Анна Иаланчиди: сызланагалаз абаза ҭаацәара рҵасқәа ишахәҭоу рныҟәгара сҽазысшәоит

115
(ирҿыцуп 21:12 04.04.2020)
Абырзен ҭыԥҳа Анна Иаланчиди, заб Аԥсны ахақәиҭра зхы ақәызҵаз, зыԥсҭазаара абаза аамысҭахылҵшьҭрақәа Лоуаа рҭаацәара иадызҳәалаз лҭоурых ҳадылгалоит Сырма Ашәԥҳа.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Анна Иаланчиди милаҭла бырзен ҭыԥҳауп, диит, аҵарагьы лҵеит Аԥсынтәыла, аҭаацәара далалаанӡа дынхон Афон ҿыц. Излеилкахаз ала, лара лаб Владимир Илиа-иԥа Иаланчиди Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра Марттәи ажәылараҿы дҭахеит. Усҟан Анна лашьеи лареи зынӡа имаҷқәан.

"Сара саб аибашьраҿы данҭахоз хәышықәсеи бжаки ракәын исхыҵуаз, сашьеиҵбы мызкгьы ихымҵӡацызт. Сашьа диит февраль 25 рзы, ҳара ҳаб март 16 рзы дҭахеит. Саб зныкгьы дизымбацызт иԥа, ус илахьынҵахеит, исаби ила аҭаԥшра иаӡаанӡа иԥсҭазаара далҵит. Саб ицеибашьуаз иҩызцәа еснагь иарҳәон, знык иадымхаргьы аҩныҟа дааны иԥа дибарц, аха амца шыра далҵны даауамызт, иҩызцәа дрыцын, деибашьуан. "Аҟәа ақалақь ҭаҳарцәаанӡа џьаргьы сцаӡом" ҳәа мап икуан", - абас иалагеит Аннеи сареи ҳаиҿцәажәара.

Аибашьра анцоз аамҭазы Анна лани, лашьеи, лареи Москва иҟан. Уахь идәықәырҵеит Гагра ақалақь ахы ианақәиҭтәха ашьҭахь. Анна излалҳәо ала, аибашьра анцоз ишыхәыҷқәазгьы, уи ахыԥша усгьы ирнымԥшырц залымшеит, иуадаҩуп хымԥада абыда аизҳара.

"Сара саб ицәгьамкәа дысгәалашәоит. Избанзар, Гагра ақалақь ахы иақәиҭыртәаанӡа ҳара зегьы Афон ҿыц ҳаҟан. Анаҩс ауп Шәачаҟа ҳандәықәырҵа, уантәи Москваҟа ҳауацәа рахь ҳрышьҭит, аибашьра ашьҭахь абҵарамзанӡа уа ҳаҟан, нас Аԥсныҟа ҳааит. Аибашьцәа ргәалашәаларц, рыхьӡ мыӡырц сҭахуп. Саб иҟамзаара сахьалацәажәо акыр исцәыуадаҩуп…" - лылаӷырӡқәа лгәаҵа иҭаԥсо дҳацәажәон хҩык ахшара ран.

Аибашьра атема еиҳа-еиҳа дагәыланахалон Анна. Исзеиҭалҳәеит акыр ихьааны исыдыскылаз ҭаха лызымҭоз лаб иҭахашьа шыҟалаз атәы.

"Ҩыза бзиак диман саб, иара доурысын, акыр даун. Гәымсҭа имҩаԥысуаз ажәылараҿы ахәра иоуит, сабгьы дишьҭаланы дцеит, ҩынтә изихымгаз ахәрақәа иоуит. Афон-Ешыратәи абаталион иалахәыз Марттәи ажәылараҿы иҭахаз аибашьцәа Ачадара ҩнык аҟны инхоз аерман, ахқәа шихыҟьҟьоз, ҳаӷацәа аԥсыбаҩқәа рымблырц, аиакәым рзаарымгарц анышә иамеидеит. Ажәылара мышкы шагыз ақырҭқәа агәабанқәеи абылтәи рыманы иаазап, "аӡә данаҳба даанҳажьуам, дыццышәшәны даҳгоит ҳәа", - лгәалашәарақәа ҳацеиҩылшон Анна.

