Еиҵагылеит афбатәи абиԥара: Џьамалеҭҭин Кьылба иабдуцәа Ҭырқәтәылаҟа ишықәнагалаз иазкны

162
(ирҿыцуп 17:55 26.06.2021)
160 шықәса раԥхьа Аԥснынтәи Ҭырқәтәылаҟа иахнагаз Кьылаа рҭаацәара, абык, аиашьак еиԥш аиҳабыра рзиуан 16 шықәса зхыҵуаз Осман. Уи атәым дгьыл аҟны илахьынҵахаз амаҭа Џьамалеҭҭин Кьылба иажәабжь аҟны.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Анкьа зны Аԥсны еицырдыруаз нхаҩ наган Берзықә Кьылба. Уи инхара инҵыра уаҩ деилаҳаратәы иҟан. Инхамҩа аиҿкаареи, имхурсҭақәеи, ирахә рааӡареи уҳәа рҿы амаҵуцәа идкыланы иман. Амҳаџьырра аамҭа хьанҭақәа анааи, уажәшьҭа ибыргхахьаз Берзықәи иԥшәмаԥҳәыс Ачԥҳаи (лыхьӡ ргәалашәом) рыдунеи рыԥсахит. Убас иаалырҟьаны иԥсҭазаара далҵит рԥа Ҳанашә. Убри аамҭазы рыԥсадгьыл гәакьа ныжьны атәым дгьыл ахь идәықәлар акәхеит аҭаацәараҟны зыԥсы ҭаны инхаз. Урҭ аиҳабыра рзиуан 16 шықәса зхыҵуаз Берзықә иԥа Осман. Арԥыс ԥшьҩык иаҳәшьцәеи иашьа Ҳанашә иԥшәмаԥҳәыси ихәыҷи иманы Ҭырқәтәыла дыӡхыҵуеит. Акраамҭа рыуаажәлар аӡәырҩы реиԥш ауадаҩрақәа рхыго мацара, ана ара рынхарҭақәа ԥсахуа Беиқьои ақыҭанӡа инаӡоит.

"Сабду Осман диразҟхоит Ҳабибе Мамаҭԥҳа. Дара хҩык ахшара рхылҵуеит, ҩыџьа аԥацәеи аԥҳаи. Руаӡәы Азиз захьӡыз сара саб иоуп. Осман Аԥсны анхара бзиа дашьцылахьан аҟнытә аџьа дацәшәаӡомызт. Арасаҭрақәа иман, адәы дықәаарыхуан. Усҟантәи аамҭазы азин ыҟамызт, аха иара маӡала аҭаҭын аарыхны иҭиуан. Ажәакала ихшара ршьапы иқәиргылеит амлеи ахьҭеи иаимыркӡеит", -абас иабду дихцәажәоит амаҭа Џьамалеҭҭин Кьылба.

© Foto / предоставила Саида Жиба
Азиз Кьылба

Осман иԥа Азиз бжьышықәса аррамаҵура шихигахьазгьы, ҩаԥхьа иуалԥшьақәа рынагӡарахь иԥхьоит. Аамҭақәак рнаҩс аҭаацәара ду раб хабарда дыбжьаӡуеит. Осман аҩбатәи иԥа Мураҭ иакәзар дышқәыԥшыз идунеи иԥсахуеит.

"Сара шықәсык схыҵуан саб аибашьра данца. Хабарда дыбжьаӡит ҳәа ажәабжь анҳарҳәа ашьҭахь, хара имгакәа ҳан Рабиа Қамҷԥҳа иаалырҟьаны лыԥсҭазаара далҵуеит. Ԥшьҩык аиаҭымцәа, ҳаб иаҳәшьа Наадиде батәыс ҳлауит", - иажәа иациҵоит Џьамалеҭҭин.

