Зеррин Шамԥҳа: "Аҩычага" ацәыргақәҵа Аԥсны имҩаԥысырц азы агәаҳәара ҳамоуп

266
(ирҿыцуп 12:31 01.05.2019)
Сақариа аԥсуаа рхеидкылаҿы имҩаԥысит аҳәса анапҟазацәа рцәыргақәҵа "Аҩычага".

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Арҭ амшқәа рзы, Адаԥазар, Сақариа ақалақь, аԥсуаа ркультуратә хеидкылаҿы имҩаԥысит аҳәса анапҟазацәа ргәыԥ еиҿнакааз ацәыргақәҵа "Аҩычага".

Аҭанур Аҟәысба: мрагылара инаркны мраҭашәаранӡа аԥсуаа реидкылара ҳаҿуп

Уажәшьҭа ҩышықәса ҵуеит Ҭырқәтәыла Сақариа ақалақь аԥсуаа рхеидкылаҿы еиҿкааужьҭеи аҳәса анапҟазацәа ргәыԥ "Аҩычага". Аҭоурых иагәылганы иахьа уажәраанӡа атәым жәҩан аҵаҟа инхо ҳџьынџьуаа ирылшазар рмилаҭ ахаҿра еиҭазҳәо, иӡырызго амаҭәарқәа реиқәырхара, аԥсы рхаҵара, ус анакәха агәыӷра ыҟоуп аԥхьаҟагьы аԥеиԥш бзиа шаиуа. Уи шьақәзырӷәӷәо акакәны иҟоуп арҭ амшқәа рзы, зыӡбахә ҳамоу ахеидкылаҿы имҩаԥысыз ацәыргақәҵа, аҳәса ҟазацәа рнаплых аӡыргара.

  • Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    © Фото : Саида Жьиԥҳа
  • Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    © Фото : Саида Жьиԥҳа
  • Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    © Фото : Саида Жьиԥҳа
  • Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    © Фото : Саида Жьиԥҳа
  • Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    © Фото : Саида Жьиԥҳа
  • Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    © Фото : Саида Жьиԥҳа
  • Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла
    © Фото : Саида Жьиԥҳа
  • Сақариа аԥсуаа рхеидкылаҿы имҩаԥысит аҳәса анапҟазацәа рцәыргақәҵа "Аҩычага".
    © Foto / предоставлено Атануром Акусба
  • Сақариа аԥсуаа рхеидкылаҿы имҩаԥысит аҳәса анапҟазацәа рцәыргақәҵа "Аҩычага".
    © Foto / предоставлено Атануром Акусба
  • Сақариа аԥсуаа рхеидкылаҿы имҩаԥысит аҳәса анапҟазацәа рцәыргақәҵа "Аҩычага".
    © Foto / предоставлено Атануром Акусба
  • Сақариа аԥсуаа рхеидкылаҿы имҩаԥысит аҳәса анапҟазацәа рцәыргақәҵа "Аҩычага".
    © Foto / предоставлено Атануром Акусба
  • Сақариа аԥсуаа рхеидкылаҿы имҩаԥысит аҳәса анапҟазацәа рцәыргақәҵа "Аҩычага".
    © Foto / предоставлено Атануром Акусба
1 / 12
© Фото : Саида Жьиԥҳа
Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла

Зеррин Шамԥҳа, Аԥсныи Ҭырқәтәылеи инхо аԥсуаа реимадара аус иазааԥсахьоу, ҳажәлар ирхыргахьоу аҭоурых еизҳауа абиԥарақәа рымадара зыҽҵәылхны иашьҭоу лоуп. Лара ганрацәала илылоу абаҩхатәра иабзоураны, иахьа лҟазара ҳалаҽхәартә ҳаҟоуп. Лҩызцәеи лареи ирыбзоураны аԥсы ҭоуп ажәытә Кавказ ажәларқәа рнапы иҵырхуаз аҩычагақәа.

"Араӡын рахәыцқәа рыла иаҳԥоит ижәытәӡатәиу аҩычагатә маҭәарқәа. Урҭ иреиуоуп ахәыдахаҵақәа, анапхаҵақәа, алымҳареиқәа, амацәазқәа, иара уҩбас амаҭәа арԥшӡагақәа", - ҳәа азгәалҭоит Зеррин Шамԥҳа.