Даара иуадаҩыз аҭагылазаашьаҿы аерман хаҵа илиршеит Анна лаб иҩызцәеи иареи рыԥсыбаҩқәа рыхьчара. Аибашьра анеилга ашьҭахь, Анна лаб иԥсыбаҩ Афон ҿыц ауахәама азааигәара анышә иамардеит, уаҟа Афон-Ешыратәи абаталион иалаз арԥарцәа рызқәаҭыԥ ыҟоуп.

Зхәыҷра ашықәсқәа гәырҩалеи хьаалеи иҭәыз Анна Иаланчиди дшыхәыҷыз аԥсҭазаара акыр даӡрыжәит, лаб иҟамзаара хымԥада илныԥшуан. Аха досу лахьынҵак лахьынҵак имоуп, ус лԥеиԥшзар акәхарын. Абарҭқәа зегьы дыриааины лара илыллыршеит аҭаацәара аԥҵара, анра аныҟәгара, анасыԥ лаша адунеи ашҟа анеира. Лыԥшәма Ҟарачы-Черқьесскынтәи Аԥсныҟа нхара иааз ҳашьцәа абазақәа дреиуоуп, Лоуаа дырхылҵшьҭроуп.

"Сыԥшәма иабшьҭра Красныи Восток иҟоу абаза қыҭа ду аҟынтә иаауеит. Иара ихаҭа Первомаиское ақыҭаҿы дынхон. Уаҟа абжьаратә школ даналга, Аԥсныҟа дааит, ара амилициа рышкол аҟны аҵара иҵон. Ҳазҭагылоу аамҭазы иара изанааҭ ала аус иуӡом. Абар, уажәшьҭа быжьшықәса ҵуеит Аҟәа ақалақь администрациа иатәу аргылараҿы дыҟоуижьҭеи. Раԥхьаӡа акәны аҳәаанырцәынтәи Аԥсныҟа иааз аԥсуааи сареи ҳаибадырит сусураҿы, Афонҿыцтәи аҳаԥаҿы избеит, аныҟәарақәа анырзымҩаԥызгоз", - лҳәеит ҳзыҿцәажәоз абырзен ҭыԥҳа.

Анна Иаланчиди дазгәыдууны иазгәалҭеит, ҷыдала аҳәаанырцәынтәи Аԥсныҟа нхара иааз ҳџьынџьуааи лареи Гәылрыԥшь араион Агәыӡера аҳаблаҿы ҩнык аҟны ишеицынхо, ишеигәылацәоу.

"Уара уахьааӡаз уҩны, уахьиз атәыла, хымԥада иузгәакьоуп. Ахҵәара иадҳәалоу угәы змырҭынчуа азҵаарақәа ыҟоуп. Шьамтәылантәи, Ҭырқәтәылантәи уҳәа зыԥсадгьыл ахь ихынҳәыз аԥсуааи сареи ҳахьеибадыруа, хыбрак ҳахьеиднакыло сеигәырӷьоит. Абызшәа ззымдыруа ыҟазаргьы, ҳаилибакаауеит, ҳаишьцылеит, аԥсшәа ҳзеилоуп",-лҳәеит Анна Иаланчиди.

© Foto / Сырма Ашуба
Анна Иаланчиди

Анна Иаланчиди занааҭла декономиступ, ҳасабеилыргаҩуп, аха 2008 шықәса раахыс аԥсшьаҩцәа рзы аекскурсиақәа мҩаԥылгоит. Лусура аныҟәгареи, лыҩны абареи, лҭаацәа рымаҵ ауреи еилалыгӡоит, хҩык ахшара лымоуп, ԥҳаки ҩыџьа аԥацәеи.

