Џьапуа еиҭеиҳәеит иԥсабаратәым аметод ала арахә рыжәла аизырҳаразы лшарас иҟало

22
(ирҿыцуп 10:41 14.02.2021)
Аԥсны аҳәынҭқарратә аветеринартә маҵзура аиҳабы Роман Џьапуа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит арахә рыжәла аиӷьтәра, аизырҳара иԥсабаратәым аметод ала атехнологиа ахархәара ахьынӡамоу, иаҭахны изыҟоу, анхацәа рхы иадырхәар шалшо атәы.
Џьапуа еиҭеиҳәеит арахә рыжәла аиӷьтәразы лшарас иҟало атәы

Жәабран 11 рзы Аԥсны ақыҭанхамҩа аминистр, аԥыза- министр актәи ихаҭыԥуаҩ Беслан Џьапуа дидикылеит урыстәыла ақыҭанхамҩа аминистрра иатәу Арахә рааӡара адепартамент ахада Дмитри Бутусов. Урыстәылантәи иааз асасцәа ақыҭанхамҩа аминистрра иарҭеит арахә рыжәла аиӷьтәра, аизырҳара иԥсабаратәым аметод ала иалзыршо амобилтә комплекс.

"Асовет аамҭазы ас еиԥш аусқәа мҩаԥыргон ашьамаҟа ахьырааӡоз афермақәа рҟны Гагра, Пицунда. Иара (аметод-аред) ҿыцӡам, аха уажәшьҭа азнеишьақәа рҟны маҷк аԥсахрақәа ыҟоуп. Адунеи зегьы аҟны рхы иадырхәоит, Аԥсны аибашьра еилгеижьҭеи аҳәынҭқарра аганахьала ахархәара амамызт, аха аусдкылаҩцәа рҟынтәи иаҳдыруеит уи зхы иазырхәоз дшыҟоу арахә рыжәла аиӷьтәраҟны. Акомплекс аусура ззырхо ҳәа иаартны иуҳәозар агенетикатә материал ала ажәқәа рырцәтәра ауп. Уи иацуп иаҭаху амаругақәа, насгьы арахә жәлақәа алхны иҟоуп Аԥсны ианаало. Уи иабалак ажәқәа зегьы ирнымаалар ҟалоит аматериал, иаҳа идуу алхтәуп, избанзар еиқәымшәар ҟалоит уажәшьҭан ианҿио аамҭазы. Хықәкыс иҟоу аԥхьа иргыланы ажәқәа ахш бзианы рымхра, рыжәла еиӷьхар ауаагьы ирыхәоит", -иҳәеит Џьапуа.

Аиҿцажәара иаҳа инарҭбааны ишәаҳар шәылшоит аудиофаил шәазыӡырҩыр.

22

Аџьынџьал иҳәеит аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарақәа рахь алхрақәа раан иалагалоу аԥсахрақәа

8
(ирҿыцуп 15:53 02.03.2021)
Алхратә комиссиа алахәылацәа раԥшьгарала аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарақәа рахь алхрақәа рымҩаԥагаразы иалагалоуп азакәантә шьаҭа змоу арҽеирақәеи, арҿыцрақәеи ртәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит Аҟәатәи алхратә комиссиа алахәыла Рисмаг Аџьынџьал.
Хра злоу ахҭысқәа: Аџьынџьал аҭыԥантәи ахаланапхгараҭарақәа рахь алхрақәа рымҩаԥгара иазкны

Аҟәатәи алхратә комиссиа аинициативтә гәыԥқәа ашәҟәы ранҵара хацдыркуеит хәажәкыра 2 инаркны.

Аԥсны Аҳәынҭқарра Азакәан "Аԥсны Аҳәынҭқарра аҭыԥантәи ахаланапхгараҭара аусбарҭақәа рахь алхрақәа рымҩаԥгаразы" ахәҭаҷ 5 инақәыршәаны, алхрақәа мҩаԥгахоит 2021 шықәса мшаԥы 11 рзы".

"Акомиссиа астатус амазароуп. Алхарақәа рымш аҽны ауаа аусутә раҳҭоит алхрақәа аус рыдырулартә еиԥш. Алхратә комиссиа ирылаҭалатәуп ауалафахәы. Азакәан излаҳәоз ала уи азы азин ҳамамызт, аӡәы аусура иааԥхьара, уи азы аԥара изшәаразы, аха уажәшьҭа уи аҭагылазаашьа ԥсахуп. Аҩбатәи- есымша проблемас иҳаман алхратә сиақәа. Хаҭала асиақәа уанрызхәыцлак, алхраҿы ауаҩы ихы рылаирхәуеит атәылауаҩшәҟәы ала. Закәанла уахәаԥшуазар, алхратә сиақәа иаҳа ииашаны измоу апаспорт-визатә маҵзуроуп. Шықәсқәак раԥхьа апаспортизациа Аԥсны имҩаԥган, аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр иахь ашәҟәы ҳҩит, дахаҵгылеит, иҳауит апаспортә-визатә маҵзура иамоу абаза. Убарҭ рыла аус хурц ҳҭахуп, еилаҳкаарц ҳҭахуп, шаҟаҩы Аҟәа инхо. Иара убас иԥсахын алхырҭатә ҭыԥқәа. Иҟан аҭыԥқәа 400-ҩык алхрақәа рхы ахьрыладырхәуаз, иҟан 1500-ҩык раҟара алхыҩцәа ахьыҟазгьы. Иахьынӡаҳалшоз зегьы еиҟараны еицырзеиԥшны иҟаҳҵеит", - еиҭеиҳәеит Аџьынџьал.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәызыӡырҩыр шәылшоит аудио аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

8

Цәеиба Аҟәатәи афымцеихшарҭақәа рзы: иқәгылоу атрансформаторқәа рымчхара маҷуп

6
(ирҿыцуп 08:31 02.03.2021)
Аҟәатәи аподстанциақәа ргәыԥ аусзуҩ Денис Цәеиба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит аҳҭнықалақь аҿы иҟоу афымцеихшарҭақәа ацәаҳәақәа рымчхара анеизҳауа аамҭазы рҭагылазаашьа атәы.
Цәеиба Аҟәатәи афымцеихшарҭақәа рзы: иқәгылоу атрансформаторқәа рымчхара маҷуп

"Аҟәа аподстанциақәа хәба ыҟоуп, дара зегьы раионцыԥхьаӡа иаҵанакуеит. Ҩышықәса - хышықәса ҵуеит ақәыӷәӷәарақәа ирыцлеижьҭеи, аха уажәы иаҳа анырра ҟало иалагеит. Дара астанциа маҷқәа рҿы иқәгылоу атрансформаторқәа амчхара ирымоу иахысуа иалагеит. Ақалақь азҳара иаҿуп. Ауаа рхыԥхьаӡара иацлеит. Анаплакқәа еиҳахеит. Ахьҭақәа раан иаҿаркуа амаругақәа иаҳа ирацәахоит. Алашара аҩнаҭаҿы инеиаанӡа ацәыӡгьы рацәоуп ацәаҳәақәа ирыхҟьаны. Аҭагылазаашьа зынӡагьы ицәгьоуп ҳазҳәаӡом, хәыҷы-хәыҷла аԥсахра иаҿуп амаругақәа. Хәышықәса рахьтә знык имҩаԥгалатәуп апрофилактикатә усурақәа. Акапиталтә усурақәа ракәзар, "Синоп" аподстанциа 2014 шықәса рзы ихыркәшан, аподстанциа "Аҟәа-2" ҟаҵан 2016 шықәса рзы. Уажәы "Аҟәа-1" аҿы Аинвестпрограммала аусурақәа мҩаԥысуеит. Акызаҵәык, арҭ аподстанциақәа рҿы атрансформаторқәа зымчхара иаҳа иҳараку ықәыргылахом макьана, апроект аханатә ианышьақәдыргылоз иарбамызт", - ҳәа еиҭеиҳәеит Цәеиба.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудио аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

6
Атемақәа:
Аԥсны аенергетика апроблемақәа

Ахада уаанӡатәи ицхырааҩ Бенур Қәираиа еиҭеиҳәеит Қырҭтәылаҟа дызцаз

6
(ирҿыцуп 17:17 02.03.2021)
Аҩаша, хәажәкыра 2 рзы Аҟәа, Ахақәиҭра ашҭаҿы ауаажәларратә еиҿкаара "Аруаа" ааԥхьара ҟанаҵеит ачынуаа Қырҭтәыла рцара агәҭынчымра зызцәырҵуа зегьы еизарц азы.

АҞӘА, хәажәкыра 2 - Sputnik, Бадраҟ Аҩӡба. Аԥсны ахада уаанӡатәи ицхырааҩ Бенур Қәираиа еиҭеиҳәеит Қырҭтәылаҟа дызцаз Sputnik аинтервиу анеиҭоз.

"Сара иарбанызаалак сажәа, схымҩаԥгашьа рзы аҭакԥхықәра саҵагылар сылшоит. Сара ИАЕ "Шәқәырча", зых иақәиҭу аекономикатә зона напхгара асҭон. Қырҭтәылаҟагь ахада инапынҵала акәӡам сышцаз. Жәабран 18 рзы ахада иасҳәеит ихьӡала сцар шысҭаху, аха мап сцәикит, ицхырааҩыс сыҟанаҵы Қырҭтәылаҟа сшымцо атәгьы иҳәеит. Жәабран 19 рзы аршаҳаҭга шьҭасҵеит. Сара Қырҭтәылаҟа сцеит хатәхаҿык иҳасабала, атәылахь аинвестициақәа радыԥхьалараз. Абаӷәаза сыргылар сҭахуп, асасааирҭақәагьы. Исҭахуп ара инхо ажәлар рбеиара, Аԥсныҟа аԥара ҭазгалар сҭахуп. 1989 шықәса раахыс ахақәиҭратә қәԥара агәҭа сгылоуп, аибашьра зегь схызгеит, аибашьра ашьҭахьгьы исылшо зегь ҟасҵоит стәыла аизырҳаразы", - иҳәеит Қәираиа.

Қәираиа иҳәеит Қырҭтәылаҟа ицара агәҭынчымра зызцәырҵуа зегьы хаҭала иара иҿы инеины иҟоу шыҟоу еилыркаарц.

"Ацәажәара хзыртлаз апартиақәа сразҵаарц сҭахуп, ирымоума ҳекономика шьҭызхыша программак, ҳаҳәсеи ҳхәыҷқәеи ирыцхрааша социалтә программак. Еснагь Урыстәыла анапы ҳаныԥшылалома?" ҳәа дҵаауеит иара.

Иара иҳәеит Қырҭтәылаҟа дызцаз Урыстәыла инхо иҩыза, абизнесуаҩ дибарц шакәу.

"Сара уахь сцара иахықәкыз зых иақәиҭу аекономикатә зонаҿы аинвистициақәа аҭыԥ роурц ауп. Ара ахы иақәиҭны ахәаахәҭра мҩаԥысуазароуп, адунеитә хәаахәҭратә центр ыҟазароуп. Убри азоуп сара сзеибашьуаз", - иҳәеит Қәираиа.

Иара убри аан иазгәеиҭеит партиак дшалам, иусқәагьы апартиақәеи аиҿкаарақәеи рақәшаҳаҭра аҭахны ишимбо.

"Сара исҭахуп Аԥсны инхо зегьы бзианы инхаларц, рыбзазара еиӷьхарц, ҳхәыҷқәа аҵара бзиа роурц, ҳарҵаҩцәа аулафахә бзиа роурц", - иҳәеит иара.

Аҩаша, хәажәкыра 2 рзы Аҟәа, Аԥсны Апарламент ахь инеит ауаажәларра, аоппозициа, апартиақәа рхаҭарнакцәа ахада уаанӡатәи иабжьгаҩ иумҭа иақәыӡбарц.

6