Зеррин Шамԥҳа излалҳәо ала, акрааҵуеит аҩычагатә маҭәарқәа рыҭҵаара даҿуижьҭеи. Лара ланду Зульфие Ҷанԥҳа напыла илԥалон амаҭәа арԥшӡагақәа, уи илҿылҵааз акыр ирацәоуп.

"Сара схәыҷы аахыс акыр сазҿлымҳан, интересс исыман санду иҟалҵоз лнапкымҭақәа. Хымԥада, саргьы илҿысҵааз рацәоуп. Абри аус аганахь ала, Аԥсны сцаны иҭысҵаахьеит аҩычага аҭоурых. Аԥснытәи аҳәынҭқарратә музеи аетнографиа аҟәша аиҳабы Инга Шамԥҳа лыбзоурала аус адаҳулахьеит Аԥснынтә Ҭырқәтәыла иааанагаз, иахьа уажәраанӡа еиқәхаз анаплыхқәа, урҭ реизгарагьы саҿуп"-лҳәеит аҟазара абзиабаҩ.

Анаплых абзиабаҩцәа ргәыԥ "Аҩычага" еиднакыло аҳәса лассы-лассы еиқәшәоит, рус ҭырҵаауеит, иҳәаақәырҵоит, аҵара процесс иахысуеит. Анаҩс, урҭ русумҭақәа рылҵшәа иаднаԥхьало ҳџьынџьуаа агәахәа рнамҭар алшом. Уимоу, рҟазара Аԥснаа даара гәахәара дула иҳадаҳкылеит, рхабар ҳара ҳҟынӡагьы иааӡеит.

"Измиҭ инхо аԥсуаа рхеидкыла анапхгара иалоу Зеинеԥ Шьаргелиаԥҳа рҵаҩыс дҳамоуп. Лара араӡын рахәыцқәа рыла аԥара иазку акурсқәа рацәаны дрылгахьеит. Ҳара ҳгәыԥ акәзар, даара ҳазҿлымҳауп аҩычагатә маҭәарқәа рҵара. Ацәыргақәҵа мацара азакәымкәа, иныҟәаҳго арԥшӡагақәа ҳнапала еиқәҳаршәрц ҳҭахуп", - ҳәа азгәалҭоит Зеррин Шамԥҳа.

Аԥсуа ҩычага маҭәарқәа ӡырган Ҭырқәтәыла

"Аҩычага" агәыԥ иалахәу анапҟазацәа ирҭахуп абас еиԥш иҟоу ацәыргақәҵа рыԥсадгьыл Аԥсынтәыла аиҿкаара. Рашьцәа иаҳдырбарц агәазыҳәара рымоуп атәым ажәҩан аҵаҟа ишыҟоугьы рмилаҭ ахаҿра аиқәырхара ишахӡыӡаауа, уи азы ирылшо зегьы шыҟарҵо.

Ацәыргақәҵа зхы алазырхәыз Аԥсуа Федерациа аиҳабы Аҭанур Аҟәысба, ари аусмҩаԥгатә иазкны игәаанагара иҳәеит:

"Амилаҭ реиқәырхаразы, рԥеиԥш шеишықәса ԥшӡала инеиларц азы ари аҩыза аусмҩаԥгатә акырӡа аҵанакуеит. Ииашаҵәҟьаны, аҭоурых иаҿахәҳәагоуп. Сақариатәи аԥсуаа рхеидкыла аиҳабы Орал Бганба, иԥшәмаԥҳәыс Зеррин Шамԥҳа, рҵаҩыс иҟоу Зеинеԥ Шьергелиаԥҳа рыбзоурала, ҩышықәса раахыс имҩаԥысуеит Кавказ ажәларқәа, аԥсуаа рнаплыҵқәа аус рыдулара"-иҳәеит Аҭанур Аҟәысба.

