Ҷолариа Аԥснытәи аруаа "Саянский марш" ралахәхаразы: акрааҵуеит иаҳҭахуижьҭеи

14
(ирҿыцуп 10:29 07.04.2021)
Аԥсны атәылахьчара аминистрра аррамаҵзурауаа апрактикатә ҽазыҟаҵарақәа ирылагеит аицлабра "Саянский марш" аҽалархәразы. Атәылахьчара аминистрра арратәи, аморалтә-психологиатәи ҽазыҟаҵаразы аусбарҭа аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Томас Ҷолариа урҭ рымҩаԥысшьа атәы еиҭеиҳәеит.
Ҷолариа Аԥснытәи аруаа "Саянский марш" ралахәхаразы: акрааҵуеит иаҳҭахуижьҭеи

АрМИ-2021 аҳәаақәа ирҭагӡаны иазыԥхьагәаҭоуп 15 тәыла рҿы 34 конкурс еицлабра рымҩаԥгара. Аицлабрақәа ирылахәхоит 95 тәыла. "Саянский марш" актәи аицлабра мҩаԥысуеит мшаԥы 14 - 17 рзы Красноиарсктәи атәылаҿацә аҿы, аҽазыҟаҵарҭа "Ергаки" аҟны.

Аицлабра "Саянский марш" мҩаԥгахоит Тува. Амза 7 рзы ҳаруаа уахь инеиуеит, 8 рзы иалагоит аҽазыҟаҵарақәа, аицлабра амаршрутқәа рбарц, иахысырцаз, ҳәа азгәеиҭеит Ҷолариа арадиоефир аҿы. Аԥснытәи акоманда злаху аицлабра иалагоит мшаԥы 18, инҵәоит 19 рзы.

"Иалахәхо ҳаруаа аҵара рҵоит Санкт-Петербургтәи аинститут аҿы. Абҩарҵәырала еиҳарак иалукааша рԥысцәоуп. Абҩарҵәыра адагьы, аруаа ахысшьа бзианы ирдыруазароуп, аныҟәарақәа. Аицлабра аҽалархәразы иаҭахуп амч, ашьха акыдлашьа бзианы иудыруазароуп. Ашәуала аныҟәарагьы аҭаххоит, убри усҟак ҳазыҟаҵам, аха ҳаԥхьаҟа ҳазхәыцуеит ҳԥышәа шышьҭаҳхаша. Ашьхараҿы еибашьуаз аветеранцәа ҳаарыдҵааланы иаҳа аҽазыҟаҵарақәа рымҩаԥгара шеиӷьу ҳәа еилаҳкааит. Акрааҵуеит ари ацлабра ҳҽалаҳархәыр ҳҭахуижьҭеи", - иҳәеит Ҷолариа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

14

Ҷкотуа: аиҳабацәа рхымҩаԥгашьала ҳрааӡон ҳаныхәыҷыз

3
(ирҿыцуп 16:51 23.04.2021)
Амилаҭтә культура иадҳәалоу абзиарақәа реиқәырхашьа, аҭаацәареи ахшареи реимадара, ааӡараҟны иҟоу ахьысҳарақәа зыхҟьо ирылацәажәеит арадио Sputnik аефир аҟны ауаажәларратә усзуҩ Октаи Ҷкотуеи аетнограф, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Виктор Аҩӡбеи.
Ҷкотуа: аиҳабацәа рхымҩаԥгашьала ҳрааӡон ҳаныхәыҷыз

"…Сара сазхәыцуеит саныхәыҷыз сани, саби, сандуи ҷыдала ҳрааӡозма ҳәа. Мамоу. Абри ҳқыҭаҟны иҟаз зегьы рхымҩаԥгашьала ҳрааӡон. Абри абри ауп ҳәа ҳарҳәаӡомызт. Ус ишыҟоу иаҳдырбон рыԥсҭазаашьала, рныҟәашьала, ртәашьа-ргылашьала, реизыҟазаашьала. Урҭ уахьрыхәаԥшуаз ухы уааӡон, убри аҩыза аҭагылазаашьа ыҟан", - иҳәеит Ҷкотуа.

Аиҿцәажәара инарҭбааны шәазыӡырҩы аудиофаил аҟны.

3

Смыр атуризми ачымазараҿки рзы аҭагылазаашьазы: аҵәгьы мбылуа, акәацгьы ӡуа иҟаҳҵароуп

9
(ирҿыцуп 12:08 23.04.2021)
Ауаажәларратә палата алахәыла, Афон ҿыц иҟоу асасааирҭа ҩны аиҳабы Витали Смыр арадио Sputnik аефир аҟны игәаанагара иҳәеит атуризм аусхк аганхьала иахьазы ишьақәгылаз аҭагылазаашьазы.

Мшаԥы 20 рзы Роспотребнадзор аԥҟара ҿыцқәа аланагалеит. Урҭ рыла, лаҵара 1 ашьҭахь аҳәаанырцәынтә ихынҳәуа акоронавирус азы ҩынтә атест арҭароуп. Аҩбатәи атест аҭак аҳәынҭқарратә маҵзурақәа иаку рпортал аҿы икьыԥхьтәуп. Урыстәыла атәылауаа Аԥсны иаҭааз, Краснодартәи атәылаҿацә аҿы иҭаҩу рыда, егьырҭ атестқәа арҭар акәхоит.

Смыр атуризми ачымазара ҿки рзы аҭагылазаашьазы: аҵәгьы мбылуа, акәацгьы ӡуа иҟаҳҵароуп

"Уаанӡа аԥсшьарҭа ҭыԥ ахь иаар зҭахыз аҭыԥқәа ааныркылон, ахәԥса хәыҷык ршәон, ишаауаз ҳдыруан, ҳаргьы ҳарзыԥшын. Абри Роспотребнадзор аԥҟарақәа рыдыркылеижьҭеи рызҵаарақәа рацәахеит, иҟоуп заанаҵтәи аҿаҵатәқәа мап рцәызкуа. Уи даргьы ирҭахым, аха ирацәаны ақьаадқәа аҭахуп рҳәоит (ачымазара ҿкы инадҳәаланы агәаҭарақәа ирыдҳәалоу - аред.), ҳаргьы ҳахьыӡ ҳмырцәгьарц, иаарышьҭыз аԥара шьҭахьҟа иҳаргьежьуеит. Ари хәыҷык иаҳԥырхагоуп, ҳаԥхьаҟа ишыҟало сыздыруам. Акзаҵәык иазгәасҭарц исҭаху, ҳнапхгара аҟынтәи, атуризм аминистрра аҟынтә аинформациа иаша ҽеишәа иҳамаӡам, еилырганы аԥсшьаҩцәа адырра раҳҭарц азы. Абри абас ауп ҳәа иаҳҳәаратәы амҩа ҳақәҵатәуп", - ҳәа азгәеиҭеит Смыр.

Иаҳа инеиҵыху аицәажәара шәаҳар шәҭахызар, шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил.

9

Бжьаниа: Аԥсны аҳәаа ахысра аԥҟарақәа аруадаҩуам

1
(ирҿыцуп 18:20 23.04.2021)
Ԥсоу аӡиас ала Аԥсни Урыстәылеи рҳәынҭқарратә ҳәаа 2020 шықәсазы ԥшьымзтәи аркра ашьҭахь нанҳәа аказы иаартын. Аԥсни Урыстәылеи, ДЖәРеи ЛЖәРеи руааԥсыра ԥкрада аҳәаа ахысра рылшоит.

АҞӘА, мшаԥы 23- Sputnik. Аԥсны сынтәа Урыстәылантәи атуристцәа хыԥхьаӡара рацәала ирзыԥшуп. Уи инадҳәаланы иагәҭакым ареспублика алалара аԥҟарақәа рыԥсахра ма рыруадаҩра ҳәа иҳәеит Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа ТАСС аинтервиу аҭо.

"Иҟоуп ҵыхтәи ашықәс азы аус зуаз аԥҟарақәа. Урҭ рыԥсахра ма реиҭакра ҳгәы иҭам. Уажәы урыстәылатәи амчрақәа ирыдыркыло аӡбарақәагьы аҵакы рыманы иҟоуп. Исҳәар сылшоит ҳара иахьынӡалшо аҽынкылара аазырԥшуа республикоуп ҳәа", - иҳәеит Аԥсны ахада.

Бжьаниа иазгәеиҭеит Аԥсны сынтәа Урыстәылантәи атуристцәа хыԥхьаӡара рацәала ирзыԥшуп, "аҭагылазаашьа ҵыԥх аасҭагьы акыр еиӷьхоит, атуристцәа рганахьала ҷыдала" ҳәа. Иара иажәақәа рыла, атуристтә сезон ҷыдала рҽазыҟарҵоит азинхьчаратә усбарҭақәа, иманшәалоу аҭагылазаашьақәа раԥҵаразы. Аԥсны ААР аҿаԥхьа иқәыргылахо аусдҵақәа хылаԥшра рнаҭалоит атәыла анапхгара.

Аԥсны иахьазы апандемиа иахҟьаны иалагалаз аԥкрақәа излалшо ала ирԥсыҽны аус руеит.

"Аӡәгьы игәы иҭам аҭагылазаашьа ихы иархәаны апроблемақәа раԥҵара", - ҳәа иҳәеит Бжьаниа.

Уи адагьы, ахада ишиҳәо ала, атуристцәа здызкыло аусбарҭақәа азыхиоуп ичмазаҩу аӡәы дҟаларгьы, ахҟьаԥҟьақәа рырмариара.

"Апроблема аҵакы зегьы ирдыруеит. Аамҭақәак раԥхьа ари апроблема рымбошәа ҟарҵозар, уажәы иҟоу зегьы еилыркаауеит. Иуҳәар алшоит апроблема аганахьала аиммунитет ҳаухьеит ҳәа, апсихологиатә проблемагьы абрахь иаҵанакуеит", - ҳәа иҳәеит Бжьаниа.

Аслан Бжьаниеи Владимир Путини реиԥылараан иалацәажәан Ԥсоу аӡиас алатәи аҳәынҭқарратә ҳәаа аушьҭырҭатә лшара. Аушьҭырҭатә ҭыԥ ааигәа ишыргылазгьы, иара ауааи атранспорти роушьҭразы ауадаҩрақәа азцәырҵуеит. Бжьаниа иазгәеиҭеит ари апроблема аӡбаразгьы аилибакаара шыҟоу, аха аамҭа шаҭаху.

"Урыстәылатәи аган ари апроблема аӡбара агәҭакуижьҭеи акрааҵуеит. Аушьҭырҭатә ҭыԥ ргылан 2012 шықәсазы, Аолимпиада аламҭалаз", - ҳәа иҳәеит иара.

"Зегь раасҭа ипроблеманы иҟоу аԥаразоужьроуп. Сгәы иаанагоит ари апроект зеиԥшрахаша еилкаахоит 2022 шықәса анҵәамҭанӡа. 2024 шықәсанӡа ари аҭыԥ аҿы иҿыцу аҭагылазаашьа ҟалар ауп. Ари имариам проектуп, аԥара маҷымкәа изҭаху. Унадыххыланы иҟауҵо акакәым", - ҳәа иҳәеит ахада.

2020 шықәсазы атуристтә сезон хымз ихьшәаны иалагеит, нанҳәа 1 азы. Жьҭаарамза анҵәамҭанӡа Аԥсны иаҭааит 600 нызқьҩык. Аԥсны атуристтә сезон лаҵара-жьҭаара амзақәа ирыбжьаркуеит.

1