Шьынқәырԥҳа Аԥсны ацитрус ԥырхага азҭо ахәаҷа азы: даара иамҽхакны иҟоуп

9
Ацитрус иаԥырхаго аԥарԥалыкь ықәызго абжы криптоламус ахархәара атәы арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аҵиаақәа рзы акарантинтә хылаԥшра асанитартә лабораториа аиҳабы Маиа Шьынқәырԥҳа.
Шьынқәырԥҳа Аԥсны ацитрус ԥырхага азҭо ахәаҷа азы: даара иамҽхакны иҟоуп

"Шерстистаиа белокрылка ҳәа изышьҭоу ԥшьышықәса раахыс иазгәаҭан иҳамоyп Аԥсны. Еиҳарак иахьаабо ацитрус аҟноуп, даара аҽамхакны иҟоуп. Ари хәаҷа ҿыцуп. Аҭагылазаашьа ас ианыҟала, ааигәа аинспекциаҿы иҟаз аиԥылараҟны иазыӡбан ахәаҷа зшьуа ахимметод ада, абиометод ахархәара. Абжы криптоламус, уи аԥырԥалыкь иаԥырхагоуп, ус азгәарҭеит аиԥылараҿы аекспертцәа. Макьана иҳазҳәом уи иахәоит ҳәа, аха иалагалазар, ахы шымҩаԥнаго аабарын. 500 цыра аԥсабарахь аушьҭра азгәаҭоуп. Ҳара урҭ аԥсабара ԥырхага анаҭом ҳәа азыҳаԥхьаӡоит", - еиҭалҳәеит Шьынқәырԥҳа.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

9
Заур Шалашаа

Шьалашьа абылтәы аквотақәа реизырҳаразы: мааҭк акәзаргьы ахәгьы рзыларҟәыр, бзиахон

5
(ирҿыцуп 10:46 23.09.2021)
Иабанӡаныԥшуа ҳекономика абылтәы азы аквота ҿыцқәа рышьақәыргылара, абылтәы-кризис алҵраҟны иабанӡацхыраагӡахо, абри азы игәаанагара иҳәеит аекономикеи азини ринститут адиректор Заур Шьалашьаа.
Шьалашьа абылтәы азы аквотақәа реизырҳаразы: мааҭк акәзаргьы ахәгьы рзыларҟәыр, ибзиахон

Москва Аԥкаанҵа анапы аҵаҩуп Урыстәылантәи Аԥсныҟа баџьда иаларгало анефҭаалыҵқәа рхышәаҵышәа азырҳаразы. Аԥкаанҵа инақәыршәаны Урыстәыла аенергетика аминистрреи Урыстәыла аекономикатә ҿиара аминистрреи Аԥсны Аҳәынҭқарра аекономика аминистрреи 2021 шықәсазтәи аквота ҿыцқәа шьақәдыргылеит.

"Ишызбо ала аҳәынҭқарра уи ала иаӡбеит ҳәа сыԥхьаӡоит атәылаҿы абылтәы аганахьала иҟаз ауадаҩрақәа. Аха уи шыҟалоз ҳәақәгәыӷуамызт ҳәа ирҳәо уи ааҟара садгылаӡом, избанзар, абри зегьы шыҟалоз ҳара азԥхьагәаҭара ҳасабала заа иҟаҳҵар акәын ҳәа сгәы иаанагоит.

Уи ашьҭахь ҽа зҵаарак цәырҵуеит. Убраантә ахә иацымло ианыҟала, ара ишԥаҟало ахә абылтәы азы ишьақәгылан иҟоу. Аха уажәы ишьақәгылан иҟоу, ишагымхо ҳәа сгәы иаангоит, убри аан уаҳа иацымло ҳәа ауп агәыӷра шсымоу. Аквотақәа реиҳатәра ажәлар ирыхәоит, иага уҳәаргьы абылтәы ыҟамкәа иахьа анеи-ааира уи шыцәгьоу еилаҳкаауеит зегьы.

Аквотақәа еиҳатәны ахәқәагьы еиҭарыхәаԥшыр, мааҭк иадымхаргьы, 53 рҟнытә 52 мааҭ ахь ирзааргар, уи ажәлар ибзиан ахә ршьоит", - ҳәа еиҭеиҳәеит Шьалашьаа.

Инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

5

Ферзба Тҟәарчал ашколқәа рҟны аҿкы азы аҭагылазаашьа зеиԥшроу еиҭеиҳәеит

15
Тҟәарчал араион аҵара аҟәша аиҳабы ихаҭыԥуаҩ Даур Ферзба арадио Sputnik аефир аҿы еиҭеиҳәеит араионтә школқәа рҟны аҿкы азы аҭагылазаашьа зеиԥшроу, дазааҭгылеит иахьазы шаҟаҩы ахәыҷқәеи арҵаҩцәеи ачымазара рыдбалоу рхыԥхьаӡара.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Ферзба Тҟәарчал ашколхәыҷқәа рыбжьара ачымазараҿкы иазкны

"Араион аҿы 17 школ ыҟоуп, уи адагьы ацхыраагӡатә школгьы ҳамоуп, иара убас - х-хәыҷбаҳчак. Цәыббрамза инаркны иахьанӡа ақалақь аҩныҵҟа хәҩык ахәыҷқәа аҿкы рыдбалоуп, дара аҳақьымцәа хылаԥшра рырҭоит. Аҩбатәи ашкол аҿы х-класск аркуп, иара убас Оқәымтәи ашкол аҿы класск. Арҵаҩцәа ракәзар, 355-ҩык ахьыҟоу- 13-ҩык чмазаҩуп. Иааидкыланы араионтә школқәа рырҵаҩцәа 60-ҩык рҟынӡа алаҵа ҟарҵахьеит, иҟоуп ачымазара зхызгахьоугьы", - еиҭеиҳәеит Ферзба.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит аудиофаил аҿы.

15

Аԥсны аиҳабыра анхарҭаз аҳәынҭқарратә программа еиҭахәаԥшраны иҟоуп

5
2020 шықәсазы аекономикатә ҭагылазаашьа иахҟьаны ареспубликаҿы аамҭала иаанкылан аҳәынҭпрограммақәа ҩба: "Аԥсны Аҳәынҭқарра хаз игоу атәылауаа ркатегориақәак нхарҭала реиқәыршәара ", "Анхарҭа-2021".

АҞӘА, цәыббра 23 - Sputnik. Аԥсны Аҳәынҭқарра хаз игоу атәылауаа ркатегориақәак нхарҭала реиқәыршәараҿ ацхыраара аҟаҵаразы аҳәынҭқарратә программа аформа ҿыц апроект изаамҭанытәиу Аминистрцәа реилазаара аилатәараҿы иахәаԥшраны иҟоуп. Абри атәы аанацҳауеит Аминистрцәа реилазаара асаит.

Цәыббра 22 азы аԥыза-министр Александр Анқәаб аусутә еилацәажәара мҩаԥигеит социалла ихьчам атәылауаа аҳәынҭқарратә цхыраара рыҭара азҵаарақәа рзы.

2019 шықәсазы Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" ирыбзоураны 50 ҭаацәара ацхыраара рыҭан.

Аҳәынҭпрограмма иалахәу акандидатцәа рҟынтә азыҳәақәеи адокументқәеи рыдыркылон 2020, 2021 шықәсқәа рызгьы, аха абиуџьет аԥарақәа аҿкчымазара аԥырҟәҟәара иазырхахеит.

Аусутә еилацәажәараҿы апрограммақәа рыструктуратә модификациагьы иалацәажәан. Аԥыза-министр инапынҵала азиндырыҩцәа, асоциалтә усхк аекспертцәа апрограмма иалахәхар зылшо акатегориақәа ҭырҵааит.

Иахьазы иазыԥхьагәаҭоуп апрограммақәа еидҵаны акны иҟарҵарц. Еидҵоу аресурсқәа 40 миллион мааҭ рҟынӡа ҟалоит, уи есышықәса 50 ҭаацәара ацхыраара рыҭара алнаршоит. Апрограмма ҩышықәса ҿҳәарас иаҭахоит.

Александр Анқәаб иҳәеит апрограммақәа рҳәаақәа ирҭагӡаны анхарҭаҭыԥ роур шалшо, I агәыԥ аинвалидцәа, 1992-1993 шықәсазтәи аибашьраан иҭахаз рҭаацәарақәа, зҭаацәа ҭахаз ахәыҷқәа, ԥшьҩык инареиҳани ахшара змоу аҭаацәарақәа.

Аҳәынҭқарратә программақәа "Аԥсны атәылауаа ркатегориақәак нхарҭаҭыԥла реиқәыршәаразы", "Анхарҭаҭыԥ-2021" рзы акомиссиа аусура аанкылан 2020 шықәса хәажәкырамзазы акоронавирус алаҵәара инадҳәаланы.

5