Бассиль Уанаҿа: схәыҷаахыс Аԥсны аӡбахә ала сааӡан

197
(ирҿыцуп 10:47 08.08.2020)
2012 шықәса рзы Шьамтәылантә зҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь нхара иааз арԥыс Бассиль Уанаҿа иҭоурых ажурналист Сырма Ашәԥҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Дранда аҳаблан ҳџьынџьуаа ахьынхо аҩнеихагыла изныкымкәа саҭаахьеит. Снеицыԥхьаӡа ԥхаррала схы-сгәы ҭәны сышьҭахьҟа схынҳәуеит. Аҩны саназааигәахо, сара истәӡоу, шьала-дала исзыҟоу сҭынхацәа сԥылошәа сзааиуеит. Убас еиԥш ихаҭәаан уажәтәи сымшгьы.

Аҩнеихагыла ашҭаҿы ахәыҷқәа аџьџьаҳәа ихәмаруан. Урҭ ирхылаԥшуаз, зысаби дызгәыдыҳәҳәала дызкыз аҭыԥҳа санылзааигәаха аԥсшәа наласҳәеит. "Ара шәынхома?" - ҳәа санлазҵаа, "ааи, сара сыԥшәма Ҭырқәтәылантәи иаақәаз дреиуоуп, д-Ашәбоуп", - лҳәеит. Азныказы исҳәара сҿамшәо сналыхәаԥшит, "ус анакәха ари ишәку асаби саҳәшьа хәыҷы лакәзаап" - сҳәан, длымхны днасгәыдсыҳәҳалеит. Исҭаххеит Ҭырқәтәылантәи Аԥсныҟа нхара ҳәа иааз сашьа дызбарц, аха аҩны дыҟамызт, иԥшәмаԥҳәыс излалҳәаз ала аусура дыҟан. Иҭел аномер лымысхит, хымԥада ҳаиқәшәашт.

Аҩнеихагыла сныҩналеит, лифтла ажәбатәи аихагылаҿы снеит. Ашә снасып, аҩны исықәшәо аӡәыр дыҟазар сызусҭоу наҳәаны, сзызнеиз аус нап аласкып ҳәа ԥхьаӡаны, ус иагьыҟасҵеит. Иҟан ашә аԥхьа инхоз аԥшәма ихьӡи ижәлеи ахьаныз, иара убас Аԥсны раԥхьатәи ахада Владислав Арӡынба исахьа ахьадызгьы. Ус еиԥш раԥхьа сылаԥш ахьақәшәаз Риад Арҩҭаа иҩнашәаҿоуп. Риад Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далахәын, Шьамтәыла саныҟаз ҳаибадырхьан. Сгәы ааҭгәырӷьааит, иаразнак аҩнашә сасит, аха уаҩ дсықәымшәеит, ашьҭахь агәылацәа изласарҳәаз ала, аусурахь дыҟазаарын.

Ҽынла, ишаԥу еиԥш, аус зуа рацәаҩуп, аха егьа ус акәзаргьы, аҩны исықәшәақәаз ыҟоуп. Анаҩс, аҩнашә сахьасыз ҷкәына қәыԥшк иааиртит, днаишьҭаххны иааизгьы иан лакәзаап. Шаҟа ҭоурых, шаҟа хҭыс еилыскаазеи уи арԥыс ҟәыӷа ибзоураны. Сызусҭаз, насгьы сыззааз анысҳәа, иаразнак аҩныҟа снарыԥхьеит, пату насықәҵаны снадыртәеит, ҳаибадыррагьы аҽарҭбааит. Сахьнеиз аҩнаҭа Уанаҿақәоуп, Шьамтәылантә иаақәаз ҳџьынџьуаа иреиуоуп. Зыӡбахә сымоу арԥыс Бассиль ихьӡуп, аурыс бызшәала аҷҷаҳәа дцәажәоит, аԥсышәала - еиҳа ихьысҳаны. Ус ҳаиҿцәажәарагьы хацҳаркит.

"Сара Аԥсныҟа сааит 2012 шықәса рзы, схала. Ашьҭахь ауп Шьамтәылантә ҳџьынџьуаа злахәыз раԥхьатәи агәыԥ анааз. Схәыҷаахыс,  Шьамтәыла саныҟаз  инаркны, Аԥсны аӡбахә ала сааӡан, избанзар сара сабду, сан лаб Шьариф Чычба аибашьра аԥхьагьы арахь даахьан, уи ашьҭахьгьы лассы-лассы иҭоурыхтә ԥсадгьыл даҭаауан. Дхынҳәны даннеилак ҳаԥсадгьыл иадҳәалаз ажәабжьқәа рацәаны иаҳзеиҭеиҳәон. Сабду Аԥсны ала иԥсы ҭан, гәыхәшәс имаз иаракәын", - дҳацәажәон акырӡа игәыкыз, зхы-зҿы ҳалалӡа иҟаз, насгьы гәыблыла исԥылаз арԥыс Бассиль Уанаҿа.

