Заур Шалашаа

Шьалашьаа аекономика иазку аусутә гәыԥ азы: уажәшьҭа иаҳҳәо нагӡахоит ҳәа сгәыӷуеит

14
(ирҿыцуп 15:45 15.04.2021)
Аԥсны Ахада ихаҭыԥуаҩ инапхгарала аинвестициақәа радԥхьалара азҵаарақәа рзы еилатәаз аусуратә гәыԥ аҿы излацәажәаз атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит Азини аекономикеи ринститут аиҳабы Заур Шьалашьаа.

Аԥсны ахада ихаҭыԥуаҩ Бадра Гәынба ихантәаҩрала имҩаԥысит Аԥсны аекономикатә политика ахырхарҭа хадақәа рышьақәыргыла иазку аусутә гәыԥ аилатәара. Абри атәы аанацҳауеит ахада иофициалтә саит.

Шьалашьаа аекономика иазку аусутә гәыԥ аусуразы: уажәшьҭа иаҳҳәо нагӡахоит ҳәа сгәыӷуеит

"2000-тәи ашықәсқәа инаркны иахьанӡа қьаадла еиқәыршәаны иҳамаз маҷӡам, хшыҩзышьҭра аҭаны, аҵарауаа адгаланы имаҷымкәа иҳадаҳкылахьеит. Уажәы ицәырҵыз азҵаарақәа ҳара ҳзы ҿыц ицәырҵыз ауп ҳәа ҳазҳәаӡом. Хаҭала, уажәы, аҳәынҭқарра ахада иҿы еиҿкаау агәыԥ ҩымз роуп иҵуа аус аауеижьҭеи. 20-ҩык рҟынӡа Аԥсны еиуеиԥшым аинститутқәа, анаука ирызкқәоу, апрактикақәа ирызкқәоу, атәылаҿы аԥхьа инаргыланы инагӡатәу аусқәа ҳәа аекономика мацараҟны акәым, асоциалтә сфера уҳәа, анаукеи аҳәынҭқарреи реизааигәара шьагәыҭс иаҭаны, русеицура азгәаҭоуп. Ишьақәыргылахо ашәҟәқәа аҳәынҭқарра ахада иахь инагалахоит, убас еиԥш астатус ҳаракны иамоуп, ишьҭаҳхуа азҵаарақәа аҳәынҭқарра ахада, аҩбатәи шьаҿала, Аминистрцәа реилазаарахь дҵаны иқәиргылоит, ишьақәыргылоу амҩақәа рынагӡара ҳәа. Ари даара ииашаны иӡбоу усуп, избанзар, уаанӡа есышықәса абас еиԥш иҟаз абжьгаратә формақәа рыҭаны ашәҟәқәа ҳаҩуан, иқәаҳҵон, аха нас уи анагӡара аус амаӡамызт. Уажәы иаҳҳәо, аус зуа аиҿкаара ҿыц ала инагӡахоит ҳәа сгәы ианаагоит. Қьаад мацарала иарбаны, есымша иҳаҩуа, ишьҭаҵо акәымкәа, анагӡара даара иус ӷәӷәоуп", - ҳәа еиҭеиҳәеит Шьалашьаа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

14

Џьопуа: иуадаҩхеит аԥсшьаҩцәа здызкылои аарыхра знапы алакуи аимадара рыбжьаҵара

4
Аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩ, акыҭанхамҩа аминистр Беслан Џьопуа арадио Sputnik иаиҭаз аинтервиу аҿы иҳәеит аҭыԥантәи аалыҵ аарыхра знапы алакуи аԥсшьаҩцәа здызкылои рыбжьара иахәҭоу аимадара шыҟам атәы.
Атәылауаҩи аиҳабыреи: Џьопуа атуризми аҭыԥантәи аалыҵи ирызкны