"Сыԥҳа аиҳабы Самира ахԥатәи акласс аҿы дтәоуп, сыҷкәын Амир актәи акласс аҿы аҵара иҵоит, ахԥатәи Саид макьана дхәыҷуп. Ҳарҭ зегьы жәларык ҳауп, амилаҭ еилых-еилаҵа ҳамаӡам. Сара милаҭла саԥсыуаӡам, аха Аԥсны сиит, сааӡеит, бзиа избоит. Амҳаџьырра иагаз ажәларгьы хатәгәаԥхарала имцаӡеит, ус аҭагылазаашьа иақәшәазар акәхап. Сара издыруеит Кавказ ажәларқәа аӡәырҩы атәым ҳәынҭқаррақәа рҟны ишынхо. Уажәааигәа Иорданиантәи иааз аԥсыуак дызбон, иажәақәа акыр схырхит, шаҟа ихьааганы Аԥсны аӡбахә далацәажәоз, рыԥсадгьыл ахь ахынҳәра уалԥшьаны ирыдыркылоит зыԥсадгьыл иаҟәыгоу адиаспора", - лҳәеит Анна Иаланчиди.

Абаза ҭаацәараҿы жәашықәса раахыс ҭацара зуа абырзен ҭыԥҳа Анна Иаланчиди ҳаиҿцәажәараҟны иазгәалҭеит дызланагалаз аҭаацәа иаразнак ргәыбылра шылкыз, ларгьы рыԥҳа леиԥш дышрыдыркылаз.

"Ааи, ҳҵасқәа ахьеиԥшым ыҟоуп, ҳара ҳҟны аасҭа ара аныҟәгара еиҳа иӷәӷәоуп, аха уи уадаҩрас исзымааиӡеит, исҭахны иныҟәызгоит изласылшо ала. Иаҳҳәозар, анхәеи абхәеи рызнеишьа, исарҳәеит срацәажәар шыҟамлоз, саргьы ҿымҭкәа сгылан, иахьраҳауаз сыбжьы ҭыганы сцәажәомызт. Уажәы, иҟалап аҿар уиаҟара иазгәарымҭозар, аха иузныҟәгар, иԥшӡоуп, абасала аҵасқәа сыдыскылеит. Сыԥшәма ижәла Лоу ауп, аамсҭахылҵшьҭроуп, абазақәа рыжәлаҿы ираԥхьатәиу ажәлақәа ируакуп. Сызланагалаз аҭаацәа рҿаԥхьа исыду аҭакԥхықәра рацәоуп, ишахәҭоу аныҟәгара сҽазысшәоит",- лҳәеит абырзен ҭыԥҳа Анна Иаланчиди.

Ииашаҵәҟьаны, Анна Иаланчиди аҩнашә аартны данаасԥыла, сшылзымдыруазгьы, ачча лҿықәыхх аԥсшәа насалҳәеит, уи хымԥада саргьы сатәнатәит. Илышьҭаххы ашә иаалагылаз ахәыҷқәа ракәзар, ргәыкра иаразнак уатәнамтәырц залшомызт. Ҳаиҿцәажәара цонаҵы ахәыҷқәа рыла ҭырхаха иҳахәаԥшуан, рыбжьгьы дмыргеит, акыр иџьасшьеит. "Аиҳабацәа анцәажәо ирԥырхагахар шыҟамло рдыруеит", - лҳәеит Анна даасыхәыԥшын. Анаҩс, ажәеи ахәмарреи дара иртәын.

Абасала, Лоуаа рҭаацәа Аԥсны рхы-ргәы иақәгәырӷьо инхоит, насыԥ наӡа рымазааит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

115

Ҳақан Папба: сыԥсадгьыл аҿоуп сыԥсы ахьҭоу, суаҩынаӡаны схы ахьызбо

35
Ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба иҭоурыхтə ԥсадгьыл ахь ихынҳəреи игəҭахəыцрақəеи ирызку анҵамҭа ажурналист Сырма Ашəԥҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Ҭырқəтəыла, Белеџьықь иаҵанакуа Сарынч ақыҭаҿы инхон забдуцəа рџьынџь ахь ихынҳəыз Ҳақан Папба иеиҳабацəа. Ҳақан иабшьҭра Ҭырқəтəыла даара зыхьӡ нагаз уаан. Дара усҟантəи аамҭазы Ҭырқəтəылатəи аҳəынҭқарра напхгара азҭоз Қьемал-Мысҭафа Аҭаҭиурк идгылаҩцəан, ихьӡ зху амедалқəагьы ранашьан, ражəа акрыԥхылнадон, иуаа нагақəан.

© Foto / Ҳақан Папба иархив
Ҳақан Папба иабду Мураҭ Папба

"Сара сабдуцəа Аԥсны Ҵабал иҭыҵқəаз иреиуоуп. Изларҳəо ала, Аԥснынтə усҟан Папбақəа Ҭырқəтəылаҟа ирыцыхҵəаз аԥсуаа рхыԥхьаӡара 500-ҩык инареиҳауп. Усҟан ақыҭа ахьӡ азҭазгьы ишьақəзыргылазгьы сара сабду иаб иоуп. Иара Сулеиман ихьӡын, 123 шықəса ниҵит, даара дшəарыцаҩ бзиан, зхымҭа камшəақəоз дреиуан", - ҳəа ажəабжьҳəара дналагеит Ҳақан Папба.

Ҳақан Папба ихаҭа диит Анкара ақалақь аҿы. Иаб Гази Папба иусура аганахьала иқыҭа ааныжьны уахь диасыр акəхеит. Ҳақан иан Арӡынԥҳауп, Леман лыхьӡуп, лыԥшəмеи лареи аҵарадырра ҳаракы змоу ахшара рацəа рааӡеит.

© Foto / Ҳақан Папба иархив
Ҳақан Папба иаб Гази Папба

"Ҳара ҳҭаацəара дууп, фҩык аишьцəеи хҩык аиҳəшьцəеи ҳаҟоуп, хашьцəа руаӡəк дҳаԥхахьеит. Ҳани ҳаби аҵарақəа ҳдырҵеит, еиуеиԥшым азаанаҭқəа ҳнапы рылакуп, иҟоуп азиндырратə усбарҭаҿы аус зуа, аҳақьым изаанаҭ змоу, аекономика аус иаҿу уҳəа. Саҳəшьцəа руаӡəк Англиа дынхоит, уаҟа аҭаацəара далоуп, лыԥшəма дҟабардоуп. Саб иԥсҭазаара далҵхьеит, сан лыԥсы ҭоуп, лықəрагьы такəы инаскьахьеит", - дҳацəажəон ҳџьынџьуаҩ.

Ҳақан Папба занааҭла механик-нџьныруп, абар уажəшьҭа шықəсқəак инарзынаԥшуеит Очамчыра ақалақь арацəа аус ахьадыруло афирмаҿы аус иуеижьҭеи.

"Сара зныкгьы сгəы меиҭасӡац Аԥсныҟа сахьааз. Сыззыԥшыз ари ахҭыс ҟалеит 2013 шықəса рзы. Ҩыџьа арԥарцəа сымоуп, руаӡəк Аҟəатəи аҩбатəи ашкол далгахьеит, Аԥснытəи аҳəынҭқарратə университет жəларбжьаратəи аизыҟазаашьақəа рҿы аҵара иҵоит, аиҵбы макьана ашкол дҭоуп, аабатəи акласс аҿы аҵара иҵоит. Аолимпиадақəа рҿы изныкымкəа аԥхьахəқəа игахьеит сԥа еиҳабы, даара сгəы еизнарҳауеит уи", - ҳəа азгəеиҭоит Ҳақан Папба.

Ҳақан Папба иԥшəмаԥҳəыс Ҟрымтəуп, ҭаҭар ҭыԥҳауп, аԥсуара аҵасқəа бзиа ибаны издызкылаз ԥҳəызбоуп, ԥсыуа ҭацак ишлықəнаго еиԥш лхы мҩаԥылгоит. Лысасдкылара зеиԥшраз иаразнак избарҭахеит уи аҽны дара ахьынхоз Маҷара аҳабла санаҭаа, лхы-лҿы еихаччо лчеиџьыка лнапы иқəыргыланы данысԥыла.

© Foto / Ҳақан Папба иархив
Ҳақан Папба иабдуи иашьцәеи: Мураҭ, Шьуаԥ, Еҭым Папаа

"Сара шьала-дала сшаԥсыуаз еиҳагьы агəра згеит сыԥсадгьыл ахь санаа амш инаркны. Саб иан Фаҳриа лыхьӡын, Беиаԥҳан. Сан лан Кəыџԥҳан, Хьымараса лыхьӡын. Урҭ рхаан иҟаз аамҭа даҽа аамҭан, хааралеи бзиабаралеи еибаркын, ргəы-рыԥсы иахылҵуаз раԥсшəа агьама хазын, урҭ аамҭақəа цəгьа ихьаазгоит. Ихьаазгоит иара убас сгəы ишаҭаху еиԥш аԥсышəала сахьзымцəажəо, избанзар ақалақь ду аҿы исызҳауан, рацəак аԥсшəа ахьумаҳауаз", - иҳəеит Ҳақан Папба.

Ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба акыр дазгəыдуны иазгəеиҭеит ишьыжьшара Аԥсынтəыла иахьалаго, ихəларагьы убас. Адоуҳамч ду инаҭоит Ҵабал ашьхақəа дырҿаԥшуа дахьынхо.

"Сыԥсадгьыл аҿоуп сыԥсы ахьҭоу, суаҩынаӡаны схы ахьызбо. Сара сусура аганахьала атəым тəылақəа рҿы аус зухьеит, атəым милаҭ срыланхахьеит. Узбекисҭан 23 шықəса сыҟан, убас еиԥш Ҟазахсҭангьы. Ашьыжьтəи аҳауа араҟа даҽакуп. Хəыцрашəкы санеимарымкуа ыҟаӡам. Зны-зынла сыхшыҩ аҟны иааиуа асахьақəа лабҿабоушəа исыдыскылоит. Издыруада сандуцəа сабдуцəа абни аҭыԥ аҿы инхозҭгьы, издыруада урҭ рыҽқəа ирықəтəаны абнаҟа имҩасуазҭгьы, издыруада рмаҵураҭаҭыԥ абнаҟа иҟазҭгьы, рылҩаҵə уантəи иҩеиуазҭгьы, издыруада?.." - игəҭахəыцрақəа ҳацеиҩишон Ҳақан Папба.

Иара зегь раԥхьа иргыланы иҭахуп ихшара ԥсыуа ҵасла иааӡазарц, рхатəы бызшəа рдыруазарц, араҟа рышьаҭа еиздырҳарц. Убри аҟынтə иазиӡбеит наӡаӡа иԥсадгьыл ахь иҭаацəа иманы даарц, иагьыҟаиҵеит. Дынхоит Гəылрыԥшь араион Маҷара аҳаблан, ҳҳəынҭқарра ахарџь ала ҷыдала ҳџьынџьуаа рзы идыргылаз анхарҭаҩнқəа руак аҿы.

Ҳазҭагылоу аамҭазы Гəылрыԥшь араион аҿы иҟоуп ф-ҳаблак ҳџьынџьуаа хьынхо, иааидкыланы дара 360 ҭӡы ыҟоуп. Маҷара аҳаблан акəзар, иҟоу аҩнқəа инарҷыданы, даҽа хыҩнык рыргылара иаҿуп, 150-ҭӡы ҳџьынџьуаа ахьынхаша. Уажəазы Маҷара иҟоу анхарҭа ҩнқəа рҿы 55 ҭӡы ыҟоуп.

"Сашьцəеи сареи ҳаибадырит, аибабара ҳабжьоуп. Ҳабдуцəа ирыхҭысыз шьарда ыҟоуп, иаҳдыруа аасҭа иаҳзымдыруа еиҳауп. Аҭоурых дыртəуп, иҭҵаалатəуп, уи уаҵəтəи ҳара ҳԥеиԥш ауп", - ҳəа азгəеиҭеит Ҳақан Папба ҳаиҿцəажəараҟны.

Аҳəаанырцə инхо ҳџьынџьуаа рзы Ҳақан Папба ииҳəо акоуп - зегь раԥхьаӡа иргыланы ирымазароуп агəаԥхара, анаҩс ицəырҵуа азҵаарақəа рыӡбара еиҳа имариоуп. Аԥсныдгьыл знык зшьапы ықəзыргылаз, знык араҟа аӡы иаҿыхəаз наӡаӡа датəнатəуеит, уи ус шакəу агəра игоит ҳџьынџьуаҩ Ҳақан Папба.

35

Маха Кəыџба: Аԥсны сара схьаауп, сгəыӷроуп, слахьынҵоуп

50
2013 шықəса рзы Шьамтəылантəи зҭоурыхтə ҧсадгьыл ахь нхара ҳəа ихынҳəыз Маха Кəыџба лҭоурых ажурналист Сырма Ашəҧҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Шықəсқəак раԥхьа Шьамтəылантəи зҭоурыхтə ԥсадгьыл ахь ихынҳəыз ҳџьынџьуаа рхыԥхьаӡараҿы иҟоуп Маха Кəыџба лҭаацəа. Лыԥшəма шаԥсыӷуп, Маруан Ҳаӷбаџь-Сафарбеқь. Дара ҩыџьа ахшара рымоуп.

Зыӡбахə сымоу аҭаацəеи сареи ҳаибадырра џьашьатəшəа иҟалеит. Уи аҽны Маҷара аҳаблаҿы инхо ҳџьынџьуаа снарыҿцəажəарц сцеит. Урҭ рахьтə иҟан издырқəоз, иҟан ҿыц сзабадырқəаз. Адəаҿы ҳаидгыланы аицəажəара ҳшаҿыз, ҩыџьа аҷкəынцəа хəыҷқəа наҳавсит, нас иааҭгыланы иҳахəаԥшуа иалагеит.

"Шəызусҭцəада шəара?" - сҳəан снаразҵааит.

"Сара Шьамтəылантəи сааит,-иҳəеит руаӡəк, егьи: - Нхыҵ-Кавказынтə", -иҳəеит.

Шьамтəылатəи ҳаԥсуа ҳəыҷы иҩыза қəрала маҷк диеиҳабын, "аҩныҟа ҳара ҳахь шəымнеиӡои, аҩны сани саҳəшьеи ыҟоуп" иҳəеит урыс бызшəала. Саргьы ажəа исҭеит рыҩныҟа ҳамҩахымҵкəа сшымгьежьуаз.    "Ус акəзар араҟа сышəзыԥшуеит", - иҳəан, иикыз ицыгə хəыҷы аауишьҭын, сааигəара дааины даагылт. 

Адəаҿы сусқəа санрылга, аҷқəын хəыҷы снаицны иҩныҟа сынхалеит. Ашə снасит, аԥшəмаԥҳəыс Маха дҿаԥха-ҿаччо дааҳԥылеит. Заа сзабадырхьаз лԥа хəыҷы иналеиҳəеит сызусҭаз, нас иаразнак дыҩны изыԥшыз иҩыза хəыҷы иахь дылбааит. Аԥсшəақəа анааибаҳҳəа, ҳаиҿцəажəарагьы ҳналагеит. Лара лгəы иаланы иазгəалҭеит лхатəы бызшəала дахьзымцəажəо, аха аҵара дшаҿу.

