Џьынџьалԥҳа ахәыҷтәы омбудсменс лаҭаразы: исыдыз аҭакԥхықәра еиҳагьы еиҳахеит

15
Иарбан еилагарақәоу ахәыҷқәа рганахьала Аԥсны иҟоу, знеишьас иамоузеи урҭ ауадаҩрақәа рыӡбара, абри атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аԥсны Ахәыҷы изинқәа рыхьчаразы азинмчра змоу Мактина Џьынџьалԥҳа.

Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа иусԥҟа инақәыршәаны Мактина Џьынџьалԥҳа Аԥсны Ахәыҷы изинқәа рыхьчаразы азинмчра змоу ҳәа дҟаҵоуп.

Мактина Џьынџьалԥҳа арадиоефир аҿы илҳәеит аинститут аусуразы ашәҟәы ҭыжьын 2015 шықәса рзгьы, аха уи аусура иалазырго ҳәа ауаҩы дахагыламызт.

Џьынџьалԥҳа ахәыҷтәы омбудсменс лаҭаразы: исыдыз аҭакԥхықәра еиҳагьы еиҳахеит

"Азинхьчара амҽхак ҭбаауп. Ахәыҷы имоуп азин аҵара аиура, игәабзиара ахьчара. Иҟоуп аҭаацәарақәа ахәыҷы ихәыҷра рыҭара злымшо. Иҟоуп аҵарахьы измышьҭуа. Иҟоуп ахәыҷқәа згәабзиара уашәшәыроу, аха ианаамҭоу аҭаацәа адҵаалаӡом. Ахәыҷы ихаҭа ихы дзахылаԥшӡом, аҭакԥхықәра дхәыҷнаҵы иҭаацәа ирыдуп. Иҟоуп аҭаацәара ахәыҷқәа иаҭаху ахылаԥшра ахьрымам. Ашьыжь инаркны хәлаанӡа адәы иқәуп, ашкол ахь ицаӡом, аҵара дара ироуӡом, ианаамҭоу акрырфаӡом, абас еиԥш ҭакԥхықәрада аҭаацәа ахәыҷқәа ианрызныҟәо, азинхьчаҩ иҟынӡа инаргоит. Анаҩс, иааиз аинформациа аус адырулоит, иҟалалоит аҭагылазаашьа ахәыҷқәа рҭаацәа ирымхны даҽа хылаԥшрак анрыҭатәу, ари даара ирыцҳароуп, аха ус еиԥш аус ахәыҷқәа раԥхьаҟа ианырзеиӷьхо аҭагылазаашьақәа ыҟоуп", - ҳәа лҳәеит Џьынџьалԥҳа.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

15

Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу

9
(ирҿыцуп 17:05 03.08.2021)
Ермантәылеи Азербаиџьани аҵыхәтәантәи реиҿагыларақәа, ақырҭуа парламент ампыҵахалара ахыхраз арезолиуциа апроект, арҭқәа зегьы хықәкы хадас ирымоу Урыстәыла Лада Кавказ ақәыӷәӷәароуп хәа азгәеиҭеит арадио Sputnik аефир аҟны аполитолог Беслан Ҳагба.
Ҳагба: Лада Кавказ имҩаԥысуа ахҭысқәа зегьы Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп хықәкыс ирымоу

Ладатәи Кавказ хҭысқәак аныҟалалак, ахҭысқәа зегьы имҩаԥысуа рҟны еимадарак уԥшаар ҟалоит. Қырҭтәылеи, Аԥсни, Ермантәылеи, Азербаиџьани хәыҷык еицәыхаразаргьы, ҵыԥх иҟалаз ахҭысқәа рышьҭахь, Азербаиџьан аибашьраҟны аиааира анырга ашьҭахь Ладатәи Кавказ аҭышәныртәалара аганахь зынӡа аҽаԥсахит. Аҭынчратә политика ҳәа Урыстәылатәи Афедерациа имҩаԥырго Ашьха Ҟарабах аганахьала аҭышәынтәалара згәамԥхо аҳәынҭқаррақәа рацәоуп. Адеоккупациа ҳәа ахьыӡҵаны Қырҭтәыла ишьҭырхыз ақәҵара иаҿурԥшыр ҟалоит Украина Донбасси Крыми рганахьала ишьҭнахыз ақәҵарақәа. Иара убас, ааигәа Зеленски(Украина ахада - азгәаҭа) Аԥсны аҳәааҟны дааны иҟаиҵоз аҳәамҭақәа, арҭқәа зегьы еидҳәалоуп, Урыстәыла ақәыӷәӷәароуп еиҳарак аԥхьа иргыланы хықәкыс ирымоу", - ҳәа азгәеиҭеит Ҳагба.

Шәазыӡырҩы аудио.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

9
Сурам Сакания

Сақаниа Маркәыла иԥшааз ажәытә ҳаԥшьақәа рзы: еиҳагьы сеигәырӷьон урҭ сахьақәак рнызҭгьы

12
(ирҿыцуп 14:32 03.08.2021)
Аԥсни Урыстәылеи рархеологцәа Маркәылатәи анхарҭаҟны еицымҩаԥыргоз сынтәатәи ажрақәа раан анышәаԥшь иалху хә-ҳаԥшьак рыԥшааит. Археологиатә експедициа аԥсуа ган напхгара азызуа, аҵарауаҩ Сурам Сақаниа арадиоефир аҿы еиҭеиҳәеит аԥшаахқәа ртәы.
Сақаниа Маркәыла иԥшааз ажәытә ҳаԥшьақәа рзы: еиҳагьы сеигәырӷьон урҭ сахьақәак рнызҭгьы

"Археологцәа ҳанеицу есымша акы ҳазыԥшуп. Абаҳа аҿы аныҵаҳҵо абри акыр аанарԥшуама ҳәа ҳаԥшуеит. Аҳаԥшьақәа анаҳба, ҳаигәырӷьеит, аха еиҳагьы сеигәырӷьон урҭ сахьақәак рнызар, аԥсышәала жәақәак рнызар, ианамуӡах, ма латын бызшәала, ма бырзен бызшәала, аха уи аҩыза анасыԥ макьана иаҳмоуцт. Ҳазыԥшуп, ҳахьӡар ҟалоит", – ҳәа еиҭеиҳәеит Сақаниа.

Очамчыра араион Маркәыла ақыҭан 2013 шықәсазы иԥшаан антикатә аамҭа иаҵанакуа, абжьарашәышықәсагьы здызкыло ижәытәӡатәиу анхарҭа. Урыстәылеи Аԥсни рархеологцәа ари аҭыԥ аҭҵаара рнапы алакуп. Аҭҵаарақәа аурыс ган напхгара алҭоит Урыстәыла аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа Археологиа аинститут аклассикатә археологиа аҟәша аиҳабы, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Галина Требелева, аԥсуа ган - Сурам Сақаниа.

Маркәылатәи аиланхарҭа жәытә – Аԥсуа ҭӡеибаркыра ду аҩнуҵҟа иҟоу, ажәытәтәи ауааԥсыра рыбзазареи рҭоурыхи зныԥшуа ҭыԥуп.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

12