Акция Георгиевская ленточка

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡаҿы

8
(ирҿыцуп 15:56 22.06.2016)
Ашьыжь, рашәарамза 22 1941 шықәса рзы афашист Германиа Асовет Еидгыла иақәлеит. Абас иалагаз Аџьынџьтәылатә еибашьра Дуӡӡаҿы Асовет Еидгыла иацәыӡит 27 миллионҩык ауааԥсыра.

Афашизм иаҿагыланы иқәгылеит Аԥсны аԥацәеи аԥҳацәеигьы. Аӷа Аԥсны аҳәаақәа дырзааигәахо даналага аҽыхьчаратә рӷәӷәарҭақәа рыргылара хацдыркит. Иаԥырҵеит анырҵәаратә батальонқәа.

1942 шықәса, нанҳәамзазы аӷа иааникылеит Клыхәра, Марыхә, Санчара ахыҵырҭақәа. Нанҳәа 27 рзы ақыҭа Ԥсҳәы. Амшын иахьаԥныз ахагьежьра иалагеит Аҟәа абомбақәа алазыжьуаз аҳаирпланқәа.

1942 шықәса цәыббрамзазы 46-тәи, аинрал Леселиӡе напхгара зиҭоз ар ажәылара иалагеит. Анемец гәыԥ "эдельвейси" Р. Губази М. Сабашьвилии напхгара зырҭоз Гәдоуҭатәи абатальон аибашьцәеи реибашьра иалҵшәаны Ԥсҳәы ахы иақәиҭхеит. 1943 шықәса алагамҭазы аӷа Аԥсны аҳәаақәа дрыдцан.

Тҟәарчал арацәаҵхыҩцәа, ақыҭанхамҩа аусзуҩцәа, ажәлар зегьы афронт иацхраауан. Еизыргон аԥара абџьар азы. Убас еизгаз аԥарала иргылан акатер "Комсомолец Абхазии", атанктә колонна "Колхозник Грузии", аҳаирпланқәа "Осоавиахимовец Абхазии".

Атеплоход "Абхазия" аибашьраан асанитартә хәҭа амаҵ азнауан. 1943 шықәса рзы аӷа ибомба анақәҳа, иӡааҟәрылеит.

Аԥснытәи аибашьцәа фырхаҵарыла ирыхьчон рыԥсадгьыд ду — СССР. Дара еибашьуан Брестктәи абааҿы, Кавказ, Москвеи Ленингради рымҵаҿы, Новоросииск, Одесса. Ахы иақәиҭыртәуан Европа.

55 нызқьҩык Аԥсны иалҵыз аибашьцәа рҟынтәи 15 500-ҩык милаҭла иаԥсыуаан. Уи иартәон Аԥснытәи аибашьцәа рҟынтәи 28%. 17 нызқьи 430-ҩык рыҩныҟақәа ихнымҳәӡеит. Ҩеижәи ҩыџьаҩык ирыхҵоуп ахьӡ ду Асовет Еидгыла афырхаҵа.

8
Даур Кове.

Даур Ақаҩба ибиографиа

4

Даур Вадим-иҧа Ақаҩба хәажәкыра 15, 1979 шықәса рзы Аҟәа ақалақь аҿы диит.

2000 шықәса рзы Башкиртәи аҳәынҭқарратә университет, “Азиндырратә” факультет далгеит (азанааҭ – “адәныҟатәи економикатә усура азинтә еиқәыршәара”). 1995-2000 шш. – ареферент, Ареспублика Башкортостан аҿы Аҧсны Ахаҭарнакра аҿы абжьгаҩ.

2000-2009 шш. – Ареспублика Башкортостан аҿы Аҧсны Аҷыдалкаатә Зинмчы змоу ахаҭарнак.

2005-2006 шш. – Аҧсны адәныҟатәи аусқәа Рминистрраҿы жәларбжьаратәи аҟәша аиҳабы.

2006-2010 шш. – Аҧсны адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыҧуаҩ. 2010-2011 шш. – Аҧсны Аминистрцәа Реилазаара Аппарат аиҳабы. 2011 ш. – Аҟәатәи иаарту аинститут аҿы азанааҭдырра “Жәларбжьаратәи азин” ала алекциақәа дрыҧхьон.

2012 ш. лаҵарамза инаркны абҵарамза аҟынӡа – Аҧсны иҷыдоу аҭагылазаашьақәа рзы Аусбарҭа азинтә ҟәша аиҳабы. 2012-2014 шш. – Урыстәылатәи Икоммерциатәым Афонд “Институт Евразийских исследований“ анаҧхгаҩы ихаҭыҧуаҩ. 2013-2014 шш. – Аҧсны иҷыдоу аҭагылазаашьақәа рзы Аусбарҭа анаҧхгаҩы иабжьгаҩ.

2013 ш. (абҵарамза) – Аҧсны Жәлар Реизара-Апарламент аиҳабы иабжьгаҩ. Абҵарамза, 2014 ш. инаркны – Аҧсны Ахада ипротокол Аусбарҭа аиҳабыс аус иуан.

Аҧсны Аҳәынҭқарра Ахада иҭижьыз Аусҧҟа инақәыршәаны Аҷыдалкаатә Зинмчы змоу I акласс Ахаҭарнак ҳәа адипломатиатә ранг ихҵоуп. “Жәларбжьаратәи аимадара аҿиара аҿы илагала ду азы” ҳәа адыргаҷа, иара убас егьырҭ аҳәынҭқарратә ҳамҭақәа ианашьоуп. Дҭаацәароуп, ҩыџьа ахәыҷқәа драбуп.

4
Астамур Тания.

Асҭамыр Ҭаниа ибиографиа

4

Асҭамыр Ҭаниа диит ажьырныҳәа 30 1973 шықәса рзы Гагра ақалақь аҿы.

Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет аҭоурыхтә факультет далгеит.

Ԥхынҷкәын 1993 шықәса инаркны абҵара 26 1994 шықәсанӡа – Аԥсны Иреиҳау Асовет асоциологиа аҟәша референтс дыҟоуп.  

Абҵара 26 1994 шықәса инаркны ԥхынҷкәын 1995 шықәсанӡа аус иуан Аԥсны ахада иаппарат аинформациатә-аналитикатә ҟәша референтс.

Ԥхынҷкәын 1995 шықәса инаркны жьҭаара 1999 шықәсанӡа Аԥсны ахада иреферентс аус иуан.

Жьҭаарамза 1999 шықәса инаркны жәабран 2005 шықәсанӡа – аполитикатә зҵаарақәа рзы ахада ицхырааҩыс аус иуан.

Жәабран 12 2005 шықәса инаркны хәажәкырамза 4 2010 шықәсанӡа – Аԥсны раԥхьатәи ахада иабжьгаҩыс аус иуан.

Мшаԥымза 2010 шықәса инаркны рашәарамза 2014 шықәсанӡа – Аԥсны раԥхьатәи ахада Ифонд ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩыс аус иуан.

Рашәарамза инаркны цәыббрамза 2014 шықәсазы – Аԥсны ахада Иадминистрациа анапхгаҩы иусқәа наигӡон.

Цәыббрамза 27 2014 шықәса рзы Аԥсны ахада Иадминистрациа напхгаҩыс дҟарҵеит.

Дҭаацәароуп, хҩык ахшара имоуп.

 

 

4

Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа: Сергеи Багаԥшь игәалашәара иазкны

2
(ирҿыцуп 15:38 29.05.2020)
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Уасил-иԥа Багаԥшь иԥсҭазаара далҵижьҭеи иахьа иҵит жәшықәса. Уи игәалашәара аҳаҭыразы ишәыдаагалоит Sputnik аколумнист Светлана Ладариаԥҳа изылкыз анҵамҭа.

Аԥсны, аԥсуа дгьыл, аԥсуа жәлар ахааназгьы ибеиан. Ибеиан ҳәарада ԥсабарала, гала, шьхала… Аха зегь раасҭа ибеиан уаала, доуҳала, ҟәыӷарыла. Жәытә-натә аахыс ара аҳаҭыр дуун ауаҩра, аԥсуа икодекс хада - аламыс. Азқьышықәсақәа, ашәышықәсақәа ирылыхәхәа иаауа ажәабжьқәа, ашәақәа, алегендақәа реиҳарак зыхҳәааугьы абри ауп. Аха аҩыра ахьҳамамыз азгьы заҟа ирацәаҩузеишь аҭоурых аӡыблара зыхьӡқәа ҳцәагаз. Егьаҩ ҿырԥшыганы ҳадгьыл иқәын…

Аԥсны аҭоурых ҿыц аҿы зыжәлар рхьаа зхьаау, ирыдгылоу, ирывагылоу рыхьыӡқәа ԥхьаҟатәи аҭоурыхқәа, абиԥарақәа ирзынхоит. Уи насыԥуп зқьышықәса рышьҭахь аԥсуадгьыл иқәынхо аԥсуа изы. Иаашьҭыхны дрыԥхьалап аҩырақәа, дрыхәаԥшлап аҭыхымҭақәа – иеиҵеиааӡалап ихшара иахьатәи ҳауаажәлар рхаҭарнакцәа рҿырԥшала. Ирызҳалап аԥсуаа аԥсуадгьыл аҿы. Еизҳазыӷьалап. Уи ус шакәхо агәра згарц сҭахуп… Мап, агәра згоит! Анцәа ду иџьшьаны ус акәхоит!

Сергеи Багаԥшь... Уи ижәла, ишьҭра аханатә аахыс ахьӡ-аԥша змаз ауаа рылиаауан. Унеишь-уааишь ҳәа рарҳәон адунеи амаа зкыз. Иахьынхацәаз ԥырхагак рнамҭацызт, избанзар акы - анхаҩы Аԥсны еснагь аҳаҭыр ду даԥсан, ҩбагьы – ахшыҩи адырреи ирыҵадырӡуан акыр ихыҭхәыцыз асоциалтә еиҟарамрақәа.

© Foto / из архива семьи Багапш
Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшь

 

Ибзианы исгәалашәоит ХХ ашәышықәса 80-тәи ашықәсқәа. Ахааназ аӡәы зхы дықәызмыртәацыз аԥсуаа аамҭа-аамҭала усҟантәи аамҭа ирзаанагоз ауадаҩрақәа ирҿагылон, рҟәаҟәа иқәтәарц зҭахызгьы нхьыдыҩруан.

Ибзианы исгәалашәоит 1989-тәи ашықәс. Мҽышан. Аԥсны ахы-аҵыхәа иалаҩит аԥсуааи ақырҭқәеи еиҿагылт ҳәа. Ари аҭагылазаашьахь мышкызны ишкылнагоз зегьы ирдыруан, ирбон, аха еивысырҭак шԥаҟамлари ҳәа игәыӷуан.

Аԥсныҟа амҩа иқәлеит 30 нызқьҩык рҟынӡа зхыԥхьаӡара наӡоз ақырҭцәа, аратәи ақырҭцәа ирыдгыларц, еснагь ргәы иҵхоз нарыгӡарц. Еихышәшәа-еиԥышәшәа Аалӡга аӡиас ахықәаҿ еизеит ашәарыцага шәақьқәа ирыҵагылаз аԥсуаа.

Сергей Васильевич Багапш на охоте.
© Foto / из архива семьи Багапш
Сергеи Багаԥшь ашәарыцараан

 

Абри аҭагылазаашьаҿы араион аиҳабы иаҳасаб ала, апатриот иаша ишиаҭәаз еиԥш, Сергеи Уасил-иԥа хьаҳәхьачарак ҟамҵакәа ижәлар рыхьчара дгылеит. Усҟантәи аамҭазы уи аҩыза ихымҩаԥгашьа иара изы даара ишәарҭахар алшон. Аха усеиԥш акгьы дазымхәыцӡакәа ақырҭуа шовинизм аҿагылараҿы напхгара ҟаиҵеит. Ари аҭагылазаашьа ахаҵара аарԥшра аҭахын. Уи иара илиршеит. Сергеи Уасил-иԥа иусурҭаҭыԥ, ипартиатә лахәылара рцәыӡра адагьы иԥсҭазаара ахаҭагьы ицәыӡыр алшон… Аха уи иазхәыцтәны имшьеит усҟан азы. Ҳәарада, 1989 шықәсазтәи ахҭысқәа рышьҭахь Сергеи Багаԥшь иусура дамхын.

Ари иԥсҭазаараҟны дзықәшәақәаз рахьтә хҭыс заҵәык ауп, аха инеидкыланы дзакәыз аанарԥшуеит.

26 августа 2008 года - день, когда Россия признала независимость Абхазии. Сергей Багапш пришел на площадь Свободы в Сухуме, где тысячи граждан республики ликовали, узнав о признании.
ВЛАДИМИР ПОПОВ
Сергеи Багаԥшь Аҟәа Ахақәиҭра ашҭаҿы нанҳәа 26, 2008 шықәсазы - Урыстәыла Аԥсны аназханаҵа аҽны

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан иара дыззырхаз аус аҿы иԥышәа ахархәара аҭаны ашьаарҵәыра илагылаз ижәлар дрыцхраауан. Иҳәатәуп зны-зынла абџьар акра аасҭагьы ла иамбоз аусқәа ирылшоз анеиҳахоз. Иҳәатәуп урҭ аусқәагьы афырхаҵараҵәҟьа шырҭаххалоз.

Сергеи Багаԥшь иԥсҭазаара зегьы иԥсадгьыл амаҵ азура иазкын. Атәыла аԥыза-министрс даныҟаз аума, ахадас даныҟаз аума – иара изы зегьы ирыцкыз Аԥсны аизҳазыӷьара акәын.

Президенты Абхазии, России и Южной Осетии Сергей Багапш, Дмитрий Медведев и Эдуард Кокойты (слева направо). Архивное фото.
© Sputnik / Сергей Гунеев
Сергеи Багаԥшь, Дмитри Медведев, Едуард Какоиты Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхьыԥшымрақәа разхаҵара ашьҭахь

Дыҟамзар ҟалап аԥсыуак, иажәа ҟәанда змаҳацыз. "Мои золотые" – абар иара зегь раасҭа бзиа ибаны ииҳәоз. Ари баша цәажәарамызт.

Инаԥшьба: Сергеи Багаԥшь Кремль дышрыдыркылаз абара акыр иаԥсан>>

Дыздыруаз, дызгәалашәо зегьы ражәа аҟәандара алыжжуеит иӡбахә анырҳәо. Ари еиҳау иҟоузеи аԥсҭазаараҿы! Ажәлар шамахамзар ус баша рыбзиабара узаахәаӡом, иуоуӡом.

© Foto / Владимир Попов
Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынбеи Аԥсны аҩбатәи ахада Сергеи Багаԥшьи

Ихьаауп, даара ихьаауп ҳаԥсуадгьыл иреиӷьӡақәоу ахьацәыӡуа. Заҟа иаҳҭахузеи урҭ иахьа?! Заҟа ҳгәы ҟанаҵарыз Сергеи Багаԥшь иччаԥшь. Заҟа гха ҳрыхдырԥарыз иажәа ҟәышқәа. Заҟантәгьы игәымшәара, ихаҵара ҳаззымиааиқәаз ҳариааиртә еиԥш рылдыршарыз. Заҟантә… Заҟантә…

Изыбымбылыз Џьгьардатәи адгьыл.

Валери Багаԥшь: Сергеи Багаԥшь игәгьы, иԥсгьы, ихгьы Џьгьардоуп иахьыҟаз>>

Ирҳәоит ауаҩытәыҩса дыззыҳәо зегь адунеитә ҵакыра иазцаны адгьыл ахь ихынҳәуеит ҳәа. Ҳиҳәап нас Анцәа ду ҳтәыла ахааназ иагымхаларц Сергеи Багаԥшь иеиԥш зеиԥшу аԥацәа…

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

2