Џьынџьал: Аԥсны асовет тәылақәа рахьтә абарит ахьыҵоу еиҳау ҭыԥны иԥхьаӡан

35
(ирҿыцуп 13:14 31.01.2021)
1961 шықәса рзы Арасаӡыхь ақыҭан иалагеит абарит аҵхра. Иахьазы ари аминерал ахархәара ахьынӡамоу, насгьы уаҳа иамоума урҭ адгьылқәа рҿы уи "амал", абри атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит ашьхатә нџьныр Анатоли Џьынџьал.
Џьынџьал: Аԥсны асоветтә ҳәынҭқарақәа рахьынтә еиҳау абарит ахьыҵоу ҭыԥны иԥхьаӡан

"Арасаӡыхь иҵухыша амал ыҵан 116 нызқь тонна. Шықәсык иҵырхуан 16 нызқь тонна. 1970 шықәса рзы уа иҵхны иалгеит, аха уи ашьҭахь Кыцикәара ҳәа иахьашьҭаз аҭыԥ аҿы еиҭа иаман. Уаҟа х-ҭыԥкны ишоуп. 1981-1982-нӡа аԥшааратә усурақәа цон, аха аминерал 50 сантиметр, 30 сантиметр ҳәа акәын ишыҟаз, аҵхразы аҵакы амамызт ҳәа иԥхьӡан. Ҩышықәса раԥхьа Маршьан ҷкәынак Ҭырқәтәылантәи уа аус иуан. Саргьы уа сиднагалеит. Иҳаԥшааит акартақәа абарит ахьамаз аҭыԥқәа аазырԥшуа. Уаҟа иаҳәоз зегьы иашан. Адәахьы ицәырҵуеит абарит, уи ииашаҵәҟьаны аартра иаԥсам, ашахтагьы аргылара иаԥсам. Иақәуҵо иаҳа еиҳахоит иалухуа аасҭа, убри аҟынтә Кыцикәара иамаз амал нҵәеит ҳәоуп агеологцәа ишырыԥхьаӡо. Аха абарит Аԥсны иҟоуп. Аҟәатәи аӡтәы фымцатә станциа аҩадахьы агәаҭарақәа мҩаԥызгоз иалыркааит уи аҭыԥ. Иара асоветтә ҳәынҭқарақәа рахьынтә абарит ахьыҵоу еиҳау ҭыԥны иԥхьаӡан. Усҟан аҵхра алымшеит. Аԥсны курортә ҭыԥны иахьыҟаз ауп ҳәа агәаанагара ыҟоуп. Уажәы абарит ахә бзиа амоуп, тоннак 250-300 доллар рҟынӡа иаԥсоуп. Иахьынӡаздыруагьы ауаҩы алицензиа игахьеит уи аҭыԥ аҿы аусурақәа рымҩаԥгаразы", - ҳәа еиҭеиҳәеит Џьынџьал.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

35
Диана Ахба

Аҭоурых иагәылаҵәаху: Ахԥҳа Аԥсны аҩыҟаҵареи аӡахәааӡареи ирыдҳәалоу ажәытә ԥшаахқәа ртәы

11
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә музеи ажәытәӡатәи абжьаратәи ашәышықәсақәа рыҟәша аиҳабы Диана Ахԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны дрылацәажәеит аҩыҟаҵареи аӡахәааӡареи ркультура Аԥсны акырӡа шахыҵуа шьақәзырӷәӷәо археологиатә ԥшаахқәа ртәы.
Аҭоурых иагәылаҵәаху: Ахԥҳа Аԥсны аҩыҟаҵареи аӡахәааӡареи ирыдҳәалоу ажәытә ԥшаахқәа ртәы

Шәазыӡырҩла арубрика "Аҭоурых иагәылаҵәаху" есмҽыша арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

11

Блабба афымцаусзуҩцәа аҵарахьы иаадырԥшыз агәаҳәаразы: аԥышәа атеориа ацумҵар, иуадаҩуп

16
ААУ агро-нџьныртә факультет аенергетика акафедра арҵаҩы, "Амшынеиқәафымцамч" аусзуҩ Саид Блабба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит аенергетик изанааҭ азҿлымҳара ахьынӡамоу, аҿар уи иацу аҭакԥхықәра шеилыркаауа атәы.
Блабба афымцаусзуҩцәа аҵарахьы иаадырԥшыз агәаҳәаразы: аԥышәа атеориа ацумҵар, иуадаҩуп

Жәабран 22 инаркны хәажәкыра 5-нӡа Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҟны латәарадатәи аҟәша "Афымцаенергетикеи афымцатехникеи" рхырхарҭала аҩбатәи азанааҭ аиуразы ашәҟәқәа рыдыркылоит. Ас еиԥш ажәалагала ҟарҵеит "Амшынеиқәафымцамч" анапхгара.

"…Ҳусзуҩцәа рыбжьара иҟоуп раԥхьа ишьҭырхыз азанааҭ афымца аус адулара иадҳәалам. Аԥышәа шьҭыркааит, акыр аамҭа аус рухьеит, аха азҵаара цәырҵит атеориа аганахьалагьы. Аԥышәа акраҵанакует, аха атеориа ацумҵар ауадаҩрақәа амоуп ас еиԥш азанааҭ, уи удыруазароуп. Уи инамаданы аҷкәынцәа, аӡӷабцәа аус ҳацызуа исарҳәеит ацхыраара рысҭарц, аҩбатәи азанааҭ шьҭыркаарц азы. Ус еиԥш азҵаара цәырҵит ҩышықәсаҟа раԥхьа. Гәыԥк азхара ауаа ҳзеизымгеит усҟан, аҵаразы аԥара ахшәаарагьы злымшоз ыҟан. Ааигәа "Амшынеиқәафымцамч" ахада иасҳәеит ҳусзуҩцәа аҩбатәи азанааҭ роурц азы аҵара рҵар шырҭаху. Ахә уадаҩрас иҟарымҵааит, иҳаӡбоит аниҳәа, акафедра адекан иласҳәеит агәыԥ еизаҳгарц шаҳҭаху, амала латәарадатәи аҟәша, аусуреи аҵареи еиларыгӡарц",- иҳәеит Блабба.

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik аефир аҟны.

16

Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар еизгоу ркоманда Ростов акоманда иаҵахеит

8
(ирҿыцуп 19:28 28.02.2021)
Аԥсназы ростовтәи акомандеи иареи реицыхәмарра аԥшьбатәи аиҩызаратә хәмарра акәхеит аҵара-ҽазыҟаҵаратә ҽеизгарақәа рҳәаақәа иҭагӡаны.

АҞӘА, жәабран 28 – Sputnik. Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар еизгоу ркоманда Ростовтәи Аолимпиатә резерв аучилишье акоманда иаҵахеит амҽыша жәабран 28 рзы. Абри азы адырра ҟанаҵоит Аԥсны Аспорт азы аҳәынҭеилакы.

Ҭамаз Бжьаниа иааӡамҭацәа Аԥсни Урыстәылеи зҽаԥсазтәыз разыҟаҵаҩ Александр Тумасиан иазыҟаиҵо акоманда иацыхәмаруан Шәача Аолимпиатә парк аҟны, иагьхыркәшахеит 2:1 ҳәа ростоваа риааирала.

Ахәмарра даҭааит Аԥсны Аҿари аспорти рзы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Џьамал Гәбаз, иара Александр Тумасиан идиныҳәалеит "Ахьӡ-аԥша" аорден III аорден ахьианаршьаз, уи азы Аԥсны ахада аусԥҟа инапы аҵаиҩхьан жәабран 9 рзы.

"Сара сазыҟаҵаҩ Александр Тумасиан аорден ахьианаршьаз идсныҳәалоит. Ари ауаҩ еснагь аԥснытәи аспортсменцәа илаԥш рхуп, ҳтәылаҿы аспорт арҿиара, аларҵәара дацхраауеит. Сынтәа иара ибзоураны аԥснытәи ашьапылампыласцәа қәыԥшқәа ааҩык Ростовтәи аолимпиатә резерв иаҵанакуа атәылаҿацәтә училишье иҭалеит. Иара гәыла-ԥсыла аспорт даласоуп, ианаауҭаххалак зегь рыла дувагылоит", - ҳәа азгәеиҭеит иара.

Ашьапылампыл азы Аԥсны аҿар ркоманда аҵара-ҽазыҟаҵаратә еизгарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны уаанӡа иацыхәмаруан шәачатәи акоманда "Медик", урҭ ирыҵахеит 4:0 ҳәа. Анаҩс ирыцыхәмарит аклуб "Шәача", аԥснытәи акоманда ари ахәмарраан иаиааит 4:2 ҳәа. Анаҩс, ҳкоманда астрахантәи "Волгарь" адубль иацыхәмарит, ара "Волгарь" аиааит 4:1 ҳәа.

8