© Foto / Сырма Ашуба
Бассиль Уанаҿеи ианшьа Фаиқ Чычбеи

Бассиль Уанаҿа Аԥсныҟа данаауаз  22 шықәса ракәын ихыҵуаз. Иара исзеиҭеиҳәеит арахь иаара шыҟалаз ахҭысӷьы.

"Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы аус зуаз Инар Гыцба Шьамтәыла днеины дыҟан. Аиԥыларақәа рҿы иазгәеиҭеит, Аԥсныҟа инеирц зҭаху арзаҳалқәа ҳҩырц. Раԥхьа арзаҳалқәа зҩыз сыруаӡәкуп, мызкы ааҵуаны еиԥш Аԥсныҟа саартә иҟалеит, уижьҭеи сыԥсадгьыл аҿы сынхоит.  Фымз рнаҩс арахь иааит сан Фадиа Чычԥҳа, сашьеиҵбы Сами Уанаҿа, шықәсык ааҵуанеиԥш саб Иссамгьы даҳзааит. Уижьҭеи ҭаацәала араҟа ҳаицынхоит", - иҳәеит Бассиль Уанаҿа.

Бассиль Уанаҿа Шьамтәыла акомпиутертә технологиа аганахьала иреиҳау аҵараиурҭа далгахьеит. Аԥсны дахьааиз изаанаҭ даԥшааит. Амобилтә еимадара "А-мобаил" аусбарҭаҿы аинформациатә технологиа аус адиулоит.

"Аԥсны санаа зегьы адгылара бзиа сырҭеит, арепатриациазы аҳәынҭқарратә еилакы анапхгареи аусзуцәеи налаҵаны ҭабуп ҳәа расҳәоит. Иара убас, иахьа уажәраанӡа аус ахьызуа аҭыԥ аҿы акәзар, сҩызцәа еилкаарыла исызнеиуеит. Раԥхьа санаа аурысшәагьы, аԥсшәагьы сыздыруамызт, англыз бызшәа здыруаз сҩызцәа рыла сцәажәон, анаҩс хәыҷы-хәыҷла схала аурысшәа сҵеит, аԥсшәа цәгьамкәа еилыскаауеит. Абызшәа инаҷыданы гәыла-ԥсыла ауаа анузыҟоу узгәамҭарц залшом", - ҳәа азгәеиҭоит Бассиль Уанаҿа.

Бассиль Уанаҿа излаиҳәо ала, иабшьҭра Гәдоуҭа араион Лыхны ақыҭа иҭыҵқәаз роуп, амҳаџьырра аамҭазы Ҭырқәтәылаҟа ихырҵәан, уантә Шьамтәылаҟа иагеит. Иара уа, 1967 шықәса рзы, Израили Шьамтәылеи аиӷара анрыбжьала, Голлантәи аҳаркырақәа рҟынтә Дамаскҟа илбаар акәхеит.

"Сан лан даԥсыуан, Џьурҭба лыжәлан, Адиба лыхьӡын, аԥсышәала цәгьа ибзианы дцәажәон. Санду лан Баҭԥҳан, Баҳиа лыхьӡын. Баҳиа лашьа Исҳақ Бақьыр Баҭба Шьамтәылатәи Ареспублика ар реинралс дыҟан, ҳазҭагылоу аамҭазы Иорданиа дынхоит, Аԥсныҟа даахьеит, аҳәынҭқарраҿы имҩаԥысуаз аофициалтә еиԥыларақәа еснагь ихы рылаирхәуан", - иҳәеит Бассиль Уанаҿа иеиҳабацәа дрызгәыдуны.

Бассиль Уанаҿа иашьеиҵбы Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет далгахьеит атуризм ахырхарҭала. Уажәы иаб дивагыланы аус иуеит. Дранда дара ахьынхо аҩны азааигәара иаартны ирымоуп адәқьан, Шьамтәыла иҟарцо ачыс хаақәеи афатәи ахьырҭиуа. Аҩны иҟоу аԥшәмаԥҳәыс, Бассиль иан, лҭаацәа лнапқәа рыкәыршаны илбоит, аԥҳәыс аҩны лыҟазаара аҭахуп ҳәа ԥхьаӡаны.

