Матуаԥҳа аибашьраҟны ибжьаӡыз лашьа изы: машьынак аангылацыԥхьаӡа дааиуашәа сгәы иабоит

16
(ирҿыцуп 19:02 09.05.2021)
Аџьынџьтәылатә еибашьра ду Аиааира 76-шықәса ахыҵит иахьа. 92 шықәса зхыҵуа Мгәыӡырхәа инхо Евгениа Матуаԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит лашьа заҵә Иасон Аџьынџьтәылатә еибашьра Ду дшалаӡаз, акыр шықәса ихабар дшазыԥшу.
Матуаԥҳа аибашьраҟны ибжьаӡыз лашьа изы: машьынак аангылацыԥхьаӡа дааиуашәа сгәы иабоит

"Исгәалашәоит аибашьра ианыргоз амш. Саб иашьеи иареи ыҟан ҳгәараҭаҟны, ҽыла ихәмарны игәырӷьаҵәа ицеит. "Бгыл, бгыл, ара агәараҟны иҟарҵо ббап", - рҳәан сдырҿыхеит сара. Аибашьра ҟалеит ҳәа рыздырӡомызт, аԥсшьара 40 мшы идәықәырҵоит аусҳәарҭа аҟынтәи ҳәа ауп ауаа ишрылырҳәахьаз. Баҭымҟа иргеит. Мчыбжьык аҟара ааҵуан еиԥш аибашьра ҟалеит ҳәа аарылыҩит. Сашьа Иасон Дес – иԥа Матуа 22 шықәса ихыҵуан, ишаҳдыруа ала аофицар ҵарахьы дрышьҭит, аха иахьыкәу сыздыруам… Аибашьра ашьҭахь акыр шықәса ҵхьан ицыз Очамчыратәи ахаҵа исеиҳәеит Смоленск ишеицыз", - лҳәеит Матуаԥҳа.

Шәазыӡырҩы аудио.

16
Нодар Чанба

Аԥсны еицырдыруа ахьыӡқәа: раԥхьатәи аԥсуа драматург Самсон Ҷанба иҭоурых иазкны

5
(ирҿыцуп 17:51 18.06.2021)
Аԥсны раԥхьаӡатәи апрофессианалтә театр аԥҵараҿы злагала рацәоу Самсон Ҷанба диижьҭеи 135 шықәса ҵит. Жәлар рартист Нодар Ҷанба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит раԥхьатәи аԥсуа адраматург иҭоурых.
Аԥсны еицырдыруа ахьыӡқәа: раԥхьатәи аԥсуа драматург Самсон Ҷанба иҭоурых иазкны

Самсон Ҷанба – ауаажәларратә усзуҩы, ашәҟәыҩҩы, аҧсуа драматургиа ашьаҭыркҩы. Дыҩуан иара ҧсышәалагьы урысшәалагьы. Иҩымҭақәа цәырҵуа иалагеит агазеҭ "Аҧсны" адаҟьақәа рҿы 1919 шықәса рзы. Еиуеиҧшым ашықәсқәа рзы С. Ҷанба аус иуан: Аҧсны ацентртә нагӡаратә комитет (ЦИК) ахантәаҩыс (1923 - 1930), аҵаралашара жәлар ркомиссарс (1921 - 1925), Аҧсны ашәҟәыҩҩцәа Реидгыла ахантәаҩыс (1934 - 1937), агазеҭ "Аҧсны ҟаҧшь" редакторс. Ҷанба инапы иҵижьыз иреиуоуп: аромантикатә поема “Ашьха ҭыҧҳа”(1919), раҧхьатәи аҧсуа драма “Амҳаџьырқәа”(1920), “Аҧсны Ҳаным”(1923), “Ажәытәра иагаз” (1929) уҳәа убас егьырҭгьы. Идраматә ҩымҭақәа аҧсуа милаҭтә драматургиаҿ иауасхырны иҟалеит. Иповест “Сеидыҟ”(1934) – аҧсуа прозаҿы акыр зҵазкуа раҧхьатәи рҿиамҭаны иҧхьаӡоуп. С. Ҷанба иара убас еиқәиршәеит “Аҧсны агеографиа” (Аҟәа, 1925). Далахәын 1929ш. рзы иаҧҵаз раҧхьатәи апрофессионалтә аҧсуа театр аиҿкаара.

Аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

5

Блабба ачаи аиҭарҿиаразы: баша аамҭа зықәурӡуа џьаабауп ҳәа сыԥхьаӡом

13
(ирҿыцуп 15:50 18.06.2021)
Кәтол ақыҭа Ҭоумышь аҳаблаҟны ачаитә плантациақәа реиқәырхара знапы алаку Лаша Блабба арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит ҳтәылаҟны уамак азҿлымҳара змам акультура аиҭарҿиара игәазырԥхаз.

Аԥсны ачаи раԥхьаӡа акәны культурак аҳасабала ицәырҵит 1842 шықәсазы. Раԥхьатәи ачықьқәа еиҭаҳан Аботаникатә баҳчаҿы, арантәи ауп ачаи анаҩс Қырҭтәылагьы алаҵәара шаиуз. 1921 шықәсазы Аԥсны 400 гектар ачаи ааннакылахьан. Асовет аамҭаз Аԥсны ачаи мҽхакы ҭбаала иаадрыхуан, ахаҭабзиара ҳаракын, аекспорт ахь ирышьҭуан. Иахьа, аӡәы-ҩыџьа аиқәырхара иашьҭоу, ари аус аџьабаа азызбо алҵшәа рбарҭоума, иамоума хаԥхьаҟа аԥеиԥш, абарҭқәа арадио Sputnik аефир аҟны дрылацәажәеит Кәтол ақыҭан, Ҭоумышь аҳаблаҟны ачаитә плантациақәа реиқәырхара иашьҭоу Лаша Блабба.

Блабба ачаи аиҭарҿиаразы: баша аамҭа зықәурӡуа џьабаауп ҳәа сыԥхьаӡом

"Ақыҭаҟны 80 гектар рҟынӡа ыҟоуп макьана зеиқәурхар алшо ачаи аплантациақәа. Уаанӡа иҵегь еиҳан, аха абжеиҳара абна ахылеит. Хаҭала сынтәа ачаи напыла ахыхра салагеит, ачаи хыхга амашьынақәа ахьҳамам иахҟьаны. Сара занааҭла стехнологуп, аҵара сҭан хәышықәса Аԥснытәи аҳәынҭқарратә ауниверситет аҟны. Агәыӷра ҳамоуп ачаи культура аиҭарҿиара- аԥхьаҟа аԥеиԥш змоу усуп ҳәа сазхәыцуеит, уи азоуп сзалагазгьы", - иҳәеит Блабба.

Аицәажәара иаҳа инарҭбааны ишәаҳар шәылшоит аудиофаил аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

13

Урыстәылатәи атанкныҟәцаҩцәа Краснодартәи атәылаҿацә аҿы аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥыргеит

1
(ирҿыцуп 18:39 18.06.2021)
Аҽазыҟаҵаратә уснагӡатәқәа ирылахәын шәҩык аруаа, ахархәара рыҭан 30 ак арратә техника, акәылӡы зқәу автомашьынақәа КамАЗ "Мустанг" реиԥш иҟақәаз.

АҞӘА, рашәара 18 - Sputnik. Аԥсны иҟоу Урыстәыла Аладатәи арратә база атанкныҟәцаҩцәа Краснодартәи атәылаҿацә аполигон аҿы ахысрақәа мҩаԥыргеит ҳәа аанацҳауеит аокруг апресс-маҵзура.

Аекипажқәа 200 рҟынӡа ицәырҵуаз, еиҭаҵуаз ацәҟьарақәа ахы рықәдыршәеит ҳаамҭазтәи атанкқәа Т-72Б3 рҟынтәи. Ацәҟьараҟынӡа иреиҳаӡоу ахарара ҩ-нызқь метра иҟан.

Уахынлатәи ахысрақәа раан ахархәара рыҭан уахынларбагатә хархәагақәа ТВН-5.

Т-72Б3 амеханик-ныҟәцаҩцәа рдырреи рԥышәеи еиздырҳауан аԥынгылақәа рхысраан, амина-ԥжәага ԥкырақәа рхысраан.

Ахсрақәа раан иныхын 300 танктә рҭҟәацгақәа.

Инарҭбаау аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥгахараны иҟоуп акоманда-штабтә зыҟаҵарақәа ирылахәны.

1