"Шьамтəыла аԥсуаа рацəаҩны иахьынхоз Берҳаџьам ақыҭаҿы инхон сара сҭаацəа. Аибашьра иахҟьаны ҳаҩнқəа зегьы ҟəыбаса еилажьуп. Аԥсныҟа ҳанаауаз иаҳшəыз ҳцəамаҭəа ада аҩны акагьы ҳзалымгаӡеит. Сара сан Мазоҳ Асрие дедыгьын, араб бызшəа инаваргыланы ҳаҩнаҭаҟны иаҳҳəоз аедыгь бызшəа акəын, убри аҟынтə саԥсшəа хьысҳауп", - лҳəеит Маха. 

Маха Кəыџба ҟазшьала даара иҭынчу, згəы ҭбаау, агəлара-азлара пату зқəу ԥҳəызбоуп. Аҩнтəи аусқəа акыр игəцаракны, лыхшара рнапы рыдкыланы дынхоит лыԥсадгьыл аҿы.

"Иҟалап, Аԥсныҟа ҳаара аибашьра иахҟьазар. Знык ҳаԥсадгьыл ҳшьапы анықəҳаргыла нахыс уажəаԥхьа абра ҳашԥанымхоз ҳəа хəыцра жəпакы сызцəырҵуа иалагеит. Аԥсадгьыл змам ауаҩы дхəаҽуп, уи  еиҳагьы ианеилыскааз уажəоуп. Ҳазҭагылоу аамҭазы сҭаацəеи сареи ҳгəырӷьаҵəа ҳанхоит, ҳанаауаз икаҳҭəаз алаӷырӡ наунагӡа ҳахəаҽуаз џьысшьон, аха ус акəымхеит", - ҳəа азгəалҭоит ҳџьынџьуаҩ.

Маҷара аҳаблаҿы Маха Кəыџба лҭаацəеи лареи нхарҭа ҭыԥла реиқəыршəара ахахьы иагеит ҳџьынџьуаа рыԥсадгьыл ахь рырхынҳəразы Аҳəынҭқарратə еилакы.

"Ауаҩы ауаҩы изы дыхəшəуп. Ҳаԥсадгьыл аҿы инхо ҳауаажəлар убриаҟара ԥхаррала иаҳԥылеит, ҳхьаақəа зегьы ҳхадыршҭит. Ҳаигəылара бзиоуп, ҳаихаҵгылоит, досу излаҳалшо ала аус ҳуеит. Схəыҷқəа духеит, исыцхраауеит, аӡӷаб еиҳабы Ламар 14 шықəса лхыҵуеит, аҷкəын Омар  3-тəи акласс аҿы аҵара иҵоит, Аҟəатəи ашкол интернат дҭоуп", - лҳəеит Маха, аратəи рыԥсҭазаара дахцəажəауа.

Ииашаҵəҟьаны, Махеи сареи ҳаиҿцəажəара ҭырџьманра азызуаз лыԥҳа еиҳабы лакəын. Атəым бызшəақəа акыр дрызҟазоуп, лхатəы бызшəа акəзар, хымԥада аҭыԥ ҷыда ааннакылоит, есааира ицқьаны илҵарц дацклаԥшуеит. Аҩнаҭа аԥшəма иакəзар, аҽны дсықəымшəеит, аусура дыҟан. 

"Ҳара Шьамтəыла ҳанынхоз иҟалап ҳаиҳабацəа ирхыргаз аҭоурых уиаҟара хырҩа аҳамҭозҭгьы. Уажəы уи акыр хьаас иҳамоуп, абазақəа ҳəа иҳашьҭан уаҟа зегьы. Уимоу, "Абаза" рыхьӡырҵон ииуаз асабицəагьы. Убриала атəым милаҭ ҳрылаӡҩарц ҳҭахымызт", - ҳəа азгəалҭеит Маха Кəыџба.

Маха Кəыџба дахьиз аҭаацəараҿы ахшара рацəа ирызҳауан. Быжьҩык аиҳəшьцəеи иашьаки ыҟан.  Аԥсҭазаара убас еиԥш иҳəаақəнаҵеит, рызегьы атəым ҳəынҭқаррақəа рҿы инхоит. Иаҳҳəозар: Италиа, Германиа, Ҭырқəтəыла, Шьамтəыла. Урҭ зегьы иахьа излеигəныҩуа аҭелтə еимадара алоуп. Маха Кəыџба лоуп разҟыс изауз лабдуцəа рџьынџь ахь ахынҳəра. Агəыӷра лымоуп лаҳəшьцəеи лашьеи Аԥсныҟа иаартə еиԥш аҭагылазаашьа роуп ҳəа, насгьы урҭ рахьтə аӡəы идамхаргьы араҟа дынхартə-дынҵыртə дҟалап ҳəа.

Маха ажəа сылҭеит лхатəы бызшəа бзианы ишылҵалак лыгəҭахəыцрақəа еиҳа инарҭбааны исзеиҭалҳəарц. Аха, урҭ зегьы еидкыланы ирхылҵуа акоуп: "Аԥсны - сара сыгəҭыхоуп, сгəырӷьароуп, схьаауп, слахьынҵоуп", - лҳəеит. 

Уи аҽны имҩаԥызгаз аиҿцəажəарақəа ирхылҵыз аԥхарра акыраамҭа исыцуп. Ҩаԥхьа ҳџьынџьуаа рҭоурых зҳəо адаҟьақəа ҿыц еихсыршəшəаанӡа. Маха Кəыџба лҭаацəеи лареи ирзеиӷьаҳшьоит аихьӡарақəа, рыԥсадгьыл аҟны аиҵыҵра, аизҳазыӷьара!

 

50

Ҳашыг апандемиа аамҭазы ажурналистцәа русуразы: аибашьраан еиԥш

0
(ирҿыцуп 12:04 16.01.2021)
Аԥсны ажурналистцәа реидгыла ахантәаҩы Руслан Ҳашыг арадио Sputnik аефир аҿы 2020-тәи ашықәс аихшьаалақәа ҟаиҵеит, еиҭеиҳәеит апандемиа аамҭазы ажурналистцәа русура атәы.
Ҳашыг апандемиа аамҭазы ажурналистцәа русуразы: аибашьраан еиԥш

"Аҿкычымазара иадҳәалаз аинформациатә усура, уи аҽазыҟаҵара, уи агәҽанызаара, аҳәынҭқарратә усбраҭақәа еиҿыркаауаз аусура зегьы аинформациала еиқәыршәатәын. Ачымазара ыҟоуп ҳәа ажурналистцәа аусурахь имнеиуа, рхы хьчара мацара иашьҭамызт. Дара рнапынҵақәа зегьы нарыгӡар акәын, уи иахылҿиаауаз ауадаҩрақәа ҳасаб рзуны. Ашықәс еихшьаало иазгәасҭарц сҭахуп, Аԥсны ажурналистцәа аус ахьыруазаалакгьы, аибашьра ашықәсқәа рзы ишыҟаз еиԥш, аидгылара ҟаҵаны, аицхыраара ҟаҵаны, ихадароу ахықәкы- ажәлар ирдырыц ирықәнагоу, аинформациа рызнагараҿы даара аџьабаа рбеит. Акырӡа аусбараҭақәа русура аанкылан, аха зда ԥсыхәа амам ҳәа еиқәырԥхьаӡо, урҭ рхыԥхьаӡараҿы аԥхьа игыламзар, рыгәҭаны игылан Аԥсны амассатә информациатә хархәагақәа", - еиҭеиҳәеит Ҳашыг.

Иаҳа инеиҵыху аиҿцәажәара шәазыӡырҩыр шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҿы, мамзаргьы аудиофаил аҿы.

0
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау