Ҷыҭанаа еиҭеиҳәеит аԥшацәгьа Аҟәа араион ианаҭаз аԥхасҭа атәы

14
(ирҿыцуп 17:39 11.07.2021)
Аҟәа араион ахада Алхас Ҷыҭанаа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭеиҳәеит ԥхынгәы 4 рзы иҟаз аԥшацәгьа иҟанаҵаз аԥхасҭа атәы.
Ҷыҭанаа еиҭеиҳәеит аԥшацәгьа иарбан аахоу Аҟәа араион ианаҭаз атәы

"Иахьатәи аамҭазы араион аҟны акомиссиа аус ауеит. 22 хыбра ааха роуит, аҩнеихагыла дуқәа ҩба Гәымсҭа ақыҭеи Ешыреи хыбда инхеит. Есҽны ааха зауз аӡәы-ҩыџьа ацлоит. Ешыра ақыҭа ахадара хыбда инхеит, егьырҭ ахатәы ҩнқәа роуп. Акомиссиа арзаҳалқәа инарықәыршәаны иҭнаҵаауеит ааха зауз, шаҟа роуз атәы», - иҳәеит Ҷыҭанаа.

Аиҿцәажәара иаҳа инеиҵыхны аудиофаил аҟны шәазыӡырҩыр шәылшоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

14
Сурам Сакания

Сақаниа Маркәыла иԥшааз ажәытә ҳаԥшьақәа рзы: еиҳагьы сеигәырӷьон урҭ сахьақәак рнызҭгьы

11
(ирҿыцуп 14:32 03.08.2021)
Аԥсни Урыстәылеи рархеологцәа Маркәылатәи анхарҭаҟны еицымҩаԥыргоз сынтәатәи ажрақәа раан анышәаԥшь иалху хә-ҳаԥшьак рыԥшааит. Археологиатә експедициа аԥсуа ган напхгара азызуа, аҵарауаҩ Сурам Сақаниа арадиоефир аҿы еиҭеиҳәеит аԥшаахқәа ртәы.
Сақаниа Маркәыла иԥшааз ажәытә ҳаԥшьақәа рзы: еиҳагьы сеигәырӷьон урҭ сахьақәак рнызҭгьы

"Археологцәа ҳанеицу есымша акы ҳазыԥшуп. Абаҳа аҿы аныҵаҳҵо абри акыр аанарԥшуама ҳәа ҳаԥшуеит. Аҳаԥшьақәа анаҳба, ҳаигәырӷьеит, аха еиҳагьы сеигәырӷьон урҭ сахьақәак рнызар, аԥсышәала жәақәак рнызар, ианамуӡах, ма латын бызшәала, ма бырзен бызшәала, аха уи аҩыза анасыԥ макьана иаҳмоуцт. Ҳазыԥшуп, ҳахьӡар ҟалоит", – ҳәа еиҭеиҳәеит Сақаниа.

Очамчыра араион Маркәыла ақыҭан 2013 шықәсазы иԥшаан антикатә аамҭа иаҵанакуа, абжьарашәышықәсагьы здызкыло ижәытәӡатәиу анхарҭа. Урыстәылеи Аԥсни рархеологцәа ари аҭыԥ аҭҵаара рнапы алакуп. Аҭҵаарақәа аурыс ган напхгара алҭоит Урыстәыла аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа Археологиа аинститут аклассикатә археологиа аҟәша аиҳабы, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Галина Требелева, аԥсуа ган - Сурам Сақаниа.

Маркәылатәи аиланхарҭа жәытә – Аԥсуа ҭӡеибаркыра ду аҩнуҵҟа иҟоу, ажәытәтәи ауааԥсыра рыбзазареи рҭоурыхи зныԥшуа ҭыԥуп.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

11

Аҟәысба Ҭырқәтәыла амцакрақәа рзы: ари ашәышықәсазы ас амцашоура ҳаракны иҟамлаҵызт

14
(ирҿыцуп 10:48 03.08.2021)
Ҭырқәытәыла аԥсуахеидкылақәа рфедерациа ахантәаҩы Аҭанур Аҟәысба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит иахьазы амцакрақәа рзы иҟоу аҭагылазаашьеи, урҭ раанкылара ахьынӡалшои, насгьы мзызс ирымоу атәы.

 

Аҟәысба Ҭырқәтәыла амцакрақәа рзы: ари ашәышықәсазы ас амцашоура ҳаракны иҟамлаҵызт

"Амцакрақәа 32 қалақь рҿы иҟоуп. Аҳәынҭқаррақәа дара рхала ацхыраара ҟазҵарц зҭахыз иаарышьҭит ацхырааҩцәа, иара убас Украинантәи Урыстәылантәи иаашьҭуп аҳаирпланқәа. Еиҭа Европа еидгыла аҟнытә иаарышьҭран иҟоуп ацхыраара ҳәа адырра ыҟоуп", - иҳәеит Аҟәысба.

 

Иара иазгәеиҭеит амцакрақәа рымҽхак акыр ишыҭбаау.

"Аҩнқәа, асасаирҭақәа, ақыҭақәа, ауаа рырахә блит. Акурорт ҭыԥқәа рахь инеит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Аҟәысба.

Ҭырқәытәыла аԥсуахеидкылақәа рфедерациа ахантәаҩы еиҭеиҳәеит асоциалтә медиақәа рҿы иҟоу аинформациала амцакрақәа мзыс ирымоу атәы. Иазгәеиҭеит, атәыла аҭоурых аҿы асҟаамҭа аӡаӡа млеижьҭеи акыр шааҵуа, иара аԥшасрагьы шыҟоу атәы.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

 

14

Аԥсны ААР "ампыҵахалара ахыхраз" Қырҭтәыла арезолиуциа апроект ахҳәаа анаҭеит

5
Ампыҵахалара ахыхрази аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа уаанӡа, нанҳәа 2 рзы иалацәажәеит Қырҭтәыла Апарламент азинтә зҵаарақәа реилак аҿы.

АҞӘА, нанҳәа 3 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра "ампыҵахалара ахыхрази" аурыс-ақырҭуа еимак ҭынчмҩала аҭышәныртәаларази арезолиуциа "аԥсҭазаара иаҟәыгоу, аԥсуа-ақырҭуа еиҿагылара амзыз еиҭазкуа" акоуп ҳәа азгәанаҭеит. Абри атәы кьыԥхьуп аусбарҭа асаит аҿы.

Аԥсны ААР адырра ала, Қырҭтәыла иаднакылаз адокумент аҿы Урыстәылатәи Афедерациахь ааԥхьара ҟанаҵоит Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи "ампыҵахалара рхыхраз", иазхаҵоу рхьыԥшымра мап ацәнакырц, иара убасгьы аетникатә ҟазшьала ауаа еилырымхларц, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҟны аконструктивтә ҟазшьала ахы мҩаԥнагаларц азы ҳәа.

Аусбарҭаҿ иазгәарҭеит 1992 шықәсазы Аԥсны аибашьра алагаразы аҭакԥхықәра зду Қырҭтәыла шакәу, иара убас, Аахыҵ Уаԥстәыла 2008 шықәсазы аҭыԥ змаз ахҭысқәа рызгьы ахара дара ишрыду.

"Иазгәаҭатәуп Қырҭтәыла амчрақәа ишырҭаху аԥсуа-ақырҭуа еимак аурыс-ақырҭуа еимак акәушәа ауаа дырбара, аха уи изаҟаразаалак ҵаҵӷәык амам. Иззыҟарҵогьы аҭакԥхықәра рҽацәхьакны ахара ирыду мап ацәыркырц ауп", - ҳәа аҳәоит ареспублика адәныҟаполитикатә усбарҭа ахҳәааҿы.

Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистрра Женеватәи аиҿцәажәарақәа ирлахәылоу жәларбжьаратәи абжьаҟазацәа рахь ааԥхьара ҟанаҵоит 1992–1993 шықәсқәеи 2008 шықәсеи рзы Қырҭтәыла ахымҩаԥгашьа цәгьоуроуп ҳәа иршьарц, Аԥсни Қырҭтәылеи рыбжьара амч ахамырхәаразы аиқәшаҳаҭра анапаҵаҩра иацхраарц.

Аусбарҭа иара убасгьы ааԥхьара ҟанаҵоит Аҟәеи Қарҭи рыбжьара еиҟароу аҳәынҭқаррабжьаратә еиҿцәажәарақәа рышьақәыргылара иацхраарц Аахыҵ Кавказ акраамҭатәи аҭынчреи аҭышәынтәалареи реиҿкаара хықәкыс иҟаҵаны.

Аԥсуа дипломатцәа иазгәарҭоит ақырҭуа ган Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны аполитикатә ҭахра аарԥшны рконструктивтә позициа иқәныҟәар шрыхәҭоу. Избанзар аиҿцәажәарақәа рлахәылацәа зегьы ззыԥшу Қырҭтәыла аконструктивтә хымҩаԥгашьа ауп.

5