҳазҳәаӡом. Хәышықәсатәи ҳазгәаҭақәа рыла уажәы ҭагалан иаҳа имаҷын, ирацәахеит ааԥын.

Аԥсны аҳауатә ҭагылазаашьа атәы ҳҳәозар, акыр ишьҭыҵит. Иахьа иахәҭоу ашәага-загақәа ҳәа 14-14,5 градус ахьыҟалаша 15-16 градус ыҟоуп бжьаратәла ашықәсазтәи аҳауа аԥхарра. Сынтәа аӡын иаҳа ихьшәашәарахоит, ҳазгәҭақәа рыла, асгьы аур алшоит ианар анҵәамҭазы, еиҳарак жәабранмзазы. Егьыс ашьхарахьы асы бзианы иауит ҳазҭалаз ашықәс азы", - лҳәеит Ахсалԥҳа.

Инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

45

Кәыҵниа ашәарыцаратә сезон ахацыркразы: ашәарыцаҩцәа рыламыс ҳақәгәыӷуеит

1
(ирҿыцуп 19:24 15.08.2020)
Нанҳәа 15 рзы Аԥсны иаатуеит ашәарыцаратә сезон. Уи злалаго, насгьы ашәарыцара аԥҟарақәа ртәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит ашәарыцаҩцәеи аԥсыӡкыҩцәеи реидгыла ахантәаҩы Ҳаџьараҭ Кәыҵниа.
Кәыҵниа ашәарыцаратә сезон ахацыркразы: ашәарыцаҩцәа рыламыс ҳақәгәыӷуеит

"Асезон аатуеит ачала, уи адагьы акгьы уазышәарыцар ҟалаӡом. Ашәарах жьҭаара 1 инаркны иалагоит. Зныктәи ашәарыцараан ача ҩажәа еиҳаны иушьыр ҟалаӡом. Раԥхьа ача цәырцуеит Цандрыԥшь, Маҳадыр ҳәа иахьашьҭоу аҭыԥ аҿы, уаҟа ирацәаны иубар улшоит, нас цәыббрамзазы Очамчыра араион ахь иаауеит. Ашәарыцаҩ данҭыҵуа имазароуп хышәҟәык: ашәарыцаратә билеҭ, ашәақь аныҟәгаразы аршаҳаҭга, иара убас алицензиа. Ашәарыцара аԥҟарақәа рықәныҟәаразы ахылаԥшра зду аекологиа аусзуҩцәа роуп. Аха еиҳарак ҳара ҳақәгәыӷуеит ашәарыцаҩцәа рыламыс. Ашәарацыҩ аԥсабара даԥырхагахар иҭахызар уи азы еснагь имоуп алшара, аха ҳара ҳзықәгәыӷуа еиҳарак иламысоуп, мамзар, акы икәа иҭаиҵап егьы - иӡап, еснагь уи узишьҭалом. Иҟоуп есышықәса аԥҟарақәа еилазго, урҭ иаҳа-иаҳа шьҭахьҟа ицоит, аха сынтәа ҳақәгәыӷуеит, аекологцәа рус иаҳа идырџьбарап ҳәа избанзар, хаала измаҳауа ыҟоуп", - еиҭеиҳәеит Кәыҵниа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

1

Адлеиба Отаԥтәи аҳаԥы сынтәа иаҭаауа рхыԥхьаӡаразы: еиӷьхап ҳәа ҳақәгәыӷуеит

4
Аԥсныҟа ԥсшьара иаауа атуристцәа сынтәатәи аԥхынразы шаҟаҩы рыдыркылахьоу атәы арадио Sputnik арубрика "Раионк аԥсҭазаараҟынтә" аҿы дазааҭгылеит Очамчыра араион Отаԥ ақыҭа иҟоу Абрыскьыл иҳаԥы аиҳабы Асҭамыр Адлеиба.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Адлеиба Абрыскьыл иҳаԥы сынтәа аԥхын аусура иазкны

Нанҳәа 1 азы Аԥсни Урыстәылеи рҳәынҭқарратә ҳәаа аадыртит. Уи аԥхьа аҩ-тәылак руааԥсыра аҳәаа рахысразы аԥкрақәа алагалан акоронавирус ҿкы иахҟьаны.

"Аҳәаа аартра абарҭ аҵыхәтәантәи ахымш иаҳныԥшуа иалагеит, уаанӡа аӡәгьы дҳамамазыт. Амза 11 инаркны 55 ҩык ҳҭаахьеит (атуристцәа-аред.), еиҿкааны агәыԥқәа ракәӡам, ахатәы машьына хәыҷқәа рыла иаауа роуп. Уи уажәы Аԥсныҟа иҭалаз атуристцәа ҳара ҳахь иаразнак иаауам, Аԥсны егьырҭ аҭыԥқәа анддырбалак ашьҭахьшәа ауп ҳара ҳахь ианаарго. Ҳаиӷьхап ҳәа ҳақәгәыӷуеит", - иҳәеит Адлеиба.

Шәазыӡырҩла арадио Sputnik Аԥсны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

4