"Аарыхра знапы алакуи атуристцәа зҭаауа аԥсшьарҭатә ҩнқәеи аимадара роур, абжеиҳарак аалых ақыҭанхамҩа аганахьала фатәыс рхы иадырхәаша роурын, аха макьана рыцҳарас иҟоу, анаплакқәеи асасааирҭақәеи, иара ус, ахатә ҩнқәа рҿы издызкылои аџьармыкьаҿы инеины ирбо ргоит. Ааигәа атуризм аганахьала иҟаз аиԥылара ду аҟны ари ахырхарҭа знапы алаку ирабжьаҳгеит аҭыԥантәи аалыҵ рхы иадырхәар иаҳа ишеиӷьу. Хәышықәса раахыс Аԥсны ақыҭанхамҩатә аалыҵ иаҳа-иаҳа ацлара иаҿуп. Ауҭраҭых, ацха, ашәыр, афермақәа ыҟоуп, дара зегьы ирҭахуп аимадара. Аԥсшьаҩы дыздызкыло аҭыԥантәи аалыҵ иоуртә еиԥш иҟалароуп, аха дара атәыла анҭыҵтәи аалыҵ иаҳа ирзымариоуп адкылара", - ҳәа еиҭеиҳәеит Џьопуа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

4

Ҳашыг: Аԥсны аӡыргара аус иаҳа имариоуп, иӡыргоу аус аиқәырхара аасҭа

6
(ирҿыцуп 13:10 15.05.2021)
Аԥсны Ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы Руслан Ҳашыги апансионатқәа реидгыла "Акурорт Пицунда" аиҳабы Фрикан Гәынбеи, арадио Sputnik аефир аҿы атуристтә хырхарҭаҿы иҟоу аҭагылазаашьақәа амассатә информациатә хархәагақәа иахьынӡарныԥшуа атәы ргәаанагара еибырҳәеит.
Хра злоу ахҭысқәа: Ҳашыги Гәынбеи Аԥсны аӡыргаразы аинформациатә система аусура иазкны

"Атәыла аҳаҭыр ашьақәыргылара мҩаԥысуеит хәҭа-хәҭала. Аӡыргара аус иаҳа имариоуп, иӡыргоу аус аиқәырхара аасҭа. Атурист имаҵ зуа иаԥсшәаҳәашьала ишьақәгылоуп ҳхаҿра. Акурорт аҿы аума, Риҵа ашьхарахь уанцо аума, ирҭиуа ҳала ишабо ианымҩаԥысуа, иарбан хьӡу иҳарҳауа. Аброуп аусура ахьаҭаху. Аԥсны ахьыӡ ӡыргоуп, уи ауаҩы данааиуа аамҭазы иԥхасҭатәӡам, уи еиқәырхатәуп. Аԥсуаа раҳаҭыр адунеи анҭыҵ иҟоу хәыҷык иацҵаны иҟоушәа сгәы иабоит", - азгәеиҭеит Ҳашыг.

Ҳашыг иҳәеит Аԥсны ахьыӡ аӡыргара аганахьала аинформациатә хырхарҭа аусура шлыҵшәадоу.

"Ҳакәша-мыкәша иҿиоу асистема, информациа ииашаны ахархәарала еиӷьу алҵшәа ҳаурцаз иаԥҵатәуп иҷыдоу аинформациатә фонд. Уи аиҿкаареи аԥҵареи - ҳәынҭқарратә усуп", - иҳәеит иара.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

6

COVID-19 злаз даҽа пациенткак лыԥсҭазаара далҵит Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы

14
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 15006-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 14025-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 226-ҩык.

АҞӘА, лаҵара 15 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 176-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 22-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы лаҵара 14 рзы лыԥсҭазаара далҵит 1939 шықәса рзы ииз акоронавирус злаз апациентка.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 51-ҩык, урҭ рахьтә 41-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәыргылоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 28-ҩык, ибжьаратәуп - 12-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 31-ҩык апациентцәа, рҭагылазаашьа бааԥсуп хәҩык. Очамчыра ирхәышәтәуеит 16-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 17-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - ԥшьҩык апациентцәа.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

14
Атемақәа:
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау