Насиба Гьечԥҳа

Насиба Молье: ԥхыӡ иаҳбар ихаҳҵомызт мышкымзар мышкы Аԥсныҟа нхара ҳаауеит ҳəа

164
(ирҿыцуп 19:00 09.02.2019)
2014 шықəса рзы Шьамтəылантəи зҭоурыхтə ҧсадгьыл ахь нхара иааз Гьечаа рҭаацəа аҭоурых ҳзеиҭалҳәоит Сырма Ашәԥҳа.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Шьамтəылантəи шықəсқəак раҧхьа зҭоурыхтə ҧсадгьыл ахь нхара ҳəа иааз ҳџьынџьуаа рхыҧхьаӡараҿы иҟоуп Фесоль Гьечбеи Насиба Мольеи рҭаацəа. Носиба хылҵшьҭрала дадыга ҭыҧҳауп, Шьамтəыла Кунеитра ҳəа иахьашьҭоу аҧсуа-адыга хылҵшьҭрақəа ахьынхоз ақыҭаҿы диит. Лыҧшəма Фесоль Гьечба, Кунеитра инацəыхарамкəа иҟоу Гассаниа дынхон. Арҭ аҭаацəа Аҧсныҟа ишааз рыӡбахə саҳахьан, исҭаххеит рыҩнаҭа саҭаарц, иааигəаны дареи сареи ҳаибадырырц, насгьы гəаартыла ҳаицəажəарц.

Дранда аҳаблан, арепатриациазы аминистрра ахарџьала ҳџьынџьуаа рзы еиҭашьақəыргылоу жə-еихагылак змоу ауадақəа руак аҿы инхоит Гьечаа рҭаацəа. Аҽны сара исықəшəаз аҧшəмаҧҳəыс лоуп, аҩнаҭа аҧшəма аусура дыҟан. Дысҧылеит ҧҳəыс ҧшӡакы, ҧсылман ҵасла ишаҧу еиҧш лхы-лҿы касыла иҭаҳəҳəаны. Харантə иубарҭан ари аҧҳəыс гəыкрак шлыҵаз, лыблақəа агəыразра рхыҳəҳəала ишыҟаз.

Рынхарҭа аҭыҧ азааигəара игылоу, еихагылак змоу, зышəагаа маҷым ахыбра абарҵа дныҵыҵын лнапқəа насыкəыршаны саалгəыдлыҳəҳəалеит зыӡбахə сымоу аҧҳəыс. "Арахь быҩнал, араҟа сара аус ахьызуа аҭыҧ ауп", - лҳəеит. Лажəа ҩбамтəкəа сналыцыҩналеит. Насиба, ари ахыбра аҩныҵҟа еиҿкааны илымоуп акрыфарҭа маҷ, аусураҟынтə аҩныҟа ихынҳəуа рзы иааинырсланы ахəы ахьаархəаша. Аҧсшəақəа анааибаҳҳəа, ҳаиҿцəажəарагьы ахы ныҵнахит.

"Сара ҩыџьа ахшара сымоуп, ҭыҧҳаки арҧызбаки. Сыҧҳа ара дынхоит, лыҧшəма Емхаауп, Шьамтəылантəи иаақəаз дреиуоуп сымаҳə. Смаҭацəа араҟа ашкол иҭоуп. Сҧа Германиа дынхоит, сыҧшəма иқəра шыҟоугьы усда дтəам, аргылара аус инапы алакуп", - абас рҭаацəаратə ҭагылазаашьа ала сацəажəара дналагеит Гьечаа рҭаца.

Насиба излалҳəо ала, Шьамтəыла инхо Гьечаа хəыҷгьы-дугьы зықьҩык инарзынаҧшуеит. Амҳаџьырра аамҭазы иҟоуп Ҭырқəтəылаҟа иагаз, уантə - Шьамтəылаҟа. Дқəыҧсычҳауа илгəалалыршəон аҧсуа-дыга хылҵшьҭрақəа аҭоурых аӡеибафара ирзаанагаз агəаҟрақəа, иџьашьатəызаргьы адунеи еиуеиҧшым атəылақəа рҿы инхо хџьынџьуаа ахеиқəырхара шрылшаз. Аха, урҭ рҭагылазаашьа аҧхьаҟа аӡы зҵабаз аҧсыӡ ишаҩызахо. Избанзар, рбызшəа аӡра амҩа иануп, уи алымшахароуп.