Наадиде Кьылԥҳа усҟан дҭаацәаран, ҩыџьа аԥацәа лыман, аха руаӡәы дшысабиаз длыцәԥсхьан. Лашьа ихәыҷқәа рхала ианынха, лҭаацәа лыманы дара рахь даауеит. Ус ишыҟаз Наадиде илзаанхан иҟаз лԥагьы ачымазара дагоит. Лыԥшәма длылҵны дцоит. Абас аԥҳәыс рыцҳа лашьа иҭаацәа рхьаа шылхьааз лхатәгьы нацлеит.

© Foto / предоставила Саида Жиба
Азиз Кьылба ихшара

"Ҳаб иаҳәшьа анысгьы абысгьы дҳаман. Лара лакәымзар иаҳлахьынҵахозгьы сыздыруам. Наадиде дызгәалашәо зегьы ирҳәоит, "закәытә мчыз ҳазшаз илаҭәеишьаз лхатә хьаа хәаҽны лашьа ихәыҷқәа рааӡаразы ҳәа", - еиҭеиҳәоит Џьамалеҭҭин.

Џьамалеҭҭин Кьылба  92 шықәса дырҭагылоуп. Абырг дахьынхо ақыҭа Беиқьои ахьӡуп, араҟа уажәшьҭа шәышықәса ҵуеит рышьаҭа адаркижьҭеи. Рыцҳарас иҟалаз, анкьа иаԥсыуа қыҭаз, иахьа Кьылаа рҭаацәа заҵәык роуп инханы иҟоу.

"Сабду Осман ҽыла, мызла хаџьра дцон, акырџьара анхарҭа ҭыԥқәа иԥсахуан, аха аҵыхәтәантәи шәышықәса Беиқьои ауп ҳахьыҟоу. Усҟан ҳара ҳадагьы араҟа инхон Аҩӡаа, Ашәаа, Ҵыблаа, Маршьанаа уҳәа. Еиуеиԥшым амзызқәа ирхырҟьаны аԥсуа ҭаацәарақәа арантәи иқәҵит", - иажәа иациҵоит абырг.

© Foto / предоставила Саида Жиба
Џьамалеҭҭин Кьылба

Џьамалеҭҭин Аԥсныҟа аара игәы азыҳәоижьҭеи акрааҵуан. Амчи алшареи анимаз иахәҭаз қьаадла иҽеиқәыршәаны амҩа дшазыԥшыз, аҭырқәа ҳәынҭқарра азин ҟанамҵеит. Иара ибзианы еиликаауеит уажәшьҭа иџьынџьдгьыл ахь дцартә ишыҟамло, аха иԥеи имаҭацәеи уахи-ҽни Аԥсны аӡбахә реиҳәоит, дрылабжьоит рабдуцәа рыдгьыл аҿы ршьапы адаркырц.

Абырг иԥшәмаԥҳәыс Ԥырланҭа Кәацааԥҳа лакәзар 96 дырҭагылоуп. Ларгьы лыхшыҩ ҵаруп, лыбаҩ ласуп.

160 шықәса раԥхьа Ҭырқәтәылаҟа иқәнагалаз Осман Кьылба, иахьа ихылҵшьҭра анцәа ишиҳәара иҟоуп, еиҵагылахьеит афбатәи абиԥара.

иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

162

"Ҳзеиԥш ҩноуп": Елиф Ҭаԥшьԥҳа (Маршьан) Сҭампылтәи адернеқь азы

526
(ирҿыцуп 12:51 11.07.2021)
Ҭырқәтәылатәи Аԥсуа дернеқьқәа апандемиа иахҟьаны русура ԥкуп. Аха уеизгьы уи ахаҭарнакцәа "аԥсуа ихәшҭаара" амца ҽҳәаҵаны ирымоуп. Хымз раԥхьа Сҭампылтәи Аԥсуа дернеқь аиҳабы ихаҭыԥуаҩс иалырхыз Елиф Ҭаԥшьԥҳа (Маршьан) еиҭалҳәеит рнапы злакуи гәҭакқәас ирымоуи ртәы.

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Елиф Ҭаԥшьԥҳа лхы лдыруеижьҭеи Аԥсуа дернеқь лыԥсҭазаара иадҳәалоуп. Араҟоуп лара лхатәы бызшәа ашьаҭа ахьлырӷәӷәаз, аԥсуа культурахь агәыбылра ахьеизлырҳаз.

Сҭампыл иҟоу Адернеқь егьырҭ ҳмилаҭ-культуратә центрақәа реиԥш, "аԥсуа ихәшҭаара" ҳәа иԥхьаӡоуп. Апандемиа ҟалаанӡа араҟа лассы-лассы аиԥыларақәа еиҿыркаауан. Аԥснынтәи иаауаз асасцәа рыдыркылон. Арҭ аҭыӡқәа рҟны ҳџьынџьуаа ирымоуп алшара рхатәы бызшәеи, рмилаҭ кәашареи рҵара, рҟазара арҿиара.

© Foto / предоставлено Елиф Маршьан
Елиф Маршьан

"Адернеқь аҟны аԥсшәа ҳлырҵоит Дали Санӡааԥҳа, лара лыбзоурала ԥхамшьарада зхатәы бызшәала ицәажәо ҟалеит, уи азы иҭабуп ҳәа ласҳәоит. Апандемиа аамҭазгьы онлаин ала алекциақәа ирыцаҳҵон. Еиҿкаауп акәашаратә ансамбльқәа хԥа - "Редада", уи еихшоуп аиҳабыратәи абжьаратәи гәыԥны, иҳамоуп ахәыҷтәы коллектив "Рерашьа", иара убас акәашара абзиабаҩцәа ргәыԥ "Ааԥын". "Редада" аконцертқәа мҩаԥнагахьан Аԥсны. Аҟазауаа рзы иаԥҵоуп еиуеиԥшым акружокқәа, иаҳҳәап амырзакан арҳәара, асахьаҭыхра, аԥҽыхалых аҟаҵара", - Адернеқь аҟны рнапы злаку дазааҭгылеит Елиф Ҭаԥшьԥҳа.

© Foto / предоставлено Елиф Маршьан
Елиф Маршьан

Аԥсуа дернеқь ахыбраҟны иҟоуп амилаҭ чыс ахьыҟарҵо акрыфарҭагьы. Елиф лажәақәа рыла, араҟа илҵуа аԥара цхыраарак аҳасабала ишьҭарҵоит. Изныкымкәа агәыҳалалра аадырԥшхьеит аԥсуа ҭаацәарақәа рзы, ацхыраара аарышьҭхьеит Аԥсныҟа. Иахьагьы еизганы ирымоуп амаҭәа.

Адернеқь аҟны мызкахьы знык абыргцәа алархәны аизарақәа мҩаԥыргоит. Ирылацәажәоит ҳмилаҭ ахаҿра ахьчара иадҳәалоу азҵаарақәа.

Сҭампылтәи Аԥсуа дернеқь аҿы ҩышықәса раахыс аус ауеит аҳәса рхеилак "Агәыбылра". Уи еиҳабыс дамоуп Емине Пасаниаԥҳа. Елиф илҳәеит дара апандемиа ҟалаанӡа ус дуны иҟарҵаз шакәу Ҭырқәтәыла инхо аԥсуа ҭаацәарақәа рыбжьара, аҳәса рганахьала ахацәа рымч ахархәара арҭо иарымҭо аилкаара.

"Ҭырқәтәыла, астатистика излаҳәо ала, есыҽны аҳәса рганахьала ахацәа рымч ԥыршәоит, ирацәаҩӡоуп ааха зауа, иара убас зыԥсҭазаара иалҵуа. Абри азҵаара аҳәса рхеилак "Агәыбылра" алахәцәа есқьынагьы ҳгәы иҵхон. Убри аҟнытә иахьынӡаҳалшоз аԥсуа ҭаацәарақәа рҿы аҳәса анкетақәа рызшаны, иҟарҵаз аҭакқәа рыла еилаҳкааит, урҭ рхыԥхьаӡара зынӡа ишмаҷу. Иҟоугьы апсихологцәа рацәажәеит. Атәым милаҭ аҿы еиԥш астатистика ҳаргәамҵызҭгьы, Адернеқьқәа реиҳабацәа, абыргцәа ари аус аӡбара иадҳаԥхьалон. Анцәа иџьшьаны, уаанӡа ҳамнеиӡеит", - инаҵылшьит Елиф.

Елиф Ҭаԥшьԥҳа иазгәалҭеит, ргәы хыҭхыҭуа ишазыԥшу Адернеқь уаанӡеиԥш аусура анхацнаркуа ҳәа. Усҟан апандемиа иахырҟьаны иаԥыхыз русқәа ирыцырҵоит. Аџьџьаҳәа ахәшҭаараҿы рҽеизыргоит.

"Адернеқь доусы иҩнаҭа еиԥш иԥхьаӡоит. Ахәыҷқәаҵәҟьа рҭаацәа иразҵаауеит "ҳанбацо" ҳәа. Араҟа ақалақь ду иаланарӡуа ҳмилаҭ иреизарҭоуп, ҳбызшәеи ҳкультуреи реиқәырхарҭа ҭыԥуп. Шықәсқәак раԥхьа Адернеқь аҿы аԥсуаа иазгәаҳҭо ҳалагеит "Ажьырныҳәа". Ажьира амаҭәахәқәа ҳамоуп. Иахәҭоу зегьы еиқәыршәаны, аиҳабы дҳақәныҳәоит. Усҟан Аԥсны иҟоу ҳауаажәлар рыгәҭа ҳгылоушәа ҳхы ҳбоит", - ҳәа азгәалҭоит ҳџьынџьуаҩ.

© Foto / предоставлено Елиф Маршьан
Елиф Маршьан

Елиф Ҭаԥшьԥҳа (Маршьан) Аԥсныҟа даахьеит, илымоуп атәылауаҩшәҟәы. Лара лгәы иҭоуп лабдуцәа рыдгьыл ахь ахынҳәра.

Елиф лажәақәа рыла, амҳаџьырра ашықәсқәа раан, аҳҷыԥсаа ахьынхоз, Гәбаадәы ҳәа иахьашьҭаз (Красная поляна) аҟынтәи лабду иабду Мырзаҟан ахҵәара дақәшәеит. Уинахыс Ҭырқәтәыла рышьаҭа адыркит.

"Аԥсны саныҟаз, сахьынаԥшааԥшуаз зехьынџьара сылаӷырӡ ахькаҭәам ыҟам. Схаҿы иаазгон ажәытә сахьақәа. Уажәы сахьгылоу анкьа сабдуцәа мҩасны ицозар ҟалон сгәахәуан", - лҳәоит Елиф.

© Foto / предоставлено Елиф Маршьан
Елиф Маршьан

Елиф Ҭаԥшьԥҳаи Сҭампылтәи Аԥсуа дернеқь аиҳаб ҿыц Албуз Иаани (Иаган) сара сыхәҭакахьала иҭабуп ҳәа расҳәоит, апандемиа шыҟазгьы, дара ргәаҳәарала, аԥҟарақәа арбаны, ааигәа Ҭырқәтәыла иҭыҵыз сышәҟәы-альбом "Ицәажәо аҭыӡқәа" аӡыргара ахьеиҿыркааз азы.

Араатәи аԥхарра знырхьоу агәра имгар залшом, миллионҩыла амилаҭ еилаԥса ахьынхо ақалақь ду аҟны, аԥсуара ҿыцәаара шақәым.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

526

"Аԥсны аҭоурых змырӡуа": Сельчук Сымсым иҟазаратә нысымҩеи иабшьҭра аҭоурыхи

705
(ирҿыцуп 13:05 10.07.2021)
Сельчук Сымсым даныхәыҷыз инаркны Аԥсны иадҳәалаз аҭоурыхқәа дрызҿлымҳан. Аиҳабацәа анеицәажәоз дтәаны дырзыӡырҩуан. Сельчук ауниверситет даналага, уи инарҵауланы аҭҵаара иҽазикит, иагьиқәманшәалахеит. Ҳџьынџьуаҩ иҟазаратә нысымҩа атәы Саида Жьиԥҳа анаҩстәи ланҵамҭаҿы.

Сельчук Ешьреф-иԥа Сымсым иахьа дравторуп "Аԥсуаа рполитика аҭоурых 1770-1993 шш.", "Даҽа ԥсадгьылк ҳамаӡам. Аԥсуаа рхақәиҭратә еибашьра 1992-1993 шш." захьӡу ашәҟәқәа. Урҭ инрываргыланы аҭыжьра азырхиара даҿуп даҽа хԥа. 

Саида Жьиԥҳа, Sputnik

Сельчук Ешьреф-иԥа Сымсым диит Голандиа. Аҷкәын 12 шықәса анихыҵуаз иҭаацәа Ҭырқәтәылаҟа ихынҳәит, асаӡ қыҭа Ақбалық анхара иалагеит. Сельчук даныхәыҷыз, аиҳабацәа еидтәаланы Аԥсны иазкыз ажәабжьқәа анеибырҳәоз ихшыҩ азышьҭны дырзыӡырҩуан. Ашкол даналга, Сақариатәи ауниверситет аҭоурыхтә факультет дҭалоит. Уи ашьҭахь аамҭакы ашкол аҿы аус уны абизнес амҩаԥгара иҽазикуеит. Убри инаваргыланы, Аԥсны аӡбахә зҳәоз аҭоурыхтә нҵамҭақәа реизгара иҽазишәоит. Бжьышықәса ирылагӡаны Ҭырқәтәыла инхоз аԥсуа быргцәа дрыҿцәажәаны ианиҵаз рацәоуп. Османтәи аимпериа архив аҿы дцаны еиликааз ыҟоуп, анаҩс аматериалқәа реизгара иациҵеит Аԥсны, Ҟарачы-Черқьесиа, Москва. Арҭ анҵамҭақәа ихы иархәаны 2016 шықәсазы иҭижьит раԥхьатәи ишәҟәы "Аԥсуаа рполитика аҭоурых 1770-1993 шш." захьӡу.

© Foto / предоставила Сельчук Сымсым
Сельчук Сымсым Аҟәа ишәҟәы аӡыргараан

"Аԥсны иазкны аиҳабацәа рҟнытә исаҳауаз аҭоурыхи сыла иабози еиқәшәо ианаламга, еилыскааит аҳәынҭқарра дуқәеи амилаҭ рацәеи ҳрылаӡуа ҳшалагаз. Ҳанҵәара ааима ҳәа ахәыцра соуит. Убри аҟнытә сҽазысшәеит иахьсылшоз зехьынџьара сыԥсадгьыл иадҳәалаз анҵамҭақәа реидкылара. Ари ашәҟәы ахьӡ ишаҳәо еиԥш, 1770-1993 шықәсанӡа аԥсуаа имҩаԥыргоз аполитика аныԥшуеит. Аус адызулон бжьышықәса. Ашәҟәы акьыԥхь анаба, аԥсуа диаспора ахаҭарнакцәа аӡәырҩы рнапаҿы инеит, аӡыргарагьы ара адагьы еиҿкаан Аԥсны", - иҳәоит Сельчук Сымсым.

2019 шықәсазы иҭыҵит "Даҽа ԥсадгьылк ҳамаӡам. Аԥсуаа рхақәиҭратә еибашьра 1992-1993 шш." захьӡу аусумҭа.

© Foto / предоставила Сельчук Сымсым
Сельчук Сымсым ишәҟәы "Даҽа ԥсадгьылк ҳамаӡам. Аԥсуаа рхақәиҭратә еибашьра 1992-1993 шш."

"Ари ашәҟәы азы хышықәса аматериалқәа еизызгон. Аԥсны сцаны 300-ҩык Аџьынџьтәылатә еибашьра аветеранцәа срыҿцәажәеит. Ргәаанагарақәеи ргәалашәарақәеи срызҵааит Ҭырқәтәылантәи зџьынџьдгьыл ахьчаразы ицаз сыуаажәларгьы. Схы иасырхәеит аҳәаанырцә иҭыҵуаз ҳаибашьра атәы зҳәоз агазеҭқәеи ажурналқәеи уҳәа", - иажәа иациҵоит Сельчук.

© Foto / предоставила Сельчук Сымсым
Сельчук Сымсым Ҭырқәтәыла ишәҟәы аӡыргараан

Автор аҩбатәи ишәҟәы аԥсшәахь еиҭеигеит Оқтаи Ҷкотуа, редакторс дамоуп Арда Ашәба. Уи иаарласны акьыԥхь абараны иҟоуп Аԥсны, Арепатриациазы аҳәынҭқарратә еилакы ацхыраарала.

Сельчук Сымсым бжьышықәса рыла Османтәи аимпериа архиви, Англиеи, Германиеи, Франциеи, Италиеи, Бырзентәылеи, Ирани, Ермантәылеи, Қырҭтәылеи, Монголиеи, уҳәа рҟны ииԥшааз Аԥсны аҭоурых зырҵабыргуа аматериалқәа еидкыланы имоуп. 2022 шықәсазы аԥсуа иҭоурых зырҩашьо ақырҭцәа уи ала аҿагылара рызҭо хаз шәҟәны аҭыжьра игәы иҭоуп.

© Foto / предоставила Сельчук Сымсым
Аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа ркандидат Станислав Лакобеи Сельчук Сымсыми

Сельчук Сымсым аԥшьбатәи ишәҟәы рызкхоит Ҭырқәтәыла иҟоу аԥсуа-абаза қыҭақәеи уаҟа инхо ҳауаажәлар рыжәлақәеи.

"Ҭырқәтәыла иҟоу аԥсуа-абаза қыҭақәа ҭҵааны, рхыԥхьаӡареи рҭоурыхи, амҳаџьырра ашьҭахь уаҟа инхоз ҳауаажәлар рхаҭаранкцәа рыжәлақәеи реидкылара сашьҭоуп. Рыцҳарас иҟалаз, Ҭырқәтәыла аԥсуа-абаза қыҭақәа маҷхо иалагеит, иқәӡӡаз ажәлақәа рацәахеит", - инаҵишьит иара.

Автор ахәбатәи иусумҭа азкхоит аԥсуа етнографиа.

Сельчук Сымсым атәым дгьыл аҟны дынхоит, аха Аԥсны аҭоурых аихаҳара даҿуп. Иара иџьабаа хәы змаӡам материалны архив иазынхоит.

© Foto / предоставила Сельчук Сымсым
Сельчук Сымсыми, аҭоурыхтә ҭҵаарадыррақәа рдоктор, академик Ҭеимураз Ачыгәбеи, Аԥсуаҭҵааратә институт аусзуҩцәа Алина Ачԥҳаи Альбина Анқәабԥҳаи

Сельчук иҭаацәаратә ҭоурых дазааҭгыло иҳәеит, амҳаџьырра аамҭақәа раан, Аԥсны, Калдахәара ақыҭантә 12 шықәса зхыҵуаз иабду иаб Адамыр иҭынхацәеи ижәлантәқәеи дрыцны дшааз. Ахҵәацәа аԥхьанатә Ҭырқәтәыла, Карадере ҳәа иахьашьҭоу иӡхыҵит, анаҩс аԥсуаа Цхьынара ҳәа зыхьӡырҵаз ақыҭахь иааит урҭ ирхылҵыз.

"12 шықәса зхыҵуаз, аныда абыда атәым дгьыл ахь иқәнагалаз сабду иаб Адамыр даазгаз иаб иашьцәа драаӡеит. Иқәра анааи, Хагәышьԥҳак динасыԥхеит. Ҩыџьа аҷкәынцәа рхылҵит. Рԥацәа ианрызҳа, Карадере иқәҵны Цхьынараҟа иааит. Сара сабдуцәа жәа-абиԥарак рыхьӡқәа еилкааны исымоуп. Саб ихьӡын Ешьреф, сабду Рыфаҭ, уи иаб Адамыр. Анаҩс дцоит Лац, Чагәыҭ, Мамсыр, Муса, Гыд, Баӷыр, Қач, Озбақь. Уи инахыс аилкаа сымам, аха иҭысҵааз зегьы ақьаад ианысҵеит", - иажәа иациҵоит ҳџьынџьуаҩ.

© Foto / предоставила Сельчук Сымсым
Сельчук Сымсым ишәҟәы "Аԥсуаа рполитика аҭоурых 1770-1993 шш."

Сельчук 2002 шықәсазоуп раԥхьаӡакәны иԥсадгьыл ишьапы анықәиргыла. Уи нахыс есышықәса дмаакәа иҟамлацт. Раԥхьатәи ашықәс азы иара драбадырит иашьцәа-ижәлантәқәа Аслани Ҭемыри Сымсымаа, Џьони Виталии Смыр. Агәахәара ду инаҭеит ашәҟәыҩҩы Рушьбеи Смыр идырра.

© Foto / предоставила Сельчук Сымсым
Сельчук Сымсым Аԥсны иашьцәа Сымсымааи Смырааи данырԥылоз. Афото аҿы - Аԥсны жәлар рпоет Рушьбеи Смыр, Аԥсны Афырхаҵа Раули Смыр, уҳәа егьырҭ аижәлантәқәа.

"Раԥхьаӡа Аԥсныҟа саннеи, иаразнак иснырит уи сыԥсадгьыл шакәыз. Сашьцәа сыргеит аамҭала сабдуцәа ахьынхоз Калдахәараҟа. "Абраакәын рҭыԥ, уажәшьҭарнахыс уара иутәуп", - ҳәа сарҳәеит. Уи даараӡа сгәы арԥшааит. Анкьа зны сеиҳабацәа рышьҭа сшьапы ахьықәсыргылаз рыԥхарра снырызшәа сҟалеит", - ҳәа азгәеиҭоит Сельчук.

Сельчук Ешьреф-иԥа Сымсым арҭ хә-шәҟәык рҟны даангыларц игәы иҭам. Ирҿиаратә мҩа иацҵауа ижәлар адунеи аҟны иӡыригалоит.

705

Аԥсны акоронавирус зланы зыԥсҭазаара иалҵыз 300-ҩык рҟынӡа инаӡеит

10
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 21579-ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 17307-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 300-ҩык.

АҞӘА, ԥхынгәы 28 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 517-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 162-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит, абри атәы аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Гәдоуҭатәи ахәшәтәырҭаҿы иԥсҭазаара далҵит 69 шықәса зхыҵуаз апациент.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәшәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 171-ҩык, рҭагылазаашьа бааԥсуп 46-ҩык, ибжьаратәуп - 56-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәшәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 43-ҩык апациентцәа, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәшәтәуеит 25-ҩык. Гагратәи ахәшәтәырҭаҿы - 47-ҩык, урҭ рахьтә 15-ҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәшәтәырҭаҿы - 15-ҩык апациентцәа.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

 

10
Атемақәа:
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау