Арда Ашуба

Ашәба: алахьеиқәра адагьы, ҳажәлар реибабара агәыӷра мшы ҳәа хазы иазгәаҳҭалар сҭахуп

98
(ирҿыцуп 14:21 21.05.2020)
Аԥсуаҭҵааратә институт аиҳабы Арда Ашәба арадио Sputnik аефир аҟны иазгәеиҭеит Кавказтәи аибашьраан иҭахази, зыԥсадгьыл мчыла иаҟәыгази ргәалашәара амш адагьы, аибабара агәыӷра мшы Аԥсны амҩаԥгара аԥшьгатәуп ҳәа шиԥхьаӡо.
Ашәба: алахьеиқәратә адагьы, ҳажәлар реибабара агәыӷра мшы ҳәа хазы иазгәаҳҭалар сҭахуп

Кавказтәи аибашьреи ашьхарыуа жәларқәа мчылатәи рхырҵәареи иалаӡыз ргәалашәара амш Аԥсны иазгәарҭоит лаҵара 21 рзы.

"Иахьа лахьеиқәратә мшуп, хьаа мшуп аԥсуа жәлар рзеиԥш, абаза, адыга, ахырҵәара иақәшәаз Кавказ ажәлар маҷқәа рыуаажәлар зегьы рзы. Иарбан абиԥаразаалакгьы ргәаҿы ахәра анны ианиуа, улаӷырӡ аазго мшны иҟоу ауп иахьатәи амш. Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза конгресс ахеилак аилацәажәараҟны аӡбамҭа рыдыркылеит ашьамаҟа ҟаҵаны, ахәылбыҽха асааҭ 9 рыбжазы амшын аԥшаҳәаҿы аркра", - иҳәеит Ашәба.

Иара иазгәеиҭеит "аԥсҭазаара ашҳамра зегьы, аԥышәа ҿаасҭа  иахысны" еиқәхаз ажәлар рхылҵшьҭарақәа, еиуеиԥшым адунеи атәылақәа рҟны ахьӡ шырчаԥаз, ҳаԥсыуаауп ҳәа иахьа ҳахыҽхәаны иаҳҳәартә еиԥш ахьӡ бзиа шырчаԥаз.

"Урҭ рхылҵ ааны Аԥсны инхоит, рыҵәҩаншьап адырсуеит. Аԥхьаҟатәи аԥсҭазаара бзиа еицаҳзеиԥшу аҳәынҭкарраҟны иҳацеиҩыршо иҟалааит. Акы ҳагзар, ҭелла акәзаргьы, ас еиԥш шәмыхьын, ацхыраара абашәҭаху ҳәа иҳавагылоу, аибашьраан ирылшоз зегь ҟазҵаз ҳашьцәа, иааны рыдгьыл аҟны рыҵәҩаншьап ахьадырсуа азы исҭахуп аҳәынҭқарра иаӡбаны агәыӷра мшы ҟаларц. Ари алахьеиқәратә мшы ала ихҳаркәшар, усҟан Аԥсны иалҵны ицаз зегьы нҵәеит, иӡит ҳәа иҟалоит. Анцәа иџьшьаны рышьҭамҭа ыҟоуп, иахьа Аԥсны ацхыраара арҭоит, иҟоуп игьежьны зыԥсадгьыл аҟны инхо. Урҭи ҳареи ҳаибабара агәыӷра мшы ҳәа даҽа мшык ҳамазар сҭахуп", - иҳәеит Ашәба.

Кавказтәи аибашьра анхыркәшаз амш ҳәа иԥхьаӡоуп лаҵара 21, 1864 шықәса. Уи аибашьра иахҟьаны зықьҩыла аԥсуаа рҭоурыхтә ԥсадгьыл ааныжьны атәым жәҩан ахь рхы дырхар акәхеит. Иахьа адунеи атәылақәа 50 рҟны инхоит урҭ рхылҵшьҭрақәа. Реиҳа ижәпаҩны инхоит Ҭырқәтәыла, Шьамтәыла, Иорданиа уҳәа Ааигәа Мрагылара егьырҭ атәылақәа рҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

98
Тенгиз Сабуа

Сабуа еиҭеиҳәеит Гәылрыԥшьи Очамчыреи амшынҭаларазы аԥҟарақәа ргәаҭара иаадырԥшыз

9
Аԥсны Аҭагылазаашьа ҷыдақәа рзы аминистрра иаҵанакуа Зышәагаа маҷу аӷбақәа рзы аҳәынҭинспекциа аиҳабы Ҭенгиз Сабуа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит амшынҭаларазы ашәарҭадара аԥҟарақәа рынагӡашьа араионқәа рҟны ишгәарҭоз, уи алҵшәақәа ртәы.

 

Сабуа еиҭеиҳәеит Гәылрыԥшьи Очамчыреи амшынҭаларазы аԥҟарақәа ргәаҭара иаадырԥшыз

Рашәара 5 инаркны Аԥсны официалла амшын аҟны аҽыкәабара аамҭа аартуп. Ҳтәыла ақалақьқәеи араионқәеи рхадарақәа амшын аҟны аҽыкәабараан ашәарҭадара алзыршо аусқәа рынагӡара рнапы иануп.

"Иахьа ҳаҟан Гәылрыԥшьи Очамчыреи араионқәа рҟны. Гәылрыԥшь араион аҟны ирҳәеит рбиуџьет иаҵанакуа аԥара амшын аԥшаҳәаҟны изыхәҭоу аԥҟарақәа ишрыхҭнырымҵо, сынтәа акгьы рзеиҿкаауам ҳәа. Ҳара акт ҳҩит сынтәала Гәылрыԥшь араион амшын аԥшаҳәа азыҟаҵам ҳәа, уи ҳминистр иаҳҭоит, ажәахә ҟаиҵоит аҳәынҭқарра ахада иҟны. Очамчыра арион аҟны иҳаҳәеит аамҭа раҳҭарц иаҭаху аԥҟарақәа рынагӡаразы. Еилаҳкаауеит ауадаҩрақәа шыҟоу, ишахәҭоу ԥарала ишеиқәшәам, убри аҟынтә даҽа жәамш раҳҭеит. Ашәахьа инаркны ҳалагоит Афон ҿыц, Гәдоуҭа, Пицунда, Гагра амшын аԥшаҳәа аҭагылазаашьа агәаҭара", - иҳәеит Сабуа.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

9
Беслан Джопуа

Џьапуа Аԥсны аекологиеи аԥсабара ахьчареи рҭагылазаашьа ахәшьара аиҭеит

25
Аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит атәылаҟны аекологиеи аԥсабара ахьчареи рҭагылазаашьа хәшьарас иаиҭо.
Атәылауаҩи аиҳабыреи: Џьопуа аекологиа азҵараақәа ирызкны

Рашәара 4 рзы Аԥсны аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа имҩаԥигаз аилацәажәара иалахәын Аекологиазы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Савели Ҷыҭанаа, Аҵиаақәа рзы аҳәынҭқарратә карантинтә хылаԥшра амаҵзура аиҳабы Аркади Џьынџьиа, Аҳәынҭқарратә ветеринартә маҵзура аиҳабы Роман Џьапуа, Ақыҭанхамҩа аминистрра иатәу Аҵиаақәа рыхьчаразы амаҵзура аиҳабы Владимир Гьериа.

"Аиаша шәасҳәап, иахьазы ауаҩы дзыргәырӷьо маҷуп, иҟалап ҳара иаҳа ҳазеицәазар аԥсабара, иара еиуеиԥшым ахәаҷақәа, ачымазарақәа рыла иҳанаҭо аԥхасҭа аасҭа", - иҳәеит Џьапуа.

Аԥыза-министр актәи ахаҭыԥуаҩ иазгәеиҭеит ақыҭанхамҩа аԥхасҭа азҭо еиуеиԥшым амаҵа хкқәа рҟынтә ахәшәтәрақәа рымҩаԥгаразы аиҵахарақәа шазгәаҭам. Аԥсыӡкра азҵаара далацәажәо, иара иҳәеит аалыҵ аус адызуло Аԥсны азауадқәа мацара уи рнапы алакызҭгьы, ԥаса ишыҟаз еиԥш, уи ахылаԥшра иаҳа имариахон ҳәа.

"Шаҟа аадрыхыз, азауад ахь шаҟа наргаз аԥсыӡ убоит. Егьырахь аквота аужьраан азауадқәа рнаҩс иаланагало рацәаҩуп ари аус. Ҭырқәтәылантәи иаауеит аӷбақәа аԥсыӡкразы. Урҭ қьырала икны, рхы иархәаны, азауад азы акәымкәа еиӷьу аԥсыӡқәа ркуашәа, ахылаԥшра рзыҟаҵара цәгьоуп. Аекологцәа есымша урҭ рааигәа изыҟалаӡом. Хықәкыс иҳамоуп аԥсыӡ акра шаҟа азин азоурыжьуа 30-40 нызқь ҭонна роума, дара иҟоу абыжь-зауадак рыбжьара ишазарц. Дара рыда аӡәгьы дҟамлар, ахылаԥшра иаҳа имариахоит, аԥсыӡгьы анҭыҵ ицо акәымкәа, абра иҟалоит. Ус еиԥш хықәкыла ҳаицәажәеит, иахьынӡалҵуа сыздыруам", - иҳәеит Џьапуа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

25
Судебный молоток и весы правосудия

"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи аиҳабы аҩнтәи абаандаҩраҿы дшыҟац дааннажьит

3
(ирҿыцуп 12:23 06.06.2020)
"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи аиҳабы иганахьала ашьаус хацыркуп ацәгьоурақәа ԥшьба рыла Аԥсны Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷ "Инапы ианҵаз аҳәынҭқарратә мазара мҽахы ҭбаала ахатәтәреи аныхреи" ахәҭаҷ инақәыршәаны.

АҞӘА, рашәара 6 - Sputnik. Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа "Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи адиректор хада Беслан Аҩӡба иганахьала аҩнтәи абаандаҩраҟантәи аанкыларҭахь нанҳәа 3 рҟынӡа днагазарц азы Аԥсны Апрокуратура хада иҟанаҵаз азашшра мап ацәнакит. Абри атәы аанацҳауеит Апрокуратура хада асаит.

Аӡбарҭа аӡбарала Беслан Аҩӡба аҩнтәи абаандаҩраҿы дыҟазаауеит ԥхынгәы 20 рҟынӡа.

"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи адиректор хада хәажәкыра 20 инаркны Аҟәатәи ақалақьтә ӡбарҭа аӡбарала аҩнтәи абаандаҩраҿы дыҟан, уи иаанаго ашьаусҭҵааҩ ҩыралатәи иақәшаҳаҭра имамкәа иҩны ддәылҵыр (сааҭки бжаки иҩны азааигәара анеиааира аламҵакәа), инхарҭа ҭыԥ иԥсахыр, аимадара ихы иаирхәар, асаламшәҟәқәа, анашьҭымҭақәа, абандерольқәа иоулар ма ишьҭлар ҟалом ҳәа ауп.

Аха рашәара 3 рзы Апрокуратура хадахьы инеит аинформациа Аҩӡба аҩнтәи абаандаҩра аԥҟарақәа еилеигеит ҳәа, убри азоуп аӡбарҭахьгьы изашшыз.

"Аԥсныбылтәы" уаанӡатәи аиҳабы иганахьала ашьаус хацыркуп ацәгьоурақәа ԥшьба рыла Аԥсны Ашьаустә закәанеидкыла ахәҭаҷ "Инапы ианҵаз аҳәынҭқарратә мазара мҽахы ҭбаала ахатәтәреи аныхреи" ахәҭаҷ инақәыршәаны. Ашьаусҭҵаара излаԥхьаӡаз ала, Аҩӡба ицәгьоура иалҵшәаны аҳәынҭқарра иаиуз аԥхасҭа иааизакны иартәоит 31 миллион 438 нызқь мааҭ, аха ари аԥхасҭа аԥхьаӡара макьана ихыркәшаӡам. Ашьаусҭҵаара аҳәаақәа ирҭагӡаны Аҩӡба Аҳәынҭнаплакы анапхгаҩыс иусура аамҭа зегьы ҭырҵаауеит аԥхасҭа зегьы амҽхак аилкааразы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

3