"Шьамтəыла сара сызланагалаз аҧсуа ҭаацəара ҳаҭыр-ҧату сызрықəуп, иҭаацəара дуун. Зегьы џьарак ҳаицынхон, хəышҭаарак ҳаиднакылон. Сара исгəалашəом, ҳаизымҧшықəа хəык ҟаҵаны ианаҳфахьаз, иҳабжьаз аҳаҭыреиқəҵара алацəажəара иаҧсам ҳəа сгəы иаанагоит, избанзар уи ус иаҧын, ахыҧашьа ҳамаӡамызт. Сара сан еснагь убас лҳəалон, "знык аҭыҧҳа аҭаацəара даналанагала, лышьҭахьҟа дхьамҧшроуп, дызланагалаз дыртəуп" ҳəа. Шаҟа ииашоузеи ари ахшыҩҵак, шаҟа ирацəоузеи аҧҳəыс лҭакҧхықəра", - дҳацəажəон Насиба Молье.

Аҧсуа ҧҳəыс лҟазшьа аҷыдарақəа азгəаҭауа, Насиба илҳəеит аҧҳəыс зегь раҧхьаӡа иргыланы лыхшара рааӡара аус ҭакҧхықəрала дазнеир шакəу. Уи зегь раҧхьа илыргылоит.

"Аҧҳəыс аҩнтəи аусқəа лнапы рылакызароуп. Аҩнаҭа аҧшəма уасхырс дҟалароуп. Рҩыџьагьы рҳəоу еиқəшəаны аҧсҭазаара нап анадыркы, амҩа иаша ианымлар залшом. Сара уажəшьҭа схəыҷқəа дууп, убри аҟынтə схы сақəиҭуп, исылшо ала бзиа избо аус саҿуп, афатə аҟаҵара, исҭахуп снапкымҭа сыуаажəлар хаала ирфарц", - ҳəа азгəалҭоит Насиба.

Насиба аус ахьылуа акрыфарҭа "Фалафел" ахьӡуп, еиҳарак араб чысхкқəа ҟалҵоит. Лнапкымҭа агьама саргьы ислырбеит, даараӡагьы исгəаҧхеит. Акрыфарҭа иназааигəаны иҟоуп алауашь ахьырӡуа, иара убас ахаҧыц ҟаҵарҭа, еиуеиҧшым анаплак маҷқəа, аус зуагьы ҳџьынџьуаа роуп. Аиаша шəасҳəоит, уи даара гəахəала исыдыскылеит.

"Досу излаҳалшо ала ҳтəаӡам, аус ҳуеит, ҳхы ныҟəаҳгоит. Ауадаҩрақəа иахьабалак иҟоуп, аха урҭ уҽрыумҭароуп, уриааироуп. Шьамтəылантəи иааз аиҳабацəа аҧсшəа ҳзымдыруазаргьы, агəыҕра ҳамоуп ҳахшара, ҳмаҭацəа ирҵап ҳəа. Ҧхыӡ иаҳбар ихаҳҵозма, анхара акəым, ҳҭоурыхтə ҧсадгьыл ҳаҭаауеит ҳəа. Зны-зынла лакəҵас иансыдыскыло ыҟоуп. Аиаша шəасҳəоит, сҭаацəеи сареи акала ҳахьхəны ҳаҟаӡам, уажəаҧхьа ҳахьзымаацыз ауп ҳанааидтəало ҳгəы иаланы еибаҳҳəо", - лҳəеит Насиба Молье.

Амш ахəлара исымнахаанӡа Дранда аҳаблаҿы инхоз ҳџьынџьуааи сареи акыр ҳаицəажəеит, ҳаибабеит.