Аԥхьаҟа, "Аҩычага" апрограмма аҽарҭбаауеит. Ҭырқәтәыла, қыҭацыԥхьаӡа, егьырҭ ахеидкылақәа рҟны иҟоу аҳәса иддырҵарц азы аусмҩаԥгатәқәа реиҿкаара аҽазыҟаҵарақәа ирҿуп.

266
Фаиқ Чычба

Фаиқ Чычба: Аԥсныҟа саара ихамшҭыхəу хҭысуп

111
(ирҿыцуп 16:11 09.08.2020)
Акыршықəса гəыла-ԥсыла зыԥсадгьыл иадҳəалоу, наӡаӡагьы Шьамтəылантəи Аԥсныҟа нхара иааз ҳџьынџьуаҩ Фаиқ Чычба иҭоурых – ажурналист Сырма Ашəԥҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Аԥсадгьыл ахь ахынҳəра ԥхыӡҵас иззааиуаз ҳџьынџьуаа рахьтə иҟоуп згəыӷрақəа змеижьаз, акыршықəса иззыҳəоз рыԥсадгьыл абара зқəашьхаз. Шьамтəылатəи Арабтə Республикаҿы инхо ҳдиаспореи ҳареи ҳаимадара акыр ихьысҳан Аԥсны Аџьынџьтəылатə еибашьра аԥхьа, иҟан аиҭанеиааирақəа, аибабарақəа, аха уи азхомызт.

© Foto / из архива Чичба Фаика
аҳәынҭқарратә акәашаратә ансамбль Шьамтәыла ианыҟаз

Ҳазҭагылоу аамҭазы, ишыжəдыруа еиԥш, имаҷҩым зыԥсадгьыл ахь наунагӡа нхара ҳəа иааз Шьамтəылатəи аԥсуаа. Урҭ рахьтə иуԥылоит аԥсшəа цəгьамкəа изҳəо. Еиҳарак ибзианы ирдыруа адыгьа, аҟабарда бызшəақəа роуп, избанзар уи атəылаҿы аԥсуаа реиҳа акырӡа ирацəаҩны инхоит. Аԥсны инхо ҳџьынџьуаа рахь сныҟəарақəа хацсыркцыҧхьаӡа, иџьашьахəу ауаа сԥылоит, зны-зынлагьы схы гəыбӷан асҭоит, избан уажəраанӡа изысзымдыруаз, рыӡбахə зысмаҳацыз ҳəа.

Убас еиԥш, Дранда аҳаблан сара дсықəшəеит Аԥсны раԥхьаӡа акəны 1990 шықəса рзы иааз, анаҩсгьы изныкымкəа иаҭаахьаз, иахьа зыԥсадгьыл аҿы инхо Фаиқ Чычба. Ирацəоуп Фаиқ исзеиҭеиҳəаз аҭоурых, азҿлымҳара зуҭаша ажəабжьқəа.

"Шьамтəылантə Аԥсныҟа иаагаз сымҩа Баҭым иагəылсуан, рашəарамзазы, сҩыза ҟабардаки сареи ҳаицны ҳааит. Уи аамҭа иахьа саназхəыцуа џьашьахəыс исзааиуеит. Агəра сызгомызт ҳабдуцəа рџьынџь сшьапы ықəсыргылеит ҳəа, усҟантəи сҭагылазаашьа аиҭаҳəара уадаҩуп. Сара саԥхьа арахь иаахьан Зиуар Чычба иҭаацəа, рыҷкəын аҭаацəара далалан ачара аура рҽаздырхион. Егьа зузаргьы ачара мышкы сагхеит, ачара адырҩаҽноуп саара аналыршаха. Аԥсныҟа сааразы исҳəарц сылшоит абас – зегь реиҳа насыԥ змоу соуп ҳəа", – иԥсадгьыл ахь раԥхьаӡа иаара шыҟалаз атəы ҳзеиҭеиҳəон Фаиқ Чычба.

© Foto / из архива Чичба Фаика
Фаиқ Чычба

Фаиқ Чычба усҟан Аԥсны мызкы даанхеит. Иашьцəа, ижəлантəқəа ахьынхоз Аҷандара ақыҭахь дцеит. Уи аамҭа ԥсраҽнынӡа ицуп, иузхымҽуа ԥхаррала иҭəуп.

"Сара исгəалашəоит, Аҷандара ақыҭа исықəшəаз, 90 шықəса инареиҳаз сашьа дук исеиҳəаз ажəақəа: "Уажəшьҭарнахыс ҳаицгəырӷьозаргьы ҳаицгəырҕьароуп, ҳаицҵəыуозаргьы убас, ҳарҭ шьак ҳаиднакылоит, иаҳдырроуп. Ас еиԥш аамҭакы сахьахаанхаз уажəшьҭа сара ҭаҳмадак сыԥсрагьы ԥсрам. Акыр ахара иаҳҟəыгаз сашьцəа хəыҷкəа шəыла сахьҭаԥшыз сыԥсынҵра иацлеит", – ҳәа хəыцрашəкы деимаркуа дцəажəон Фаиқ Чычба.

Фаиқ Чычба дызлыҵыз аҭаацəа – ҭаацəа наган. Иаб Шьариф Чычба унеишь-уааишь ҳəа зарҳəоз аԥсыуа хаҵан. Шьамтəылантəи Аԥсныҟа иаақəахьаз аԥсуаа драԥхьагылан.

Фаик Чичба иаб Шьариф Чичба

"Сара саб иаб дшыхəыҷыз дыԥсхьан, дигəалашəаӡомызт, санду Гьечԥҳан, Џьамила лыхьӡын (саб иан). Амҳаџьырра аамҭазы сабду иаб раԥхьа дхырҵəан Ҭырқəтəылаҟа, анаҩс Шьамтəылаҟа днанагеит, Кəнеитра ҳəа иахьашьҭаз аҭыԥ аҿы анхара далагеит. Уантə дук мырҵыкəа Ҭырқəтəылаҟа деиҭацеит, уаҳагьы Шьамтəылаҟа дзымхынҳəӡеит, Ҭырқəтəыла аррамаҵзура далахəын. Сабду ҩыџьа аԥацəеи ԥҳаки иман. Саб фҩык ахшара ҳиааӡеит, хҩы аԥацəеи, хҩы аԥҳацəеи", – ҳəа азгəеиҭеит Фаиқ Чычба.

Акасы шкәакәа зхоу Фаиқ Чичба иан Адиба Џьурҭба лоуп

Аамҭа убас еиԥш иҭанаргылеит, Фаиқ иашьцəеи иаҳəшьцəеи тəылак аҿы еицынхартə еиԥш аҭагылазаашьа рмоуит. Иашьеиҳаб Иорданиа дынхоит, Саудовтəи Аравиа инхогьы дыҟоуп, иаҳəшьцəа руаӡəк лҭаацəеи лареи Аԥсны инхоит, егьырҭ – Египет. Фаиқ ҳаиҿцəажəараҿы игəалаиршəаз ахҭысқəа рацəоуп, убарҭ ируакуп апоетесса Нелли Ҭарԥҳа Шьамтəыла инхоз ҳашьцəа данырҭааз аамҭагьы.

© Foto / из архива Чичба Фаика
апоетесса Нелли Ҭарҧҳа Шьамтəыла инхоз ҳашьцəа данырҭааз

"Иахьеиԥш сыбла дыхгылоуп лара, закəытə гəырӷьара мшқəаз иҳамаз, Аԥсныҟа дҳацəцар ҳəа ҳшəон, ҳгəазхара дҳазбомызт, ҳгəазхара ҳазлацəажəомызт, урҭ амшқəеи аҵхқəеи закəытə гəырӷьароузеи иаҳзааргаз! Уи 80-тəи ашықəсқəа рзакəын. 1978 шықəсазы Аԥснытəи аҳəынҭқарратə ашəаҳəаратə, акəашаратə ансамбль Шьамтəылаҟа иаҳзаахьан, убасҟан ауп раԥхьа акəны Аԥснынтə аԥсуаа рыбла санҭаԥшы, ҳаԥсадгьыл аҟынтə иааргаз аԥсуа шьҭыбжьы ансаҳа", – ҳəа азгəеиҭеит Фаиқ Чычба.

Иара убас, Фаиқ Чычба дазгəыдууны исзеиҭеиҳəеит Аԥсны раԥхьатəи Ахада Владислав Арӡынбеи иареи реиԥылара атəы, уи зырҵабыргуаз иҭел ианыз авидеонҵамҭагьы аацəырганы исирбеит.

© Sputnik
Фаиқ Чичбеи Аҧсны раҧхьатəи Ахада Владислав Арӡынбеи иареи реиҧылара. 1993 шықәса.

"1993 шықəса рашəарамзазы Аԥсны Аџьынџьтəылатə еибашьра анцоз аамҭазы Шьамтəылантə Аԥсныҟа ҳааит аинарал Исҳақ Баҭба, саб Шьариф, сара. Усҟан Шьамтəыла инхоз ҳдиаспора Аԥсны акала ҳацхраандаз ҳəа еидыркылаз аԥара ҳаманы ҳааит. Аԥара уманы аҳəаа ахысра зынӡагьы иҟалаӡомызт, иҳадырбалар жəашықəса еиҵаны иҳарҭомызт, ҳамаҭəақəа иргəылаҵəахны иаҳаулак иааҳгеит. Аибашьра анцоз аамҭазы, аамҭа ԥшааны ҳидикылеит Владислав Арӡынба, ҳаигəыдиҳəҳəалеит, дҳацəажəеит, ҳауишьҭуамызт", – игəалаашəарақəа сыцеиҩишеит Фаиқ Чычба.

Усҟан Фаиқ Чычба Аԥсны мызкы даанхеит, анаҩс х-ганктəи аҭынчтə еиқəшаҳаҭра аныҟала, Фаиқ деиҭацеит Шьамтəылаҟа, аха ақырҭқəа ражəа нарыгӡозма, аиқəшаҳҭра еиларгеит, мчыбжьык анаҩс ҩаԥхьа аибашьра хацдыркит.

"Сара саб Аԥсны иԥсы алан, ацара-аара шымариамызгьы лассы-лассы даауан, аԥсшəа цəгьа ибзианы иҳəон. Шьамтəыла ҳаныҟазгьы ҳара аԥсыуаҵасла акəын ҳҭаацəа ҳшырааӡоз. Абыржəгьы исгəалашəоит уатəи аԥсуа бысҭа агьама, иԥхаҵəы-ԥхаҵəуа иахылҵуаз ахылҩа-ԥсылҩа. Хымԥада, ҳажəлар аџьабаа ду рхыргеит. Аибашьра ауаа акыр иаԥсахуеит. 90-тəи ашықəсқəеи уажəтəи аамҭеи ирыбжьаку аамҭа сахəаԥшуазар, зҽеиҭазкыз акырӡа ирацəоуп. Аха, агəра згоит ҳаԥсуа жəлар агəаӷь ду зызҭоу шракəу, аӡə иҿаԥхьа рхы шыладмырҟəуа", – ҳәа игəҭахəыцрақəа ҳацеиҩишон Фаиқ Чычба.

ԥҧсуа шьа злоу, аԥсуаҵасла иааӡоу, зыхшыҩ ҵаулоу, здырра ҟəыӷоу Фаиқ Чычба иԥсадгьыл гəыла-ԥсыла бзиа ибоит, дахьцалакгьы ицуп аҭоурых иаҿахəҳəагоу, игəаларшəагоу асахьақəа, урҭ харгы ҳрыхəаԥшыртə еиԥш аҭагылазаашьа ҳаман.

111

Бассиль Уанаҿа: схәыҷаахыс Аԥсны аӡбахә ала сааӡан

180
(ирҿыцуп 10:47 08.08.2020)
2012 шықәса рзы Шьамтәылантә зҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь нхара иааз арԥыс Бассиль Уанаҿа иҭоурых ажурналист Сырма Ашәԥҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Дранда аҳаблан ҳџьынџьуаа ахьынхо аҩнеихагыла изныкымкәа саҭаахьеит. Снеицыԥхьаӡа ԥхаррала схы-сгәы ҭәны сышьҭахьҟа схынҳәуеит. Аҩны саназааигәахо, сара истәӡоу, шьала-дала исзыҟоу сҭынхацәа сԥылошәа сзааиуеит. Убас еиԥш ихаҭәаан уажәтәи сымшгьы.

Аҩнеихагыла ашҭаҿы ахәыҷқәа аџьџьаҳәа ихәмаруан. Урҭ ирхылаԥшуаз, зысаби дызгәыдыҳәҳәала дызкыз аҭыԥҳа санылзааигәаха аԥсшәа наласҳәеит. "Ара шәынхома?" - ҳәа санлазҵаа, "ааи, сара сыԥшәма Ҭырқәтәылантәи иаақәаз дреиуоуп, д-Ашәбоуп", - лҳәеит. Азныказы исҳәара сҿамшәо сналыхәаԥшит, "ус анакәха ари ишәку асаби саҳәшьа хәыҷы лакәзаап" - сҳәан, длымхны днасгәыдсыҳәҳалеит. Исҭаххеит Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа нхара ҳәа иааз сашьа дызбарц, аха аҩны дыҟамызт, иԥшәмаԥҳәыс излалҳәаз ала аусура дыҟан. Иҭел аномер лымысхит, хымԥада ҳаиқәшәашт.

Аҩнеихагыла сныҩналеит, лифтла ажәбатәи аихагылаҿы снеит. Ашә снасып, аҩны исықәшәо аӡәыр дыҟазар сызусҭоу наҳәаны, сзызнеиз аус нап аласкып ҳәа ԥхьаӡаны, ус иагьыҟасҵеит. Иҟан ашә аԥхьа инхоз аԥшәма ихьӡи ижәлеи ахьаныз, иара убас Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба исахьа ахьадызгьы. Ус еиԥш раԥхьа сылаԥш ахьақәшәаз Риад Арҩҭаа иҩнашәаҿоуп. Риад Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далахәын, Шьамтәыла саныҟаз ҳаибадырхьан. Сгәы ааҭгәырӷьааит, иаразнак аҩнашә сасит, аха уаҩ дсықәымшәеит, ашьҭахь агәылацәа изласарҳәаз ала, аусурахь дыҟазаарын.

Ҽынла, ишаԥу еиԥш, аус зуа рацәаҩуп, аха егьа ус акәзаргьы, аҩны исықәшәақәаз ыҟоуп. Анаҩс, аҩнашә сахьасыз ҷкәына қәыԥшк иааиртит, днаишьҭаххны иааизгьы иан лакәзаап. Шаҟа ҭоурых, шаҟа хҭыс еилыскаазеи уи арԥыс ҟәыӷа ибзоураны. Сызусҭаз, насгьы сыззааз анысҳәа, иаразнак аҩныҟа снарыԥхьеит, пату насықәҵаны снадыртәеит, ҳаибадыррагьы аҽарҭбааит. Сахьнеиз аҩнаҭа Уанаҿақәоуп, Шьамтәылантә иаақәаз ҳџьынџьуаа иреиуоуп. Зыӡбахә сымоу арԥыс Бассиль ихьӡуп, аурыс бызшәала аҷҷаҳәа дцәажәоит, аԥсышәала - еиҳа ихьысҳаны. Ус ҳаиҿцәажәарагьы хацҳаркит.

"Сара Аԥсныҟа сааит 2012 шықәса рзы, схала. Ашьҭахь ауп Шьамтәылантә ҳџьынџьуаа злахәыз раԥхьатәи агәыԥ анааз. Схәыҷаахыс,  Шьамтәыла саныҟаз  инаркны, Аԥсны аӡбахә ала сааӡан, избанзар сара сабду, сан лаб Шьариф Чычба аибашьра аԥхьагьы арахь даахьан, уи ашьҭахьгьы лассы-лассы иҭоурыхтә ԥсадгьыл даҭаауан. Дхынҳәны даннеилак ҳаԥсадгьыл иадҳәалаз ажәабжьқәа рацәаны иаҳзеиҭеиҳәон. Сабду Аԥсны ала иԥсы ҭан, гәыхәшәс имаз иаракәын", - дҳацәажәон акырӡа игәыкыз, зхы-зҿы ҳалалӡа иҟаз, насгьы гәыблыла исԥылаз арԥыс Бассиль Уанаҿа.

© Foto / Сырма Ашуба
Бассиль Уанаҿеи ианшьа Фаиқ Чычбеи

Бассиль Уанаҿа Аԥсныҟа данаауаз  22 шықәса ракәын ихыҵуаз. Иара исзеиҭеиҳәеит арахь иаара шыҟалаз ахҭысӷьы.

"Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы аус зуаз Инар Гыцба Шьамтәыла днеины дыҟан. Аиԥыларақәа рҿы иазгәеиҭеит, Аԥсныҟа инеирц зҭаху арзаҳалқәа ҳҩырц. Раԥхьа арзаҳалқәа зҩыз сыруаӡәкуп, мызкы ааҵуаны еиԥш Аԥсныҟа саартә иҟалеит, уижьҭеи сыԥсадгьыл аҿы сынхоит.  Фымз рнаҩс арахь иааит сан Фадиа Чычԥҳа, сашьеиҵбы Сами Уанаҿа, шықәсык ааҵуанеиԥш саб Иссамгьы даҳзааит. Уижьҭеи ҭаацәала араҟа ҳаицынхоит", - иҳәеит Бассиль Уанаҿа.

Бассиль Уанаҿа Шьамтәыла акомпиутертә технологиа аганахьала иреиҳау аҵараиурҭа далгахьеит. Аԥсны дахьааиз изаанаҭ даԥшааит. Амобилтә еимадара "А-мобаил" аусбарҭаҿы аинформациатә технологиа аус адиулоит.

"Аԥсны санаа зегьы адгылара бзиа сырҭеит, арепатриациазы аҳәынҭқарратә еилакы анапхгареи аусзуцәеи налаҵаны ҭабуп ҳәа расҳәоит. Иара убас, иахьа уажәраанӡа аус ахьызуа аҭыԥ аҿы акәзар, сҩызцәа еилкаарыла исызнеиуеит. Раԥхьа санаа аурысшәагьы, аԥсшәагьы сыздыруамызт, англыз бызшәа здыруаз сҩызцәа рыла сцәажәон, анаҩс хәыҷы-хәыҷла схала аурысшәа сҵеит, аԥсшәа цәгьамкәа еилыскаауеит. Абызшәа инаҷыданы гәыла-ԥсыла ауаа анузыҟоу узгәамҭарц залшом", - ҳәа азгәеиҭоит Бассиль Уанаҿа.

Бассиль Уанаҿа излаиҳәо ала, иабшьҭра Гәдоуҭа араион Лыхны ақыҭа иҭыҵқәаз роуп, амҳаџьырра аамҭазы Ҭырқәтәылаҟа ихырҵәан, уантә Шьамтәылаҟа иагеит. Иара уа, 1967 шықәса рзы, Израили Шьамтәылеи аиӷара анрыбжьала, Голлантәи аҳаркырақәа рҟынтә Дамаскҟа илбаар акәхеит.

"Сан лан даԥсыуан, Џьурҭба лыжәлан, Адиба лыхьӡын, аԥсышәала цәгьа ибзианы дцәажәон. Санду лан Баҭԥҳан, Баҳиа лыхьӡын. Баҳиа лашьа Исҳақ Бақьыр Баҭба Шьамтәылатәи Ареспублика ар реинралс дыҟан, ҳазҭагылоу аамҭазы Иорданиа дынхоит, Аԥсныҟа даахьеит, аҳәынҭқарраҿы имҩаԥысуаз аофициалтә еиԥыларақәа еснагь ихы рылаирхәуан", - иҳәеит Бассиль Уанаҿа иеиҳабацәа дрызгәыдуны.

Бассиль Уанаҿа иашьеиҵбы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет далгахьеит атуризм ахырхарҭала. Уажәы иаб дивагыланы аус иуеит. Дранда дара ахьынхо аҩны азааигәара иаартны ирымоуп адәқьан, Шьамтәыла иҟарцо ачыс хаақәеи афатәи ахьырҭиуа. Аҩны иҟоу аԥшәмаԥҳәыс, Бассиль иан, лҭаацәа лнапқәа рыкәыршаны илбоит, аԥҳәыс аҩны лыҟазаара аҭахуп ҳәа ԥхьаӡаны.

Бассильи сареи ҳаиҿцәажәараҟны иазгәеиҭеит, ианшьа Фаиқ Чычба Аԥсны дшынхо, уи иидыруа аҭоурыхтә хҭысқәа, Аԥсны иадҳәалоу ажәабжьқәа рацәаны ишыҟоу. Аҭел дизасит, аҩныҟа дааиԥхьеит, ҳаибаирдырит. Хымԥада, Фаиқ исзеиҭеиҳәаз акыр аинтерес зҵоу ахҭысқәа   анаҩстәи санҵамҭаҿы ишәзеиҭасҳәоит.

Бассиль Уанаҿа иԥсадгьыл аҿы дахьынхо акыр дазгәыдууп, изеиӷьаҳшьоит аманшәалара, аизҳара, аинҭәылара. 

180

Ажьиԥҳа еиҭалҳәеит Гагра араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәа ртәы

0
(ирҿыцуп 20:25 13.08.2020)
Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы Мадина Ажьиԥҳа арадио Sputnik аефир аҿы еиҭалҳәеит Аԥсны аҵареи абызшәатә политикеи рминистр Инал Габлиа араион аҟны иныҟәараан излацәажәаз азҵаарақәа ртәы.
Раионк аԥсҭазаараҟынтә: Ажьиԥҳа Гагра араион ашколқәеи ахәыҷбаҳчақәеи рҭагылазаашьа атәы

"Ҿыц иргылоу Гагратәи актәи ашкол ҳаҭаан игәаҳҭеит, уи ашәқәа раартразы иагу ыҟоуп, аха ари аамҭа иалагӡаны аусқәа хыркәшахоит. Иара убас иаҭаан ахәыҷбаҳча, иара акапиталтә ремонт азун, аха ашҭаҿы иагу ыҟоуп, уи анагӡаразы адгылара шауа атәы ҳәан. Иааиуа амчыбжь азы ахәыҷқәа рыдкылара ҳалагоит, иахьа уажәраанӡа араион аҿы ахәыҷбаҳчақәа еиуеиԥышм амзызқәа ирхырҟьаны аус руӡом. Арыцхә 20 рзы ахәыҷбаҳчақәа раартразы аҭагылазаашьа ҳауп ҳәа ҳгәыӷуеит. Хшыҩзышьҭра ааҭан иаԥсыуам ашколқәа рҿы аԥсуа бызшәа дырҵаразы аметодика", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Гагра араион аҵара аҟәша аиҳабы еиҭалҳәеит араион аҿы зҭагылазаашьа уадаҩу ашколқәагьы шыҟоу.

"Урҭ руак - Цандрыԥшьтәи аҩбатәи абжьаратә школ ауп, уаҟа 350 инареиҳаны аҵаҩцәа аҵара рҵоит. Аӡымҩангагақәа зынӡагьы инагаӡам, уажәы аҿкы аан ишьақәыргылоу аԥҟарақәа рықәныҟәара даара иуадаҩуп, араион ахадара ҳақәдыргәыӷит ари азҵаара аӡбара адгылара шаиуа ҳәа. Ашкол аартразы иахьӡом, аха мызкы-ҩымз иалагӡаны аусурақәа нагӡахап ҳәа агәыӷра ҳамоуп. Иара убас аҭагылазаашьа уадаҩуп Пицундатәи аурыс школ аҿы, уаҟа аҵара рҵоит 400-ҩык, ашкол ҩ-сменак рыла аус ауан. Аҿкы аҽацәахьчаразы аԥҟарақәа инарықәыршәаны ҩ-сменак зынӡа иаҟәыхтәуп, ари азҵаарагьы ӡбашьак аиуп ҳәа ҳгәы иаанагоит", - ҳәа еиҭалҳәеит Ажьиԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0