Бассильи сареи ҳаиҿцәажәараҟны иазгәеиҭеит, ианшьа Фаиқ Чычба Аԥсны дшынхо, уи иидыруа аҭоурыхтә хҭысқәа, Аԥсны иадҳәалоу ажәабжьқәа рацәаны ишыҟоу. Аҭел дизасит, аҩныҟа дааиԥхьеит, ҳаибаирдырит. Хымԥада, Фаиқ исзеиҭеиҳәаз акыр аинтерес зҵоу ахҭысқәа   анаҩстәи санҵамҭаҿы ишәзеиҭасҳәоит.

Бассиль Уанаҿа иԥсадгьыл аҿы дахьынхо акыр дазгәыдууп, изеиӷьаҳшьоит аманшәалара, аизҳара, аинҭәылара. 

197

Аисель Агрԥҳа: Шьамтəыла сынхоны схаҿгьы исзаагом

100
Сахьалеи гəаҭалеи иԥшӡоу Шьамтəылантəи иааны зыԥсадгьыл аҿы инхо ҳџьынџьуаҩ Аисель Агрԥҳа длыҿцәажәеит ажурналист Сырма Ашəԥҳа.

Сырма Ашəԥҳа, Sputnik

Ҳазҭагылоу аамҭазы агəахəара ду унамҭарц залшом аҳəаанырцəынтəи зҭаацəа ирыцны наунагӡа зџьынџь дгьыл ахь нхара ҳəа иааз аҿар рыӡбахə ануаҳауа. Аҭыԥантəи рҩызцəеи дареи рҳəоу еиқəшəаны, ахəыҷбаҳчақəеи ашколқəеи рҟны арҵаҩцəеи ааӡаҩцəеи ирыбзоураны рхатəы бызшəа рҵоит, уи ҳəарада аԥсҭазаараҿы даара анырра бзиа рнаҭоит. Убас еиԥш, хатəгəаԥхарала ҳџьынџьуаа рынхарҭа ҭыԥқəа санырҭаауа ыҟоуп, срыҿцəажəоит аиҳабацəа, иара убас рыхшара. Уимоу, иҟоуп ахəыҷқəа рҭаацəа аҭырџьманра анырзыруа, уи сусура акыр иацхраауеит.

Убас еиԥш, ааигəа ссасны сызҭаз Аграа рҭаацəара рыхшара акыр иҿырԥшыгоуп, акыр сыхнахит раԥсшəаҳəашьа, рхымҩаԥгара. Раб сиҿцəажəонаҵы, ҿымҭкəа иҳадтəаланы иаҳзыӡырҩруан, аиҭагара аганахьала џьара ак ҳҭаххар, иҳацхраауан. Аиҳəшьцəа реиҳабы Аисель лакəзар, зегьы азҿлымҳара рылҭон, лхаҭа дызхасазҵаауаз рацəан, лыԥси-лыԥси еихьымӡо дгəырӷьаҵəа иазгəалҭон Аԥсныҟа лҭаацəа дрыцны нхара ҳəа раара залыршамхар, Шьамтəыла лыԥсҭазаара лхаҿы ишылзаамгоз. Лхəыцрақəа дыргəыларԥшуа лҿанаалха, ҳаҭыр зқəу аԥхьаҩцəа, шəара шəҿынӡагьы лыбзарӡы назгарц сҭаххеит.

"Сара аашықəса ракəын исхыҵуаз Аԥсныҟа санааз. Аԥсшəагьы аурысшəагьы ак сыздыруамызт, араб бызшəа ада. "Иҭабуп", "Аԥсны", "аԥсуа" - абас еиԥш иҟаз аԥсышəала имариаз ажəақəа сҳəон, избанзар саб Шьамтəыла ҳанынхоз исирҵахьан. Ҳара ҭаацəала Аԥсныҟа ҳанааз, ӡынран, ҳаԥсадгьыл аԥшӡара атəы зҳəоз асахьақəеи ажəабжьқəеи саб иеиҭаҳəамҭақəа рыла иаҳдыруан, схəыҷын, аха агəра ганы сыҟан ишысгəаԥхоз", - абасала ҳаиҿцəажəара ҳацҳаркит Аисели сареи.

Аисель Агрԥҳа Баграт Шьынқəба ихьӡ зху Аҟəатəи актəи абжьаратə школ аҟны аҵара лҵон, ахəбатəи акласс аҿы ддыртəеит. Лара излалҳəо ала, даара илцəыуадаҩын аҽаршьцылара, уаҩ длыздыруамызт, абызшəа лызҳəомызт, аха аамҭа цацыԥхьаӡа иубарҭан аҭагылазаашьа абзиара аганахьала аҽшаԥсахуаз.

"Сҩызцəа зегьы сџьашьаны исыхəаԥшуан, дареи сареи бызшəала ҳахьзеилыбамкаауаз ҳаицəыхаразшəа сзааиуан. Хəыҷы-ҳəыҷла абызшəақəа рҵара салагеит, анаҩс избарҭахеит сҩызцəеи сареи аԥхарра шҳабжьалаз, агəрагьы згеит, сҿаԥхьагьы ахықəкы ықəсыргылеит абызшəа адырра шхымԥадатəиу. Аурысшəа еиҳа имарианы исыцааиуан, аԥсуа бызшəа аҵаразы иҷыдоу акурсқəа сырхысуан, Анцəа иџьшьаны, қəҿиарала 11-тəи акласс асыркит", - ҳəа азгəалҭеит Аисель Агрԥҳа.

Аисель иаҳəшьаки иашьаки лымоуп. Урҭгьы лара дызҭаз ашкол аҿы аҵара рҵон. Лаҳəшьа хəыҷы ҿыц ашкол ахь данца, даара ахаҵгылара лырҭон, лурокқəа рыҟаҵара илыцхраауан, џьара аӡəы диргəаар руӡомызт, абаагəареиԥш илыдгылан.

"Сашьа ажəбатəи акласс даналга ашьҭахь, асахьаркыратə ҵараиурҭа дҭалеит, қəҿиаралагьы далгеит. Сара афилологиатə факультет алысхит, Аԥснытəи аҳəынҭқарратə университет аҿы аҵара сҵоит. Даара сҩызцəеи сареи ҳаинаалоит. Аиаша шəасҳəоит, Аԥсны сара сзы ихазыноуп, убас еиԥшҵəҟьа сырзыҟоуп аԥсуаа. Шьамтəыла ҳаныҟаз саб иаҳзеиҭаиҳəалоз ажəабжьқəа лабҿаба ҳрықəшəаҵəҟьама ҳəа агəра анысзымго ыҟоуп", - лгәы хыҭхыҭуа дҳацәажәон Аисель Агрԥҳа.

© Foto / Сырма Ашуба
Аисель Агрԥҳа лҭаацәеи лареи

Ауаҩытəыҩса иԥсҭазаара аԥхыӡ еиԥш ианымҩасуа ыҟоуп. Аисель лҿырԥшала иубарҭоуп, агəрагьы угоит угəыӷрақəа анынаӡо еиҳау насыԥ шыҟам.

"Сара саб Аԥсадгьыл ахьчара дахьалахəыз сгəы дууп. Урҭ ртəы зҳəо асахьақəеи ианашьоу аҳəынҭқарратə ҳамҭақəеи лассы-лассы ицəырганы ҳрыхəаԥшуеит, ҳаҟара ҳацнаҵоит. Сабгьы игəы иахəоит ус ҳхы анымҩаԥааго. Сан дарабуп, аха саб иалихыз амҩа дацəхьамҵӡеит, лхы анрааланы, дарӷьажəҩаны дивагылоуп. Маҷара ҳахьынхо ҳгəылацəеи ҳареи ҳаизыразуп. Сан араб чысқəа рыҟаҵара бзиа илбоит, ҳгəылацəа еснагь агьама дҳарбоит, даргьы бысҭак рур, ҳхəы аарҭиуеит. Аԥсуа чысқəа рыҟаҵашьа аҵара саҿуп, ҭаацəала бзиа иаҳбоит", - лҳəеит Аисель Агрԥҳа.

Аисель Агрԥҳа излалҳəо ала, лыжəлантəқəеи дареи аимадара рыбжьоуп, аҵара ахьылҵо ауниверситет аҿы еиҳагьы еибаԥшааит, лассы-лассы еибабоит. Аисель ҟазшьала даара еилыҷҷоу, зегьы рдырра иашьҭоу аӡə лоуп. Ауаа рацəажəара, рабадырра бзиа илбоит.

"Ауаҩытəыҩса шаҟа гəыла-ԥсыла бзиа дубо, убриаҟара уаргьы ҩнуҵҟала улашоит. Дара рызегьы еиуеиԥшым - дыҟоуп аӡəы хьаала иҭəу, дыҟоуп гəырӷьарыла имҩасуа. Убарҭ зегьы рҭагылазаашьа еилкааны уанрывагылоу, ухаҭа уамеигəырӷьарц залшом", - ҳəа азгəалҭоит Аисель Агрԥҳа.