"Абызшəа ахьаҳзымдыруа аҭыҧантəи аҧсуааи ҳареи рацəак ҳзеицəажəом, убриак ауп ҧырхагас иҳамоу. Ауаҩы ауаҩы изы дыхəшəуп. Ҳгəылацəа ааигəа-сигəа иҳаванхо ҳаилыркаауеит, ҳгəы дмырҷыдацт. Ҳаргьы аратəи аҧсҭазаара аҽаршьцылара ҳҽазаҳшəоит. Сара қəрала сышмаҷымгьы анхара аҽаршьцылара аус сцəыуадаҩхеит ҳəа исыҧхьаӡом. Гəыла-ҧсыла иуҭахны уҧсадгьыл аҿы уанынха иара гəыблыла уаднакылоит, ажəҩан ахь ухазгалаша амҵəыжəҩақəа ааухəоит", - абас лгəалаҟазаара бзианы дҳацəажəон Насиба Молье.

Насибеи сареи ҳаицəажəара ҭырџьманс даман Ҟарачы-Черқьесскынтəи Аҧсны инхо, Насиба лгəыла ҧҳəыс Лиудмила Ашьхацааҧҳа, ҭабуп ҳəагьы ласҳəоит. Зыуаҩыбжара иҭысхьоу Лудмила Ашьхацааҧҳа Аҧсныҟа лаара аҭоурых, хымҧада анаҩстəи анҵамҭақəа рҿы ишəзеиҭаҳҳəоит.

164

Ҳақан Папба: сыԥсадгьыл аҿоуп сыԥсы ахьҭоу, суаҩынаӡаны схы ахьызбо

26
Ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба иҭоурыхтə ԥсадгьыл ахь ихынҳəреи игəҭахəыцрақəеи ирызку анҵамҭа ажурналист Сырма Ашəԥҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Ҭырқəтəыла, Белеџьықь иаҵанакуа Сарынч ақыҭаҿы инхон забдуцəа рџьынџь ахь ихынҳəыз Ҳақан Папба иеиҳабацəа. Ҳақан иабшьҭра Ҭырқəтəыла даара зыхьӡ нагаз уаан. Дара усҟантəи аамҭазы Ҭырқəтəылатəи аҳəынҭқарра напхгара азҭоз Қьемал-Мысҭафа Аҭаҭиурк идгылаҩцəан, ихьӡ зху амедалқəагьы ранашьан, ражəа акрыԥхылнадон, иуаа нагақəан.

© Foto / Ҳақан Папба иархив
Ҳақан Папба иабду Мураҭ Папба

"Сара сабдуцəа Аԥсны Ҵабал иҭыҵқəаз иреиуоуп. Изларҳəо ала, Аԥснынтə усҟан Папбақəа Ҭырқəтəылаҟа ирыцыхҵəаз аԥсуаа рхыԥхьаӡара 500-ҩык инареиҳауп. Усҟан ақыҭа ахьӡ азҭазгьы ишьақəзыргылазгьы сара сабду иаб иоуп. Иара Сулеиман ихьӡын, 123 шықəса ниҵит, даара дшəарыцаҩ бзиан, зхымҭа камшəақəоз дреиуан", - ҳəа ажəабжьҳəара дналагеит Ҳақан Папба.

Ҳақан Папба ихаҭа диит Анкара ақалақь аҿы. Иаб Гази Папба иусура аганахьала иқыҭа ааныжьны уахь диасыр акəхеит. Ҳақан иан Арӡынԥҳауп, Леман лыхьӡуп, лыԥшəмеи лареи аҵарадырра ҳаракы змоу ахшара рацəа рааӡеит.

© Foto / Ҳақан Папба иархив
Ҳақан Папба иаб Гази Папба

"Ҳара ҳҭаацəара дууп, фҩык аишьцəеи хҩык аиҳəшьцəеи ҳаҟоуп, хашьцəа руаӡəк дҳаԥхахьеит. Ҳани ҳаби аҵарақəа ҳдырҵеит, еиуеиԥшым азаанаҭқəа ҳнапы рылакуп, иҟоуп азиндырратə усбарҭаҿы аус зуа, аҳақьым изаанаҭ змоу, аекономика аус иаҿу уҳəа. Саҳəшьцəа руаӡəк Англиа дынхоит, уаҟа аҭаацəара далоуп, лыԥшəма дҟабардоуп. Саб иԥсҭазаара далҵхьеит, сан лыԥсы ҭоуп, лықəрагьы такəы инаскьахьеит", - дҳацəажəон ҳџьынџьуаҩ.

Ҳақан Папба занааҭла механик-нџьныруп, абар уажəшьҭа шықəсқəак инарзынаԥшуеит Очамчыра ақалақь арацəа аус ахьадыруло афирмаҿы аус иуеижьҭеи.

"Сара зныкгьы сгəы меиҭасӡац Аԥсныҟа сахьааз. Сыззыԥшыз ари ахҭыс ҟалеит 2013 шықəса рзы. Ҩыџьа арԥарцəа сымоуп, руаӡəк Аҟəатəи аҩбатəи ашкол далгахьеит, Аԥснытəи аҳəынҭқарратə университет жəларбжьаратəи аизыҟазаашьақəа рҿы аҵара иҵоит, аиҵбы макьана ашкол дҭоуп, аабатəи акласс аҿы аҵара иҵоит. Аолимпиадақəа рҿы изныкымкəа аԥхьахəқəа игахьеит сԥа еиҳабы, даара сгəы еизнарҳауеит уи", - ҳəа азгəеиҭоит Ҳақан Папба.

Ҳақан Папба иԥшəмаԥҳəыс Ҟрымтəуп, ҭаҭар ҭыԥҳауп, аԥсуара аҵасқəа бзиа ибаны издызкылаз ԥҳəызбоуп, ԥсыуа ҭацак ишлықəнаго еиԥш лхы мҩаԥылгоит. Лысасдкылара зеиԥшраз иаразнак избарҭахеит уи аҽны дара ахьынхоз Маҷара аҳабла санаҭаа, лхы-лҿы еихаччо лчеиџьыка лнапы иқəыргыланы данысԥыла.

© Foto / Ҳақан Папба иархив
Ҳақан Папба иабдуи иашьцәеи: Мураҭ, Шьуаԥ, Еҭым Папаа

"Сара шьала-дала сшаԥсыуаз еиҳагьы агəра згеит сыԥсадгьыл ахь санаа амш инаркны. Саб иан Фаҳриа лыхьӡын, Беиаԥҳан. Сан лан Кəыџԥҳан, Хьымараса лыхьӡын. Урҭ рхаан иҟаз аамҭа даҽа аамҭан, хааралеи бзиабаралеи еибаркын, ргəы-рыԥсы иахылҵуаз раԥсшəа агьама хазын, урҭ аамҭақəа цəгьа ихьаазгоит. Ихьаазгоит иара убас сгəы ишаҭаху еиԥш аԥсышəала сахьзымцəажəо, избанзар ақалақь ду аҿы исызҳауан, рацəак аԥсшəа ахьумаҳауаз", - иҳəеит Ҳақан Папба.

Ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба акыр дазгəыдуны иазгəеиҭеит ишьыжьшара Аԥсынтəыла иахьалаго, ихəларагьы убас. Адоуҳамч ду инаҭоит Ҵабал ашьхақəа дырҿаԥшуа дахьынхо.

"Сыԥсадгьыл аҿоуп сыԥсы ахьҭоу, суаҩынаӡаны схы ахьызбо. Сара сусура аганахьала атəым тəылақəа рҿы аус зухьеит, атəым милаҭ срыланхахьеит. Узбекисҭан 23 шықəса сыҟан, убас еиԥш Ҟазахсҭангьы. Ашьыжьтəи аҳауа араҟа даҽакуп. Хəыцрашəкы санеимарымкуа ыҟаӡам. Зны-зынла сыхшыҩ аҟны иааиуа асахьақəа лабҿабоушəа исыдыскылоит. Издыруада сандуцəа сабдуцəа абни аҭыԥ аҿы инхозҭгьы, издыруада урҭ рыҽқəа ирықəтəаны абнаҟа имҩасуазҭгьы, издыруада рмаҵураҭаҭыԥ абнаҟа иҟазҭгьы, рылҩаҵə уантəи иҩеиуазҭгьы, издыруада?.." - игəҭахəыцрақəа ҳацеиҩишон Ҳақан Папба.

Иара зегь раԥхьа иргыланы иҭахуп ихшара ԥсыуа ҵасла иааӡазарц, рхатəы бызшəа рдыруазарц, араҟа рышьаҭа еиздырҳарц. Убри аҟынтə иазиӡбеит наӡаӡа иԥсадгьыл ахь иҭаацəа иманы даарц, иагьыҟаиҵеит. Дынхоит Гəылрыԥшь араион Маҷара аҳаблан, ҳҳəынҭқарра ахарџь ала ҷыдала ҳџьынџьуаа рзы идыргылаз анхарҭаҩнқəа руак аҿы.

Ҳазҭагылоу аамҭазы Гəылрыԥшь араион аҿы иҟоуп ф-ҳаблак ҳџьынџьуаа хьынхо, иааидкыланы дара 360 ҭӡы ыҟоуп. Маҷара аҳаблан акəзар, иҟоу аҩнқəа инарҷыданы, даҽа хыҩнык рыргылара иаҿуп, 150-ҭӡы ҳџьынџьуаа ахьынхаша. Уажəазы Маҷара иҟоу анхарҭа ҩнқəа рҿы 55 ҭӡы ыҟоуп.

"Сашьцəеи сареи ҳаибадырит, аибабара ҳабжьоуп. Ҳабдуцəа ирыхҭысыз шьарда ыҟоуп, иаҳдыруа аасҭа иаҳзымдыруа еиҳауп. Аҭоурых дыртəуп, иҭҵаалатəуп, уи уаҵəтəи ҳара ҳԥеиԥш ауп", - ҳəа азгəеиҭеит Ҳақан Папба ҳаиҿцəажəараҟны.

Аҳəаанырцə инхо ҳџьынџьуаа рзы Ҳақан Папба ииҳəо акоуп - зегь раԥхьаӡа иргыланы ирымазароуп агəаԥхара, анаҩс ицəырҵуа азҵаарақəа рыӡбара еиҳа имариоуп. Аԥсныдгьыл знык зшьапы ықəзыргылаз, знык араҟа аӡы иаҿыхəаз наӡаӡа датəнатəуеит, уи ус шакəу агəра игоит ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба.

26

Маха Кəыџба: Аԥсны сара схьаауп, сгəыӷроуп, слахьынҵоуп

40
2013 шықəса рзы Шьамтəылантəи зҭоурыхтə ҧсадгьыл ахь нхара ҳəа ихынҳəыз Маха Кəыџба лҭоурых ажурналист Сырма Ашəҧҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Шықəсқəак раԥхьа Шьамтəылантəи зҭоурыхтə ԥсадгьыл ахь ихынҳəыз ҳџьынџьуаа рхыԥхьаӡараҿы иҟоуп Маха Кəыџба лҭаацəа. Лыԥшəма шаԥсыӷуп, Маруан Ҳаӷбаџь-Сафарбеқь. Дара ҩыџьа ахшара рымоуп.

Зыӡбахə сымоу аҭаацəеи сареи ҳаибадырра џьашьатəшəа иҟалеит. Уи аҽны Маҷара аҳаблаҿы инхо ҳџьынџьуаа снарыҿцəажəарц сцеит. Урҭ рахьтə иҟан издырқəоз, иҟан ҿыц сзабадырқəаз. Адəаҿы ҳаидгыланы аицəажəара ҳшаҿыз, ҩыџьа аҷкəынцəа хəыҷқəа наҳавсит, нас иааҭгыланы иҳахəаԥшуа иалагеит.

"Шəызусҭцəада шəара?" - сҳəан снаразҵааит.

"Сара Шьамтəылантəи сааит,-иҳəеит руаӡəк, егьи: - Нхыҵ-Кавказынтə", -иҳəеит.

