Беслан Джопуа

Џьапуа Аԥсны аекологиеи аԥсабара ахьчареи рҭагылазаашьа ахәшьара аиҭеит

49
Аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит атәылаҟны аекологиеи аԥсабара ахьчареи рҭагылазаашьа хәшьарас иаиҭо.
Атәылауаҩи аиҳабыреи: Џьопуа аекологиа азҵараақәа ирызкны

Рашәара 4 рзы Аԥсны аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа имҩаԥигаз аилацәажәара иалахәын Аекологиазы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Савели Ҷыҭанаа, Аҵиаақәа рзы аҳәынҭқарратә карантинтә хылаԥшра амаҵзура аиҳабы Аркади Џьынџьиа, Аҳәынҭқарратә ветеринартә маҵзура аиҳабы Роман Џьапуа, Ақыҭанхамҩа аминистрра иатәу Аҵиаақәа рыхьчаразы амаҵзура аиҳабы Владимир Гьериа.

"Аиаша шәасҳәап, иахьазы ауаҩы дзыргәырӷьо маҷуп, иҟалап ҳара иаҳа ҳазеицәазар аԥсабара, иара еиуеиԥшым ахәаҷақәа, ачымазарақәа рыла иҳанаҭо аԥхасҭа аасҭа", - иҳәеит Џьапуа.

Аԥыза-министр актәи ахаҭыԥуаҩ иазгәеиҭеит ақыҭанхамҩа аԥхасҭа азҭо еиуеиԥшым амаҵа хкқәа рҟынтә ахәшәтәрақәа рымҩаԥгаразы аиҵахарақәа шазгәаҭам. Аԥсыӡкра азҵаара далацәажәо, иара иҳәеит аалыҵ аус адызуло Аԥсны азауадқәа мацара уи рнапы алакызҭгьы, ԥаса ишыҟаз еиԥш, уи ахылаԥшра иаҳа имариахон ҳәа.

"Шаҟа аадрыхыз, азауад ахь шаҟа наргаз аԥсыӡ убоит. Егьырахь аквота аужьраан азауадқәа рнаҩс иаланагало рацәаҩуп ари аус. Ҭырқәтәылантәи иаауеит аӷбақәа аԥсыӡкразы. Урҭ қьырала икны, рхы иархәаны, азауад азы акәымкәа еиӷьу аԥсыӡқәа ркуашәа, ахылаԥшра рзыҟаҵара цәгьоуп. Аекологцәа есымша урҭ рааигәа изыҟалаӡом. Хықәкыс иҳамоуп аԥсыӡ акра шаҟа азин азоурыжьуа 30-40 нызқь ҭонна роума, дара иҟоу абыжь-зауадак рыбжьара ишазарц. Дара рыда аӡәгьы дҟамлар, ахылаԥшра иаҳа имариахоит, аԥсыӡгьы анҭыҵ ицо акәымкәа, абра иҟалоит. Ус еиԥш хықәкыла ҳаицәажәеит, иахьынӡалҵуа сыздыруам", - иҳәеит Џьапуа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

49
Нодар Чанба

Аԥсны еицырдыруа ахьыӡқәа: раԥхьатәи аԥсуа драматург Самсон Ҷанба иҭоурых иазкны

5
(ирҿыцуп 17:51 18.06.2021)
Аԥсны раԥхьаӡатәи апрофессианалтә театр аԥҵараҿы злагала рацәоу Самсон Ҷанба диижьҭеи 135 шықәса ҵит. Жәлар рартист Нодар Ҷанба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит раԥхьатәи аԥсуа адраматург иҭоурых.
Аԥсны еицырдыруа ахьыӡқәа: раԥхьатәи аԥсуа драматург Самсон Ҷанба иҭоурых иазкны

Самсон Ҷанба – ауаажәларратә усзуҩы, ашәҟәыҩҩы, аҧсуа драматургиа ашьаҭыркҩы. Дыҩуан иара ҧсышәалагьы урысшәалагьы. Иҩымҭақәа цәырҵуа иалагеит агазеҭ "Аҧсны" адаҟьақәа рҿы 1919 шықәса рзы. Еиуеиҧшым ашықәсқәа рзы С. Ҷанба аус иуан: Аҧсны ацентртә нагӡаратә комитет (ЦИК) ахантәаҩыс (1923 - 1930), аҵаралашара жәлар ркомиссарс (1921 - 1925), Аҧсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла ахантәаҩыс (1934 - 1937), агазеҭ "Аҧсны ҟаҧшь" редакторс. Ҷанба инапы иҵижьыз иреиуоуп: аромантикатә поема “Ашьха ҭыҧҳа”(1919), раҧхьатәи аҧсуа драма “Амҳаџьырқәа”(1920), “Аҧсны Ҳаным”(1923), “Ажәытәра иагаз” (1929) уҳәа убас егьырҭгьы. Идраматә ҩымҭақәа аҧсуа милаҭтә драматургиаҿ иауасхырны иҟалеит. Иповест “Сеидыҟ”(1934) – аҧсуа прозаҿы акыр зҵазкуа раҧхьатәи рҿиамҭаны иҧхьаӡоуп. С. Ҷанба иара убас еиқәиршәеит “Аҧсны агеографиа” (Аҟәа, 1925). Далахәын 1929ш. рзы иаҧҵаз раҧхьатәи апрофессионалтә аҧсуа театр аиҿкаара.

Аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

5

Блабба ачаи аиҭарҿиаразы: баша аамҭа зықәурӡуа џьаабауп ҳәа сыԥхьаӡом

13
(ирҿыцуп 15:50 18.06.2021)
Кәтол ақыҭа Ҭоумышь аҳаблаҟны ачаитә плантациақәа реиқәырхара знапы алаку Лаша Блабба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит ҳтәылаҟны уамак азҿлымҳара змам акультура аиҭарҿиара игәазырԥхаз.

Аԥсны ачаи раԥхьаӡа акәны культурак аҳасабала ицәырҵит 1842 шықәсазы. Раԥхьатәи ачықьқәа еиҭаҳан Аботаникатә баҳчаҿы, арантәи ауп ачаи анаҩс Қырҭтәылагьы алаҵәара шаиуз. 1921 шықәсазы Аԥсны 400 гектар ачаи ааннакылахьан. Асовет аамҭаз Аԥсны ачаи мҽхакы ҭбаала иаадрыхуан, ахаҭабзиара ҳаракын, аекспорт ахь ирышьҭуан. Иахьа, аӡәы-ҩыџьа аиқәырхара иашьҭоу, ари аус аџьабаа азызбо алҵшәа рбарҭоума, иамоума хаԥхьаҟа аԥеиԥш, абарҭқәа арадио Sputnik аефир аҟны дрылацәажәеит Кәтол ақыҭан, Ҭоумышь аҳаблаҟны ачаитә плантациақәа реиқәырхара иашьҭоу Лаша Блабба.

Блабба ачаи аиҭарҿиаразы: баша аамҭа зықәурӡуа џьабаауп ҳәа сыԥхьаӡом

"Ақыҭаҟны 80 гектар рҟынӡа ыҟоуп макьана зеиқәурхар алшо ачаи аплантациақәа. Уаанӡа иҵегь еиҳан, аха абжеиҳара абна ахылеит. Хаҭала сынтәа ачаи напыла ахыхра салагеит, ачаи хыхга амашьынақәа ахьҳамам иахҟьаны. Сара занааҭла стехнологуп, аҵара сҭан хәышықәса Аԥснытәи аҳәынҭқарратә ауниверситет аҟны. Агәыӷра ҳамоуп ачаи культура аиҭарҿиара- аԥхьаҟа аԥеиԥш змоу усуп ҳәа сазхәыцуеит, уи азоуп сзалагазгьы", - иҳәеит Блабба.

Аицәажәара иаҳа инарҭбааны ишәаҳар шәылшоит аудиофаил аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

13

Урыстәылатәи атанкныҟәцаҩцәа Краснодартәи атәылаҿацә аҿы аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥыргеит

1
(ирҿыцуп 18:39 18.06.2021)
Аҽазыҟаҵаратә уснагӡатәқәа ирылахәын шәҩык аруаа, ахархәара рыҭан 30 ак арратә техника, акәылӡы зқәу автомашьынақәа КамАЗ "Мустанг" реиԥш иҟақәаз.

АҞӘА, рашәара 18 - Sputnik. Аԥсны иҟоу Урыстәыла Аладатәи арратә база атанкныҟәцаҩцәа Краснодартәи атәылаҿацә аполигон аҿы ахысрақәа мҩаԥыргеит ҳәа аанацҳауеит аокруг апресс-маҵзура.

Аекипажқәа 200 рҟынӡа ицәырҵуаз, еиҭаҵуаз ацәҟьарақәа ахы рықәдыршәеит ҳаамҭазтәи атанкқәа Т-72Б3 рҟынтәи. Ацәҟьараҟынӡа иреиҳаӡоу ахарара ҩ-нызқь метра иҟан.

Уахынлатәи ахысрақәа раан ахархәара рыҭан уахынларбагатә хархәагақәа ТВН-5.

Т-72Б3 амеханик-ныҟәцаҩцәа рдырреи рԥышәеи еиздырҳауан аԥынгылақәа рхысраан, амина-ԥжәага ԥкырақәа рхысраан.

Ахсрақәа раан иныхын 300 танктә рҭҟәацгақәа.

Инарҭбаау аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥгахараны иҟоуп акоманда-штабтә зыҟаҵарақәа ирылахәны.

1