Аисель Агрԥҳа, Аԥсныдгьыл лара лҭоурыхтə ԥсадгьылны илыԥхьаӡоит, Шьамтəыла акəзаргьы, зымҩа инлыжьуам, избанзар уаҟа диит, лхəыҷра ашықəсқəа уаҟа илхылгеит.

"Сара сабдуцəа рабдуцəа араҟа анышə иамадоуп. Сара урҭ ирхылҵыз аӡə сакəны Аԥсны сынхартə сахьыҟалаз Анцəа ҭабуп ҳəа иасҳəоит. Убас еиԥш, сан, ҳара ҳаԥсадгьыл Аԥсны шакəыз еилкааны, адгылара ахьҳалҭаз лҿаԥхьа схырхəоит. Сан лҭаацəара дууп, дара ԥшьҩык аишьцəеи, ԥшьҩык аиҳəшьцəеи ыҟоуп. Ианыгəхьаалго, аҭел ала драцəажəоит, аха иҟоуп аимадара аныбзиамгьы. Сан ахаан лылахь еиҵымхкəа дҳамбац, еснагь деихаччоит, уи ҳара даара ҳгəы ҭнагоит", - лҳəеит Аисель Агрԥҳа.

Аисель илыбзоураны, Шьамтəыла инхо лҩызцəа Аԥсны аӡбахə рдыруеит, асахьақəа рзылышьҭуеит, агəаҳəара рымоуп Аԥсныҟа аара. Аԥхьаҟа лгəы иҭоуп Аԥсны иазку авидеонҵамҭақəа ҭыхны аинтернет аҭаҵара.

Аисель Агрԥҳа Аԥсны имҩаԥысуа аҿар злахəу аусмҩаԥгатəқəа дрылахəуп. Гəаҭала дшыԥшӡоу еиԥш, дыԥшӡоуп ҭеиҭыԥшлагьы. Аҭыԥҳацəа ԥшӡақəа реицлабра "Королева Абхазии" далахəын, " авице-королева" (раԥхьатəи) ҳəа ахьӡ даԥсахеит.

© Foto / предоставлено Аисель Агрба
Аисель Агрба

Убри инаҷыданы, Аисель Агрԥҳа Аԥсны имҩаԥысуа асериалқəа рҭыхрахь ааԥхьара лырҭоит, иара убас амодақəа рырбарахь. Ажəакала, лыԥсҭазаара шəыга ԥшӡала еиларсуп.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

100

Дани Агрба: аҭоурыхтә аамҭа ҳазҭанаргылаз рацәоуп, алҵшьа ҳақәшәароуп

243
Шьамтәылантәи зҭоурыхтә ԥсадгьыл аҿы зҭаацәа зманы инхо Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеран Дани Агрба иҭоурых ажурналист Сырма Ашәԥҳа ланҵамҭаҿы.

Сырма Ашәԥҳа, Sputnik

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеран, Леон иорден занашьоу, Шьамтәылантәи зҭоурыхтә ԥсадгьыл ахь зҭаацәа зманы ихынҳәыз Дани Агрба дынхоит Гәылрыԥшь араион Маҷара аҳаблаҿы. Хымԥада, исаҳахьан Дани Агрба иӡбахә, аха лабҿаба ҳаицәажәартә еиԥш аҭагылазаашьа смоуцызт. Зегьы ҿҳәарак-ҿҳәарак рымоуп, иааит уи аамҭагьы.

Маҷара агәаҿы, ахадара ахыбра анаҩсҵәҟьа, ҳџьынџьуаа рзы аҳәынҭқарра ахарџь ала аҩнеихагыла еиҭашьақәыргылан шықәсқәак раԥхьа. Ҳазҭагылоу аамҭазы уи ашҭа ушынҭалалак угәалаҟазаара еиӷьымхарц залшом, ахьхьа-аџьџьаҳәа аҳәыҷқәа рышьҭыбжь уаҳауеит, еихагылацыԥхьаӡа иубарҭоуп ауаа шынхо. Аиаша шәасҳәоит, лымкаала исыздыруамызт аҽнышьыбжьон аҩны исықәшәоз ауаа зусҭцәаз, ашә снасыр иаадыртып ҳәа гәҭакыс иҟаҵаноуп уажәтәи сныҟәарагьы Маҷараҟа ишхацсыркыз.

Актәи аихагылаҿы ашә асбжьы заҳаз ҭыԥҳа хәыҷык иаалыртит. Аԥсшәа наласҳәан, слазҵааит: "Аҳәаанырцәынтәи иаақәаз ҳџьынџьуаа шәреиуоума?" - ҳәа. Сылдыруазшәаҵәҟьа дааԥышәырччан: "Ааи, ҳара Шьамтәылантәи иаақәаз аԥсацәоуп, Агрбақәоуп, шәааи аҩныҟа", - лҳәеит. Исаҳаз аҭак аасызхеит, лҭаацәа аҩны ишыҟаз ансалҳәа, азин аарымсхын, сныҩналеит. Аҩнаҭа аԥшәмацәа убриаҟара гәыблыла срыдыркылеит, анаҩс сааҭла ҳзеиԥырымҵуа ҳаицәажәон. Ааи, зыӡбахә сымоу аҩнаҭа аԥшәма Дани Агрба иоуп.

Абар, уажәшьҭа аашықәса раахыс инхоит Аԥсны. Иԥшәмаԥҳәыс Маиса Алнаџьар дараб ҭыԥҳауп. Хҩык ахшара рымоуп, ҩыџьа аҭыԥҳацәа Аисели Сидреи, иара убас арԥыски, Иуксель. Арԥыс аусура дыҟан, еьырҭ зегьы аҩны исықәшәеит. Ҳаиҿцәажәаргьы хацҳаркит Шьамтәыла иахьынхоз аҭыԥ аӡбахә ала.

© Foto / Сырма Ашуба
Дани Агрба иԥҳацәа Аисели Сидреи

"Сҭаацәеи сареи Аԥсныҟа ҳаанӡа Берҳаџьам ақыҭаҿы ҳанхон, Голлантәи аҳаракырақәа ирзааигәоуп ҳқыҭа, еиҳарак инхо аедыгьақәеи аҟабардақәеи роуп, ҩ-ҭӡык аԥсуаа ҳрыланхон, ҳара ҳҭаацәеи, Ӡыӷәиԥацәеи (Гагәылиа). Сара сани саби Дамаск инхон, ақалақь ахь нхара ҳәа ииасаанӡа Кунеитра иахьаҵанакуа аԥсуаа рацәаҩны иахьынхоз Мумсиа ақыҭаҿы инхон. Уаҟа иуԥылон ажәлақәа: Маршьан, Гьечба, Чқәуа, Кәыџба, Маан, Агрба, Қәышьба уҳәа", - ажәабжьқәа сзеиҭеиҳәон Дани Агрба.

1948 шықәса рзы Палестинеи Израили реибашьраҿы Дани Агрба иабду Абдульӷани дҭахоит. Абдульӷани Агрба иабду иакәзар, Кавказаа ргәыԥ злахәыз еидысларак аҿы дҭахоит 1868 шықәса рзы. Усҟан иара иԥшәмаԥҳәыс Ҳалбадԥҳа (лыхьӡ еилкаам) лцәалтәымкәа дыҟан, Салиҳ захьӡыз ҷкәына хәыҷыкгьы длыман. Ҳалбадԥҳа лыԥшәма заа илаиҳәахьан, дҭахоны дҟалозар, Ҭырқәтәылаҟа лыхшара лыманы дцарц.

© Foto / Сырма Ашуба
Дани Агрба иабду Абдульӷан Агрба (арыӷьарахь игылоу)

"Ҳалбадԥҳа ус иагьыҟалҵеит. Лыҷкәын хәыҷы даашьҭыхны Ҭырқәтәылаҟа дцеит, лашьагьы длыцын. Уа дахьнеиз Абдуль Азиз Агрба диит. Лара лыхшара лыманы дынхон Кунеитра, аеҭымцәа рзы иргылаз аҩнаҟны. Абасала, ҳара ҳабшьҭра Аԥснынтә ихырҵәан Ҭырқәтәылаҟа, уантә Шьамтәылаҟа. Иаҳзымдыруа ирхыргаз аҭоурых рацәоуп", - иҳәеит Дани Агрба.

Дани иаб Фаруқ Агрбеи иԥшәмаԥҳәыс (дҟабардоуп) Леила Жьалаҳыжьи фҩык ахшара рааӡеит - хҩык аԥацәеи, хҩык аԥҳацәеи. Дани иҭаацәеи иашьцәа руаӡәки нхоит Аԥсны, егьырҭ Шьамтәыла. Иаб иԥсҭазаара далҵхьеит, иан лыԥсы ҭоуп. Ҳаиҿцәажәараҟны Дани еиҭеиҳәеит раԥхьаӡа Аԥсныҟа данааз атәы.

"Аԥсныҟа сааит аибашьра аҟалара мызқәак шагыз, 1992 шықәса рзы, араҟа ауниверситет сҭалеит. Ус, Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра иалагеит. Раԥхьа Пицундатәи аибашьцәа ргәыԥ салан, анаҩс Шьамтәылатәи арԥарцәа Маҳмуҭ Қәышьба, Недаль Агрба, сара уҳәа Гәдоуҭа апартизанцәа еидызкылоз агәыԥ ахь ҳцеит, ҩыџьа адаӷьысҭанцәеи ҩыџьа аерманцәеи ҳацын аԥсуаа иреиуамыз, Гәырам Дапуа еиҳабыс дҳаман. Гагра ақалақь ахы ианақәиҭха ашьҭахь, Ибрагим Иаганов дҵаҟаҵаҩыс дызмаз аҟабардақәа ргәыԥ ҳалалеит", - иҳәеит Леон иорден занашьоу Дани Агрба.

Дани Агрба иҩызцәа аибашьцәа аӡәырҩы реиԥш, имаҷмызт дзықәшәаз ахҭысқәа, иҟан аԥсра абла данҭаԥшхьаз аамҭагьы. Аха уи аӡыргара ахәҭам ҳәа ԥхьаӡаны, рацәак иҽалаигаломызт, нас, ахӡыргара аибашьҩы иҟазшьамзар акәхап. Егьа ус акәзаргьы, исҭахын аибашьра иадҳәалаз игәалашәарақәа дырзааҭгыларц.

© Foto / Сырма Ашуба
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далахәын Дани Агрба.

"Аҟабардақәа ргәыԥ ахь ҳаиасит быжьҩык. Очамчыра иӡхыҵран иҟаз адесант ҳрыланы, ӷбала амш ҳхын 14 сааҭ. Аха усҟан изалыршамхеит аоперациа ашьақәырӷәӷәара, иҟалаз ацәқәырԥа бааԥсы иахырҟьаны. Шроматәи ажәылараҿы аснаипер сшьапы ихәит, еицыз ҳахьтә ахәрақәа иҵегьы изауқәаз ҟалеит. Ԥшьҩык еиҳа ӷәӷәала ихәқәаз Нальчикҟа ҳдәықәырҵеит. Мызкы ааҵуаны еиԥш, ҩаԥхьа Аԥсныҟа сааит, аха сыхәра иауамызт, Москвала Дамаскҟа сдәықәырҵеит, уахьгьы аамҭала", - дцәажәон аибашьра аветеран.

Шьамтәыла ахәышәтәырҭа рацәак дҭамхакәа Дани Агрба иҩыза аҟабарда ҷкәын Гассан Џьарқаси иареи Аԥсныҟа еицааит, "Шьараҭын" агәыԥ ашҟа ицеит. Гассан Џьарқас Гәымсҭатәи ажәылараҿы дҭахоит.

© Foto / Сырма Ашуба
Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далахәын Дани Агрба.

"Иашьа гәакьак иеиԥш сихәаԥшуан Гассан Џьарқас, даара ҳаиҩызцәа бзиақәан. Иара идыруазшәа, ицәа иалашәахьан дышҭахоз, асалам шәҟәы ҩны иаанижьхьан. Сҭаацәа ираҳаит Аԥсныҟа еибашьра исыцааз сҩыза дышҭахаз, акыр саргьы схьаарго иалагеит. Гассан Џьарқас исалам шәҟәқәеи имаҭәақәеи аашьҭыхны, насгьы сҭаацәа ааргәыбзыӷны сеиҭаап Аԥсныҟа ҳәа гәҭакыс иҟаҵаны сеиҭацеит Шьамтәылаҟа, акыр иуадаҩын сара сзы уи аҩыза амҩа ақәлара, аха аҭагылазаашьа сақәнаршәеит", - луанытә дқәыԥсычҳауа игәҭыхақәа еиҭеиҳәон Дани Агрба.

Дани Агрба дхәыҷаахыс Аԥсны аӡбахә иаҳауан, уарла-шәарла акәзаргьы, усҟантәи аамҭазы иҟаз аиҭанеиааирақәа ирыбзоураны иидыруаз маҷмызт. Акыр дазгәыдууны игәалаиршәеит апоетесса Нелли Ҭарԥҳа Шьамтәыла даныҟаз, дара рыҩнаҭаҟны мышқәак дшынхоз, ҳамҭасгьы лышәҟәы шилҭахьаз. Адоуҳамч ӷәӷәоуп, Аԥсадгьыл аҵакы дууп, уи шьахәла ирныруеит зыԥсадгьыл иаҟәыгоу ҳауаажәлар.

Дани Агрба ихшара рхы-ргәы иақәгәырӷьо Аԥсны инхоит, рыхҩыкгьы Баграт Шьынқәба ихьӡ зху Аҟәатәи актәи абжьаратә школ иҭан. Уажәы уаҟа аҵара лҵоит зегьы иреиҵбу Сидра, аабатәи акласс аҿы дтәоуп. Аҷкәын асахьаҭыхратә ҵараиурҭа далгахьеит, афилологиатә факультет аҩбатәи акурс аҿы дтәоуп Аисель. Аисель илҭаххеит Аԥснытәи лыԥсҭазаара нарҭбааны далацәажәарц, илыԥгылаз ауадаҩрақәа, урҭ дшыриааиз, абызшәақәа шылҵаз, аҩызцәа шлырҳаз, аԥхьаҟатәи лыгәҭакқәа ртәы уҳәа. Хымԥада, инарҭбаау ҳаиҿцәажәара анаҩстәи анҵамҭазы иазсырхиоит.

Абасала, Дани Агрба иҭаацәа ҿырԥшык аҳасабала узыхцәажәаша аԥсыуа ҭаацәароуп. Аҽынтәи сгәалаҟазаара, насгьы Аграаи сареи ҳаибадырра иахылҵыз аԥхарра издыруаз рыжәлантәқәа ирзеиҭасҳәеит, изласылшоз ала еимадарак рыбжьасҵеит, сгәы иаанагоит уи аимадара амҽхак аҽарӷәӷәап ҳәа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

243

Аҟәатәи ашкол адыркит акоронавирус злаз арҵаҩы лыԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь

11
(ирҿыцуп 23:25 20.09.2020)
Апандемиа ааҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иалоу 939-ҩык аарԥшын. Цәыббра 20 рызтәи аоперштаб адыррақәа рыла, Гәдоуҭатәи ахәышәтәырҭаҿы ишьҭоуп 97-ҩык апациентцәа.

АҞӘА, цәыббра 20 — Sputnik, Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа. Баграт Шьынқәба ихьӡ зху Аҟәатәи абжьаратә школ №1 аҵаҩцәа акарантин ахь аҩныҟа иоушьҭуп ҩымчыбжь ҳәа, ашкол аҿы аепидемиологиатә ҭагылазаашьа ахьеицәахаз инамаданы, абри атәы Sputnik иазеиҭалҳәеит ашкол адиректор Нонна Делԥҳа.

Лара лажәақәа рыла, иахьа ашкол адирекциахь адырра ҟарҵеит акоронавирус зцәа иалаз рырҵаҩцәа руаӡәк, даҽа хроникатә чымазаракгьы зцәа иалаз, лыԥсҭазаара дшалҵыз. Иара убасгьы рышкол аҿы аклассқәа хәба рҟны ари аҿкы чымазара зцәа иалаз ачымазцәа азгәарҭахьан. Уи адагьы аҭаацәа аӡәырҩы  рхәыҷқәа COVID-19 асимптомқәа шрыдырбало адиректор иларҳәарц азы аҭел ишылзасыц илзасуеит.

"Сара аҵара аминистр аҭел сизасит, иҟоу аҭагылазаашьа иеилсыркаарц азы. Иара аҵаҩцәа ҩымчыбжьа ҳәа иоушәышьҭ акарантин ахь иҳәеит, избанзар ҳашкол аҿы актәи, аҩбатәи, ахԥатәи аклассқәа рҿы ада, егьырҭ аклассқәа зегьы рҿы аҿкы злалаз ахәыҷқәа ыҟоуп, урҭ зегьы аишьцәа, аиҳәшьцәа рымоуп егьырҭ аклассқәа рҟны. Иара убас ҳарҵаҩцәа быжьҩык акарантин аҿы иҟоуп, саргьы сыбжьы иахьа исгәаԥхом", - лҳәеит Делԥҳа.

Иара убас лара иазгәалҭеит иахьа Асанитартә епидемиологиатә станциа анапхгара лыҽрымалдарц дшаҿыз, аха аӡәгьы аҭел шьҭимхит ҳәа. Делԥҳа ишылҳәаз ала, уажәы ашкол адирекциа аилкаара иаҿуп шаҟаҩык рҵаҩцәеи рырҵаҩцәеи акоронавирус рыхьыз, макьана урҭ рхыԥхьаӡара рыздыруам.

Аԥсны агәабзиарахьчара аминистрра апресс-маҵзура COVID-19 зыхьны иҟаз арҵаҩы лыԥсҭазаара дшалҵыз азы аинформациа Sputnik иазышьақәнарӷәӷәеит, иагьазгәарҭеит лара Қырҭтәыла дшырхәышәтәуаз, уаҟа шакәу лыԥсҭазаара дахьалҵыз.

Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

11
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау