Более 240 объектов культурного наследия обнаружено на горе Дзыхва

Жанет Цыцԥҳа: сани саби ҭабуп ҳəа расҳəоит ҳаԥсадгьыл ахь нхара ҳахьааргаз

53
(ирҿыцуп 17:47 27.07.2019)
12 шықəса зхыҵуа Жанет Цыцԥҳа Ҭырқəтəылантəи Аԥсныҟа лаареи, лыԥсадгьыл ахь илымоу агәыбылреи, ԥхьаҟатәи лыгәҭакқәеи ирызку аҭоурых шәаԥхьар шәылшоит Sputnik аматериал аҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Ҭырқəтəыла Есқьишьеҳир ақалақь аҿы инхоз Цыцаа рҭаацəа абар уажəшьҭа шықəсык иназынаԥшуеит рҭоурыхтə ԥсадгьыл ахь нхара ҳəа гəҭакыс иҟаҵаны иааижьҭеи. Ани аби ҩыџьа рыхшара рыманы Аԥсныҟа ианаа аԥхьатəи амшқəа рзы дареи сареи ҳаиқəшəеит, усҟан ҳаицəажəараҿы ус сарҳəеит: "Ҳахшара ашколқəра иаҵанакуеит макьана, абызшəа рыздырӡом, аҽаршьцылара рҭахуп, аамҭа иаҳнарбоит Ҭырқəтəыла ашкол иҭыганы арахь иахьааҳгаз ибзианы иҟаҳҵоу иҟаҳамҵоу ҳəа".

Арҭ аҭаацəа Аԥсны рыҟазаара, рыԥсҭазаашьа сазҿлымҳан, снапаҟынтə иааиуа акгьы ыҟамзаргьы, гəаԥхаражəак раҳəара сҭахын. Ақалақь аҿы ҳахьааиқəшəалоз, аԥсшəа анааибаҳҳəалак ашьҭахь, "шəышԥаҟоу?"- ҳəа сразҵаанӡа, иубаратəы иҟан ргəалаҟазаара шыбзиаз, рхы-рҿы еснагь ачча ықəыхх ишыҟаз. Рхы иахашшаауамызт, игəырӷьаҵəа ирҳəон рыхшара даара Аԥсны рыҟазаара шыргəаԥхо, аԥхьаҟагьы анхара ишацырҵо. Сара исҭаххеит ҷыдала ахəыҷқəеи сареи ҳаицəажəарц, ҳаибабарц.

Ус егьыҟалеит. Уажəазы сзықəшəаз 12 шықəса зхыҵуа, Дырмит Гəлиа ихьӡ зху Аҟəатəи 4-тәи абжьаратə школ аҟны аҵара зҵо Жанет Цыцԥҳа лоуп, лашьа аҽазыҟаҵарақəа рахь дыҟан. Жанет аԥсшəеи аурысшəеи лҽадцаланы аҵара даҿуп, уимоу, уажəшьҭа ҭырџьманда улацəажəартə еиԥш алшара лымоуп. Аха, ҳахьеилибамкаауаз ҭыԥқəак рҿы ацхыраара ҳаиҭон Ҭырқəтəылантəи зҭоурыхтə ԥсадгьыл ахь шықəсқəак раԥхьа нхара ҳəа иааз Еркəыт Аӡынба. Иазгəаҭатəуп, Еркəын Аӡынба аҭырџьманра аус аганахьала изныкымкəа ацхыраара шҳаиҭахьо, ҩаԥхьа иҭабуп ҳəа иаҳҳəоит.

Жанет азныказы дацəыԥхашьеит илдыруаз аԥсышəала сацəажəара, аха иааигəаны ҳанеишьцыла лыхшыҩзцарақəа дрызхəыцны ҳаиҿцəажəара хацҳаркит.

"Сара абыжьбатəи акласс салгеит, сашьа Барту - ажəбатəи. Ҳарҵаҩцəа даара нап ҳадыркылоит, иара убас ҳҩызцəагьы ҳаргьы бзиа ҳаибабоит, иаҳзеилымкаауа акрыҟазар, ацхыраара ҳарҭоит, аиаша шəасҳəоит, ирласны сашьцылеит аратəи аԥсҭазаара. Абыржə шəсазҵаауазар, Ҭырқəтəылеи Аԥсныи ашколқəа рҟны аҵара еиҳа иабеиӷьашəшьо ҳəа, ишəасҳəоит Аԥсны шакəу", - абас лхəыҷтəы хəыцрақəа ҳацеиҩылшон Жанет.

Аибабара иахылҵуа агəыбылра аԥхарра мышкымзар мышкы рыԥсадгьыл ахь ихьнамырԥшырц залшом ҳџьынџьуаа, еиҳаракгьы аҿар. Хымԥада, Цыцаа рҭаацəа абри аус аганахьала акырӡа иҿырԥшыгахеит, рыхшара шыхəыҷқəаз рыԥсадгьыли рыуаажəлари ргəыбылра ддыркит. Уи ус шакəу шьақəдырӷəӷəоит Жанет лажəақəа.

"Сани саби ҳареи Ҭырқəтəыла ҳанынхоз, еснагь Аԥсны аӡбахə иалацəажəон. Ҳара иҳамҳəаӡакəа ргəы иҭаркхьазар акəхарын арахь аара. Уажəы саназхəыцуа, ус акəушəа исзааиуеит, ииашангьы иҟарҵеит. Сара саб иан д-Ашьхарааԥҳауп, сан Кəаӡԥҳауп, уи лан даҭырқəоуп. Санду Ашьхарааԥҳа лҟынтəи еснагь аԥсшəа хаа саҳауан, аха илҳəоз сзеилкаауамызт, азныказгьы дызлацəажəоз иарбан бызшəаз сыздыруамызт. Уажəы схы гəыбӷан асҭоит уи ахьылҿысымҵааз", - дҳацəажəон Жанет.

Жанет Цыцԥҳа илҭахуп аамҭа кьаҿк иалагӡаны аԥсшəеи, аурысшəеи лҵарц. Лара лырҵаҩцəа агəыӷра лырҭеит хышықəса рыла аҷҷаҳəа дцəажəо дшыҟало. Аха, лара дааԥышəарччан, ус салҳəеит:

"Сара хышықəса раԥхьа исҵарашəа агəыӷра сымоуп. Даара ҭабуп ҳəа расҳəоит сырҵаҩцəа исыдырҵо аџьабаазы. Аԥсны аԥсабара аԥшӡара акыр сыхнахит, ауаа зегьы ргəы аартушəа избоит, сызҿаԥшуа зегьы рыблақəа агəыҳалалра рхызбаалоит. Сҩызцəеи сареи есҽны ҳаибабоит, ҳаицуп. Сашьеи сареи ҳгəалаҟара бзианы аҩныҟа ҳаныхынҳəлак, ҳҭаацəа гəахəас ироуеит", - ҳəа азгəалҭеит Жанет Цыцԥҳа.

Жанет Ҭырқəтəылантəи лассы-лассы лҩызцəа аҭел илзаслоит, еицəажəалоит. Иара убас, игəхьаалгоит уахь иҟоу лыуацəа-лҭынхацəа, аха урҭ зегьы хьанаршшаауеит лара Аԥсны лыҟазаара. 

"Сара саԥсыуоуп, сыԥсадгьыл аҿы сынхоит, уи зегьы ирыцкуп. Исҭахуп аԥхьаҟа апсихолог изанааҭ алысхыр. Ауаҩы проблемак имазар, акала сицхраарц сҭахуп, сидгыларц сҭахуп. Сара избарҭоуп ауаа рҭагылазаашьақəа шеиԥшым, убас еиԥш ргəалаҟазаарагьы. Аԥхьаҟа иалысхырц исҭаху азаанаҭ абри аус аҟны маҷк иадамхаргьы ацхыраара рнаҭап ҳəа сгəы иаанагоит", - лҳəеит Жанет.

Ари аӡӷаб санлыҿцəажəоз, сара избарҭан лара лҭаацəа шаҟа илызгəыдууны илзыӡырҩуаз, еиҳаракгьы бызшəала ҳахьеилибакаауаз. Хымԥада, Жанет лыгəҭакқəа аԥхьаҟагьы аҿиара роуп, ҳзеигəырӷьаша ажəабжьқəа еиҳаны иаҳзеиҭалҳəап, ҳара уи ҳажəлар рҟынӡа анагара ҳҽазаҳшəап.

Жанет лҭаацəеи лареи нхоит Аҟəа ақалақь аҿы, Арепатриациазы аминистрра рынхара-рынҵыра ахаҵгылара анаҭоит. Иаҳҳəарц ҳалшоит, Аԥсны даҽа аԥсыуа ҭаацəарак иит ҳəа. Цыцаа рҭаацəа рыԥсадгьыл аҿы аизҳазыӷьара рзеиӷьаҳшьоит, ирҿыԥшыша шырацəаҩхо агəра ҳгоит.

Иара убас шәаԥхьа:

53

Аидын Аҩӡба: аԥсуа дахьыҟазаалакгьы Аԥсноуп дахьанаало

58
(ирҿыцуп 18:54 26.04.2020)
Ҭырқәтәылатәи аԥсуа қыҭа Гәыма инхо Аидын Аҩӡба иандуи иабдуи ихҵәақәаз иреиуоуп. Иахьнанагаз егьа хаԥсыра рбазаргьы рҵеира еиздырҳаит, рабиԥара дмырӡит. Аидын изныкымкәа Аԥсны даахьеит, Sputnik ажурналист Сырма Ашәпҳа ҭелла лыҿцәажәараҟны игәҭахәыцрақәа лыцеиҩишеит.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Хылҵшьҭрала Аԥснытәи Гәыма еиуоу, Ҭырқәтәыла Гәыма ақыҭа инхо ҳџьынџьуаҩ Аидын Аҩӡба, еснагь гәыла-ԥсыла иԥсадгьыл дамадоуп. Иҟамзар ҟалап шықәсык Аԥсныҟа дмаакәа аныҟалахьоу, иуаажәлар рыԥсҭазаара еснагь далахәуп, рыцәгьа-рыбзиа далагылоуп. Дызлацәажәо ихатәы бызшәа акәзар, акыр ухнамхырц залшом, убриаҟара ицқьоуп иаԥсшәа, убри аан ихшыҩҵак акыр иҭбаауп, илаԥшҳәаа ахара инаӡоит.

Аидын Аҩӡба, раԥхьаӡа акәны дызбеит Ҭырқәтәыла, ҳџьынџьуаа злахәыз еизарак аҿы. Уаҟа дықәгыланы ажәахә аныҟаиҵа, акыр иџьасшьеит, убриаҟара иҵаулан игәҭахәыцрақәа, насгьы убриаҟара аԥсы ахан аԥсшәа, убриаҟара иҿырԥшыган иаԥсуара. Аԥсыуа ҵасла иааӡоу, аха атәым дгьыл аҿы изызҳауаз Аидын, иахьа иуаҩыбжара дынҭысхьеит. Дҭаацәароуп, хҩык ахшара драбуп, ҩыџьа аԥҳацәеи, ԥаки имоуп. Иԥшәмаԥҳәыс д-Ашәԥҳауп, ҳанааиқәшәо, "санхәыԥҳа, бышԥаҟоу?" ҳәа аԥсшәа хааӡа инасеиҳәоит. Иҭоурых дазҿлымҳауп, еиҳабацәа рҟынтәи иидыруа ажәабжьқәа маҷым.

"Ҭырқәтәылаҟа ахҵәара иақәшәаз ҳаиҳабацәа Аԥснынтә арахь ианаа рқыҭа еиԥшыз аҭыԥқәа ирышьҭалеит. Егьа уадаҩра рхыргазаргьы, рыдгьылқәеи рыԥсабареи иреиԥшыз аҭыԥқәа ԥшааны анхара нап адыркит. Сара сабшьҭра рхаан аахыс ҳахьынхо ақыҭа Гәыма ҳәа иашьҭоуп. Аԥснытәи Гәыма иҭыҵқәаз ҳауп. Сабдуи сабду иаби Аԥснынтә ахҵәара рықәшәагәышьеит, еицны Ҭырқәтәылаҟа иааит. Сабду иаб Ӡыкәа ихьӡын, уи иаб Салмаҭ, сабду Рашьыҭ ихьӡын. Сабду 115 шықәса ихыҵуаны дыԥсит. Сара усҟан жәашықәса схыҵуан, Рашьыҭ ҳәа иҟаз сабду сихьӡеит. Аԥснынтә Ҭырқәтәылаҟа данаауаз сабду 15 шықәса ракәын ихыҵуаз", - дҳацәажәон Аидын Аҩӡба.

© Foto / Аидын Аҩӡба иҭаацәаратә архив аҟнытә
Аидын иаб Аԥсны даныҟаз. Ашкәакәа зшәу - Владимир Аҩӡба, Аԥсны ахаҭарнакыс Ҭырқәтәыла иҟаз.

Аидын Аҩӡба акыр игәы иаланы иҳәоит, аԥсуаа аӡәырҩы реиԥш, иандуи иабдуи атәым дгьыл аҿы ирхыргаз агәаҟрақәа ртәы, урҭ зегьы ираԥхьагылан рыԥсадгьыл иацыз ахьаагара, иҿыцәаауаз рхәышҭаара агәынгара, ус шаҟа хкы?

"Аԥснынтә иааз саб иан, сара санду Шьамина лыхьӡын,13 шықәса ракәын илхыҵуаз арахь данаауаз. Сан Аигԥҳан, саб Иззеҭ Аҩӡба, Аԥсныҟа раԥхьа инеиқәаз дыруаӡәкын. Знык Аԥсны баны данаа, мышкгьы мҩамсит уи аӡбахә мҳәакәа. Сндуи сабдуи ракәзар, "Аԥсны, Аԥсны",-шырҳәоз рылацәақәа неиқәырыԥсеит . Санду Шьамина зегь реиҳа гәырҩас илыман изықәшәаз, ирхыргаз, дыԥҳәысымзи, акыр хьаас иҟалҵон. Сара санду лкалҭ кны еснагь слыцын, слыдҿаҳәалан",- иҳәоит Аидын Аҩӡба.

© Foto / Аидын Аҩӡба иҭаацәаратә архив аҟнытә
1973 шықәсазы Аидын Аҩӡба иаб Аԥсны даныҟаз

Хымԥада, ахәыҷра адунеи акыр иссируп. Усҟан, укәша-мыкәша уеиҳабацәа злацәажәо, рхымҩаԥгара аҵакы нгәылырҭәааны иузеилымкаауазаргьы, хәыҷы-хәыҷла уеизҳацыԥхьаӡа ухшыҩ аҿы аҭыԥ аанзыжьуа, ухәыҷра ашықәсқәа иргәылуго акыр ирацәоуп, иузышьҭымкаазгьы, узвысызгьы акыр ихьааугоит. Убас еиԥш, Аидын Аҩӡба, игәы иаланы иҳәоит, реиҳабацәа ирҿырҵаашаз иҵегьы шыҟаз, еиҳаракгьы хаҭала ирхыргаз аԥсҭазаара аҟынтәи ахҭысқәа. Ирыцыԥсыз ажәабжьқәа акыр ирацәоуп, зыԥсы ҭаны аҭоурых иазынхаз аасҭа. Ҳаиҿцәажәараҿы иара дазааҭгылеит, ианду еиҭалҳәалоз ажәабжьқәа рҟынтә еиҳа игәалашәараҿы инхаз.

"Аԥснынтә рқыҭақәа ирыхцаны ианааргоз, рырахә рыманы Шрома шыҟаз ианааи, асқьарцәа рыхҭарԥа шкәакәақәа рхаҵаны, жәаҩык-жәохәҩык рҟынӡа рыҽқәа ирықәтәны амҩақәа кны ирыман. "Ишәаԥцаны ижәго арахә-ашәахә аӷбақәа ишәызрықәҵаӡом, икажьны шәцоит!", - анырҳәа, иаашанӡа иҷаԥшьеит еицыз зегьы, анаҩс рырахә абнара иларҵеит, уи нахысгьы жәохәымш инарзынаԥшуа амшын азааигәара итәан, издыруада ҳзымцакәа ҳаанзозар ҳәа", - абас, ианду лажәабжьқәа игәалаиршәон лмаҭа.

Аидын Аҩӡба излаиҳәо ала, иабду Аԥсны аӡбахә уамак далацәажәаӡомызт, еснагь акы дашьны даман, гәырҩа ӷәӷәак дшабылуаз убарҭан. Ус еиԥш иҟан иара иқәлацәагьы.

"Сандуи сабдуи рыԥсы анҭаз, ҳаҩнаҭаҿы аԥсшәа ада даҽа бызшәак ала ҳцәажәаӡомызт. Аҭырқәа бызшәала урацәажәаргьы лахь урҭон, "аҭырқәа бызшәа узымҵар ҳәа ушәома, узакәытә аԥсыуоузеи аԥсышәала умцәажәозар" ҳәа иҳацәҳауан, ԥхашьараны ирыԥхьаӡон, аԥсшәа умҳәар руӡомызт. Уажәы сара сыхшара аԥсшәа цқьаны ирзымҳәозаргьы, ибзианы еилыркаауеит. Ашколқәа рахь ианца, иреиҳау аҵараиурҭақәа ианырҭала аҭырқәшәахь иаго иалагеит", - ҳәа азгәеиҭоит Аҩӡба.

© Foto / Аидын Аҩӡба иҭаацәаратә архив аҟнытә
Аидын Аҩӡба иани иаби

Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа ԥсшьара ҳәа ҳџьынџьуаа хәыҷкәа ргәыԥқәа изныкымкәа рыԥсадгьыл ахь иаахьеит. Араҟа лабҿаба ирбарц рабацәа рабдуцәа зныҵыз адгьыл, рҩызцәеи дареи агәыбылра рыбжьаларц, рашьцәеи дареи реимадара аҽарҭбаарц, рыжәлантәқәеи дареи ааигәаны еибадырырц, рыԥсадгьыл ԥшӡа Аԥсны ихнахырц. Убас еиԥш, Аԥсныҟа иаахьоу ахәыҷкәа рхыԥхьаӡараҿы дыҟан Аидын иԥа Еффе Аҩӡба. Уижьҭеи ашықәсқәа цеит, иахьа Еффе дхаҵарԥысуп, 30 шықәса ихыҵуеит, арҵаҩы изаанаҭ ала аус иуеит ашкол аҿы.

© Foto / Аидын Аҩӡба иҭаацәаратә архив аҟнытә
Аидын Аҩӡба иҭаацәа

"Дузџьа ақалақь иаҵанакуа Гәыма ақыҭа акәзар, ҳабдуцәа абна ашьапаҿы ишьақәдыргылеит, зықьҟа метра иҳаракыроуп. Аԥсны иахьҭыҵыз еиԥшыз ҭыԥк аҿы итәеит. Еиҳаракгьы Аҩӡаа роуп иҟоу, имаҷым иуԥыло аԥсуа жәлақәа: Џьыгәдараа (Хәарцкьиаа) Ҭыҟәаа, Саӷариаа, Аргәынаа уҳәа, иҟан ажәлазаҵәқәа иахьа иқәӡаахьоугьы. Ақыҭаҿы аӡәгьы иҭыԥ имҭиӡеит, иахьыҟазаалакгьы рыҩнқәа рышьаҭа еиқәдырхеит, аԥхынразы иаауеит, икармыжьӡеит", - иҳәеит Аидын Аҩӡба.

© Foto / Аидын Аҩӡба иҭаацәаратә архив аҟнытә
Аидын Аҩӡба иҧшәмаҧҳәыси иареи

Аҩ-еишьцәа ирхылҵыз рахьтә иаанхаз Аидын Аҩӡба иоуп, иашьцәа хҩык рыԥсҭазаара иалҵхьеит. Ердынџь иашьа иԥацәа ҩыџьа ыҟоуп, изҳауеит Аидын иҵеира иацызҵауа иԥа Еффе Аҩӡба.

"Ҳқыҭақәа анаҳцәыӡ, ҳаԥсуарагьы ыӡуеит, ҳазланхо ҳнарылаӡ ҳцоит. Ҳқыҭақәа уажәраанӡа рыхьчара ахьҳалшаз ауп ҳаԥсы ҭакны изку. Ақыҭақәа рҿоуп ҳаԥсуара ахьынхаз. Ақалақьқәа рахь иагаз аҿар рыбызшәа рхашҭуеит, еилыркаауазаргьы изаламцәажәо иҟалоит. Дузџьа еиҿкаау аԥсуаа ҳкультуратә хеидкыла иҭаҩым уаҩ дыҟам. Рҭоурых, раԥсуара, ркультура иашьҭоуп аҿар. Абызшәа зегьы ирыцкуп, абааԥсы! Абызшәа рхамшҭроуп еизҳауа, мамзар аԥсыӡ аӡы зҵабаз ҳаҩызахоит", - ҳәа азгәеиҭоит Аидын Аҩӡба.

  • Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма
    © Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
  • Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма
    © Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
  • Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма
    © Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
  • Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма
    © Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
  • Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма
    © Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
1 / 5
© Foto / Саим Аҩӡба иҟынтә
Ҭырқәтәылатәи аҧсуа қыҭа Гәыма

Дузџьа иаҵанкуа аҭыԥқәа рҿы 25 рҟынӡа аԥсуа қыҭақәа ыҟоуп, ҭыӡҭыԥла шәкы еиҵаӡам, иҟоуп ԥшьышә ҭӡы рҟынӡа ахьынхогьы, иаҳҳәозар Бычка захьӡу аԥсуа қыҭаҿы. Аидын Аҩӡба Аԥсныҟа салам ҳәо, иажәақәа абас ихиркәшеит:

"Аԥсуа дахьанаало Аԥсноуп. Анцәа иҳәаны амҩақәа ҽеила ихтыр, инеиуа-иааиуа рацәахар, арантә инеины уа инхо рацәаҩхоит. Аԥсны ҳаԥсы иаҳзалымхуа бзиа иаҳбоит!"

58

Аҟәысба: аԥсра иақәшәаз аҭаацәарақәа аҳәара ҟарҵоит изымнеиз хьаас иҟарымҵарц

109
(ирҿыцуп 16:21 22.04.2020)
Сҭампыл еиҿкаау Аԥсуа Федерациа аиҳабы Аҭанур Аҟәысба дазааҭгылоит адунеи аҿы аҭыԥ змоу аҿкы чымазара иахҟьаны Ҭырқәтәыла иҟоу аҭагылазаашьа зеиԥшроу, насгьы напхгара зиҭо Афедерациа аусура шҳәаақәнаҵо атәы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Адунеи Аҟны имҩаԥысуа ачымазара ҿкы иадҳәалоу аҭагылазаашьа рныԥшуеит Ҭырқәтәыла инхо ҳдиаспора. Изқәынхо атәылаҿы ишьақәыргылоу аԥҟарақәа ирықәныҟәоит, еиҳараҩык рыҩнқәа ирдәылҵуам, егьа ус акәзаргьы русқәа рнапы рылакуп, изларылшо ала рҿаԥхьа ицәырҵуа азҵаарақәа рыӡбара рҽазыршәоит.

Атанур Акусба
© Фото : Пресс-служба Президента Республики Абхазия

Сҭампыл еиҿкаау Аԥсуа хеидкылақәа рфедерациа аиҳабы Аҭанур Аҟәысба дазааҭгылеит русура шҳәаақәырҵо атәы, иара убас раԥхьаҟатәи рыгәҭакқәа.

"Аҭагылазаашьа цәгьоуп азы аҩны ҳаздәылҵӡом. Ус зысҳәо, Сҭампыл нас егьырҭ ақалақьқәа рҟны иҟақәоу аусура амшқәа рҟынтә амҽышеи ахәашеи рыбжьара аус ҟазымҵар амуа, адәахьы идәылымҵыр ада ԥсыхәа змам урҭ русқәа рыӡбарц азы идәылҵуеит, аҳәынҭқар ианиҳәо амшқәа рзы адәылҵра анзалымшо амшқәа ыҟоуп, усҟан зегьы рыҩны иҟоуп", - ҳәа азгәеиҭоит Аҭанур Аҟәысба.

Аҭаацәарақәа рҟны рыҽгәаҭаны, идәылҵуазаргьы асабрада рҿаҵаны, метрак, ҩ-метрак рыбжьаҵаны убас идәылҵуеит. Иҟоу ашәарҭара азгәаҭаны рхы рыхьчоит. Ҭырқәтәыла инхо ауаажәларра рахьтә 85% арҭ аԥҟарақәа ирықәныҟәоит.

"Иаҳҳәап, ҭыԥк аҿы шәҩык аус руазҭгьы, уажәы ҩынҩажәижәаҩык рҟынӡа идырмаҷит, рҽеиҭнырыԥсахлоит, егьырҭ нас даҽазны ицоит аусурахь. Убри инадкыланы 20 шықәса еиҵоуи, 60 шықәса еиҳауи адәахьы идәылҵыр зынӡагьы иҟалаӡом", - иҳәеит Аҟәысба.

Аԥсуа Федерациа аиҳабы иазгәеиҭеит, ахеидкылақәа рхаҭарнакцәеи рыуаажәларреи дареи шеимадоу аинтернет ахархәарала, ишиашоу ицо авидеоқәа рҽалархәрала, алшара рымоуп аҩны ишыҟоу азеиԥш зҵаарақәа рылацәажәара, рыӡбара.

"Аҳәынҭқар убас еиԥш иҟаз азакәан ҟаиҵеит хымз-ԥшьымз аилатәарақәа рахь ауаажәларра рнеира ҟамло. Аха авидеоконференциа ззаҳҳәо асистема ҳхы иаҳархәоит. Аԥсуа Федерациа мызкахьтә знык аилатәара ҳамоуп, абыргцәа рхеилак ҩымз рахьтә знык ирымоуп, ахеидкылақәа реиҳабацәеи ҳареи аиқәшәарақәа ҳамоуп. Убарҭ рызегьы абри атехнологиа ҳхы иархәаны имҩаԥаҳгоит", - иҳәеит Аҟәысба.

Иара убас, аҵыхәтәантәи аамҭазы ҳџьынџьуаа имҩаԥырго аилацәажәарақәа рҟны иззааҭгыло атемақәа еиуеиԥшым. Урҭ хәҭа-хәҭала дырзааҭгылоит Аԥсуа Федерациа аиҳабы.

"Ҳаззаҭгылаз азҵаарақәа ируакуп адернеқьқәа русура, иҟоу ачымазара аҽацәыхьчаразы ҳауаажәлар рхы шымҩаԥыргаша, ашәарҭара иҭанамыргыларц азы алкаа ҟаҵаны рызнагара, лаҵарамза 21 рзы ахҵәара иақәшәаз ҳауаажәлар ргәалашәара амш шеиҿаҳкааша. Ашколқәа рышәқәа аркуп, ҳҳәыҷқәа аҩны иҟоуп, убри азы ирзеиҿаҳкааша, раамҭа хирла излархыргаша ҳазхәыцуеит. Адырра ҟаҳҵеит ахәыҷкәа рсахьаҭыхымҭақәа рцәыргақәҵа инадҳәаланы (мшаԥымза 23 рзы Ҭырқәтәыла ахәыҷқәа ирызку ныҳәамшуп), убри инақәыршәаны рсахьақәа аарышьҭит, аицлабраҿы аҭыԥқәа згаз ашәҟәқәа рзаҳашьҭуеит нас", - иҳәеит Аҭанур Аҟәысба.

Аҭанур Аҟәысба иазгәеиҭеит иҟоу аҭагылазаашьа ҳасаб азуны, аԥсрақәа абзарақәа рахь ишымныҟәо, ацара-аарақәа шыҟам, ақалақьқәа рыбжьара амҩақәа шарку.

"Ари абжьарак аԥсрақәа ҳрықәшәеит. Аӡәгьы џьаргьы ҳзымцаӡеит, аӡәгьы џьаргьы днарышьҭӡом, аиаша ҳҳәозар. Ааигәа-сигәа иҟоу аҭаацәа рыда аӡәгьы днеир руӡом, аԥсра иақәшәаз аҭаацәарақәа аҳәара ҟарҵоит ҳахьзымнеиз хьаас иҟарымҵарц. Ҳбыргцәа ракәзар аҩны иҩнахеит, адәахьы издәылҵӡом, ргәы ҿыӷьуеит, дара-дара зеибабаӡом, урҭ рзы иҟаҳҵара ҳазхәыцуеит. Аԥснытәи аҭагылазаашьақәа ҳрылацәажәеит, араҟа ҳамч ҿаҳәаны иҟоуп, аха цхыраарак шыҟаҳҵара ҳашьҭоуп, лшарақәак рымҩа аԥшаара ҳагәҭакуп",- иҳәеит Аҭанур Аҟәысба.

Сынтәа, Аԥсуа Федерациа шьақәгылеижьҭеи жәашықәса ҵуеит. Уи инадҳәаланы иҟаҵатәу ауснагӡатәқәа ирзааҭгылеит арҭ амшқәа рзы имҩаԥгаз ҳџьынџьуаа злахәыз аилацәажәараҿы.

"Даара салам сҳәоит Аԥсныҟа, сашьцәа рахь. Цәгьа игәхьааҳгеит. Ас еиԥш аҭагылазаашьа аныҟала еиҳагьы иҳалсит. Избанзар, амҩақәа анаартыз анеиразы уадаҩра ыҟамызт, уаанӡа ианааҳҭаххоз ҳашцоз ҳдыруан, ҳгәы ҭынчын. Иаҳҭаххаргьы ҳзымцо ҭагылазаашьак аныҟала еиҳа ҳалахь еиқәнаҵеит ҳәа сазхәыцуеит, ҳгәы хьаауеит. Аинтернет аҟны сахьҭалаз абыжьбатәи амзазы абилеҭ збеит, иаразнак изгеит. Адунеи аҟны аҭагылазаашьа бзиахааит, ацәгьара рыдкыламзааит ҳажәлар, абзиара шәымазааит!", - ҳәа азгәеиҭоит Аԥсуа Федерациа аиҳабы Аҭанур Аҟәысба.

Абасала, Ҭырқәтәыла инхо ҳџьынџьуаа аҳәынҭқарра аԥҟарақәа ирықәныҟәоит, русқәа зымҩа инрыжьуам, иҟоу аҭагылазаашьа азгәаҭаны аԥхьаҟатәи рыгәҭакқәа ирылацәажәоит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

109
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау
Мост на реке Ингур, соединяющий Грузию с Абхазией. Архивное фото.

Атест-система ҿыцқәеи аҳәаа агәаҭареи: Аԥсны аепидемиологиатә ҭагылазаашьа

3
(ирҿыцуп 11:15 02.06.2020)
Аԥсны Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә маҵзура адыррақәа рыла, лаҵара 26 инаркны рашәара 1 аҟынӡа ареспубликахь ихынҳәит 532-ҩык ауааԥсыра, акарантин аамҭазы Қырҭтәыла иҟаз.

АҞӘА, рашәара 2 – Sputnik, Бадри Есиава. Аԥсныҟа иаагоуп 4400 тест-система ҿыц, амедусзуҩцәа лаҵара 26 инаркны рашәара 1 аҟынӡа ареспубликахь ихынҳәыз 532-ҩык ауааԥсыра, акарантин аамҭаз Қырҭтәыла иҟаз рыхәҭак гәарҭахьеит ҳәа еиҭалҳәеит асанитартә ҳақьым хада Лиудмила Скорик.

"Егрытәи аҳәаа иахысыз зегьы рганахьала ашәҟәқәа шьақәыргылоуп, игоуп ранализқәа авирусологиатә лабораториахь инашьҭу. Иахьатәи аамҭазы акоронавирус аӡәгьы имам", - лҳәеит Скорик.

Убри аан заҟаҩы гәарҭахьоу рхыԥхьаӡара лара иазгәалымҭеит.

Скорик иара убасгьы илҳәеит ареспубликахь иҭалаз ауаа аҽыԥхьакра арежим ишахысуа. Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрра аусзуҩцәа дара амедицинатә бжьагарақәа ишрықәныҟәо гәарҭоит. Скорик лажәақәа рыла, СЕС макьаназ дыррак амам иааз атәылауаа ари арежим еиларгоит ҳәа.

Скорик иара убасгьы дрылацәажәеит ԥхьаҟатәи азԥхьагәаҭарақәа.

"Азыԥхьагәаҭарақәа шьахәуп. Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҟынтәи илааҩаауеит занализқәа шьақәгылоу ауаа. Уа уажәы зынӡа хҩык роуп иҟоу. Ҳашцац ҳцозар, зегь маншәалахоит", - лҳәеит Скорик.

Лара ааԥхьара ҟалҵеит ауааԥсыра амассатә уснагӡатәқәа рыҽрыцәхьаркларц.

Лаҵара 26 инаркны рашәара 1 аҟынӡа ареспубликахь ихынҳәит 532-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, мшаԥы 14 аахыс акарантин аамҭаз Қырҭтәыла иҟаз. Рашәара 1 азы аҳәаа еиҭаркхеит.

Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыҳьар ҟалоит абра>>

3