Шьамтəылатəи ҳаԥсуа ҳəыҷы иҩыза қəрала маҷк диеиҳабын, "аҩныҟа ҳара ҳахь шəымнеиӡои, аҩны сани саҳəшьеи ыҟоуп" иҳəеит урыс бызшəала. Саргьы ажəа исҭеит рыҩныҟа ҳамҩахымҵкəа сшымгьежьуаз.    "Ус акəзар араҟа сышəзыԥшуеит", - иҳəан, иикыз ицыгə хəыҷы аауишьҭын, сааигəара дааины даагылт. 

Адəаҿы сусқəа санрылга, аҷқəын хəыҷы снаицны иҩныҟа сынхалеит. Ашə снасит, аԥшəмаԥҳəыс Маха дҿаԥха-ҿаччо дааҳԥылеит. Заа сзабадырхьаз лԥа хəыҷы иналеиҳəеит сызусҭаз, нас иаразнак дыҩны изыԥшыз иҩыза хəыҷы иахь дылбааит. Аԥсшəақəа анааибаҳҳəа, ҳаиҿцəажəарагьы ҳналагеит. Лара лгəы иаланы иазгəалҭеит лхатəы бызшəала дахьзымцəажəо, аха аҵара дшаҿу.

"Шьамтəыла аԥсуаа рацəаҩны иахьынхоз Берҳаџьам ақыҭаҿы инхон сара сҭаацəа. Аибашьра иахҟьаны ҳаҩнқəа зегьы ҟəыбаса еилажьуп. Аԥсныҟа ҳанаауаз иаҳшəыз ҳцəамаҭəа ада аҩны акагьы ҳзалымгаӡеит. Сара сан Мазоҳ Асрие дедыгьын, араб бызшəа инаваргыланы ҳаҩнаҭаҟны иаҳҳəоз аедыгь бызшəа акəын, убри аҟынтə саԥсшəа хьысҳауп", - лҳəеит Маха. 

Маха Кəыџба ҟазшьала даара иҭынчу, згəы ҭбаау, агəлара-азлара пату зқəу ԥҳəызбоуп. Аҩнтəи аусқəа акыр игəцаракны, лыхшара рнапы рыдкыланы дынхоит лыԥсадгьыл аҿы.

"Иҟалап, Аԥсныҟа ҳаара аибашьра иахҟьазар. Знык ҳаԥсадгьыл ҳшьапы анықəҳаргыла нахыс уажəаԥхьа абра ҳашԥанымхоз ҳəа хəыцра жəпакы сызцəырҵуа иалагеит. Аԥсадгьыл змам ауаҩы дхəаҽуп, уи  еиҳагьы ианеилыскааз уажəоуп. Ҳазҭагылоу аамҭазы сҭаацəеи сареи ҳгəырӷьаҵəа ҳанхоит, ҳанаауаз икаҳҭəаз алаӷырӡ наунагӡа ҳахəаҽуаз џьысшьон, аха ус акəымхеит", - ҳəа азгəалҭоит ҳџьынџьуаҩ.

Маҷара аҳаблаҿы Маха Кəыџба лҭаацəеи лареи нхарҭа ҭыԥла реиқəыршəара ахахьы иагеит ҳџьынџьуаа рыԥсадгьыл ахь рырхынҳəразы Аҳəынҭқарратə еилакы.

"Ауаҩы ауаҩы изы дыхəшəуп. Ҳаԥсадгьыл аҿы инхо ҳауаажəлар убриаҟара ԥхаррала иаҳԥылеит, ҳхьаақəа зегьы ҳхадыршҭит. Ҳаигəылара бзиоуп, ҳаихаҵгылоит, досу излаҳалшо ала аус ҳуеит. Схəыҷқəа духеит, исыцхраауеит, аӡӷаб еиҳабы Ламар 14 шықəса лхыҵуеит, аҷкəын Омар  3-тəи акласс аҿы аҵара иҵоит, Аҟəатəи ашкол интернат дҭоуп", - лҳəеит Маха, аратəи рыԥсҭазаара дахцəажəауа.

Ииашаҵəҟьаны, Махеи сареи ҳаиҿцəажəара ҭырџьманра азызуаз лыԥҳа еиҳабы лакəын. Атəым бызшəақəа акыр дрызҟазоуп, лхатəы бызшəа акəзар, хымԥада аҭыԥ ҷыда ааннакылоит, есааира ицқьаны илҵарц дацклаԥшуеит. Аҩнаҭа аԥшəма иакəзар, аҽны дсықəымшəеит, аусура дыҟан. 

"Ҳара Шьамтəыла ҳанынхоз иҟалап ҳаиҳабацəа ирхыргаз аҭоурых уиаҟара хырҩа аҳамҭозҭгьы. Уажəы уи акыр хьаас иҳамоуп, абазақəа ҳəа иҳашьҭан уаҟа зегьы. Уимоу, "Абаза" рыхьӡырҵон ииуаз асабицəагьы. Убриала атəым милаҭ ҳрылаӡҩарц ҳҭахымызт", - ҳəа азгəалҭеит Маха Кəыџба.

Маха Кəыџба дахьиз аҭаацəараҿы ахшара рацəа ирызҳауан. Быжьҩык аиҳəшьцəеи иашьаки ыҟан.  Аԥсҭазаара убас еиԥш иҳəаақəнаҵеит, рызегьы атəым ҳəынҭқаррақəа рҿы инхоит. Иаҳҳəозар: Италиа, Германиа, Ҭырқəтəыла, Шьамтəыла. Урҭ зегьы иахьа излеигəныҩуа аҭелтə еимадара алоуп. Маха Кəыџба лоуп разҟыс изауз лабдуцəа рџьынџь ахь ахынҳəра. Агəыӷра лымоуп лаҳəшьцəеи лашьеи Аԥсныҟа иаартə еиԥш аҭагылазаашьа роуп ҳəа, насгьы урҭ рахьтə аӡəы идамхаргьы араҟа дынхартə-дынҵыртə дҟалап ҳəа.

Маха ажəа сылҭеит лхатəы бызшəа бзианы ишылҵалак лыгəҭахəыцрақəа еиҳа инарҭбааны исзеиҭалҳəарц. Аха, урҭ зегьы еидкыланы ирхылҵуа акоуп: "Аԥсны - сара сыгəҭыхоуп, сгəырӷьароуп, схьаауп, слахьынҵоуп", - лҳəеит. 

Уи аҽны имҩаԥызгаз аиҿцəажəарақəа ирхылҵыз аԥхарра акыраамҭа исыцуп. Ҩаԥхьа ҳџьынџьуаа рҭоурых зҳəо адаҟьақəа ҿыц еихсыршəшəаанӡа. Маха Кəыџба лҭаацəеи лареи ирзеиӷьаҳшьоит аихьӡарақəа, рыԥсадгьыл аҟны аиҵыҵра, аизҳазыӷьара!

 

40

Аԥсны даҽа 85-ҩык акоронавирус рыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит

4
(ирҿыцуп 20:36 28.11.2020)
Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 238-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 85-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит.

АҞӘА, абҵара 28 - Sputnik. Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы аԥсҭбарақәа ҩба ҟалеит, ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Абҵара 18 рзы лыԥсҭазаара далҵит 1946 шықәсазы ииз апациент. Иара акоронавирустә инфекциеи ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкреи иманы ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 19 рзы. Иақәнагаз атерапиа шызмҩаԥыргозгьы, идунеи иԥсахит игәеисра аԥсыҽхара иахҟьаны абҵара 28 рзы, ашьыжь.

Иԥсҭазаара далҵит 74 шықәса ирҭагылаз даҽа пациентк. Иара ахәышәтәырҭа дҭашәеит жьҭаара 26 рзы акоронавирус ицәа иаланы. Изымҩаԥыргоз атерапиа иахьмырԥшкәа, апациент иԥсҭазаара далҵит абҵара 27 рзы.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 67-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 56-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 14-ҩык, ибжьаратәуп - 7-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит 34-ҩык апациентцәа, аӡәы иҭагылазаашьа уадаҩуп.

Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 45-ҩык апациентцәа. 43-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, ҩыџьа рҭагылазаашьа бааԥсуп.

Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 5883-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 3678-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 81-ҩык.

Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

4
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау