Празднование одного из старейших праздников абхазов Ацуныҳәа в селе Дурипш

Ахьыӡи - ахьӡыи: ахәыҷы ахьыӡ иҭара иадҳәалоу ақьабзқәа

287
(ирҿыцуп 10:13 18.11.2018)
Ахәыҷы ахьыӡ иҭара иадҳәалоу ақьабзқәеи, "ихьыӡ даԥсахааит" ҳәа аԥсуаа ражәа иалоу ҵакыс иамоуи ртәы дырзааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

"… Уажәы егьырҭ алафқәа ирҟәаҵын, ахәыҷы ииз ихьӡаҳҵарызеи ҳәа аилацәажәара иалагеит. Алиас ииҳәац еиҭеиҳәеит: зны шәаанҿас ахьӡҭара дҧоу, дыҧҳаугьы цқьа иҳаздырам ҳәа. Уазамаҭ дахьтәаз:

- Ус анакәха, дҧазаргьы дыҧҳазаргьы, иазыбзиахаша хьӡык иаҳҭап, сара сгәаныла, - шәааи, Камаҷыҷ ихьӡаҳҵап. Камаҷыҷ захьӡу ахаҵагьы дыҟоуп, аҧҳәысгьы иҳәеит. … Аҧсуа ҩы џьбара "Каҷыҷ" еиҧш иҿацаӡоуп ишыҟоу ари ахьӡ" (Д. Гәлиа "Камаҷыҷ).

Абас ахәыҷы дшааилак уи иқәнагахаша ахьыӡ иашьҭалон ауа-аҭынха, агәылацәа, нас аиҳараҩык иргәаҧхаз алхны аҭаацәа ирыдыргалон. Аҵыхәтәантәи ажәа зыӡбоз абду (аб иаб) иакәын. Ан зынӡаск иагьлазҵаауамызт, урҭ иалырхыз лыдылкылар акәын. Аха иара ахьыӡ алхраан иҟан изхымҧоз аҧҟарақәа. Реиҳа ихадаразгьы, ахәыҷы ирҭоз ахьыӡ аҭаца илзымҳәоз, илҳәар иҟамлоз ахьыӡқәа иреиуазар ҟаломызт. Даҽакала иуҳәозар, аҭаца зыхьӡ лшьоз ауаа, уи аб иҭаацәа еиҳабацәа рыхьӡқәа ирҭомызт, избанзар уи ахьӡ лара илҳәар ҟаломызт дара ианырмаҳауазгьы. Иара ахәыҷы иан лганахьалагьы иҟоу аиҳабацәа рыхьӡ ихарҵомызт, избанзар усҟан аб уи ахьӡ изымҳәо дҟалон, иаргьы ахьӡшьара аҵас дшықәныҟәоз ала.

Ахәыҷы ахьыӡ иҭара аус здылоз даара хьӡы змаз усны иҧхьаӡон. Хымҧада ахәыҷы ахьыӡ изҭоз уи џьара ҳамҭакгьы изыҟаиҵар акәын. Ахәыҷы ихьӡ аниҳәозгьы уи залырхыз ҳәа, дзеиҧшхаша, дзакәхаша ҳәа днахцәажәон. Аҿырҧштәы бзиа ааҳгар ҳалшоит Дырмит Гәлиа ироман "Камаҷыҷ" аҟынтәи:

"Ҳазараҭ илабашьа ниҵаиргылан: Есма илыхшаз дҧазар, абас длыдышәныҳәала: Наҧҳа Кьагәа иеиҧш дхаҵа ӷәӷәаны, Кәаӷәаниа Абас иеиҧш дыҽҟазаны, Чаҵә Чагә иеиҧш длафҳәаҩны, Барганџьиа Гәдиа иеиҧш дуаҩдырны дҟалааит ҳәа.

… Есма илыхшаз дыҧҳазар, ҳара аҳәсақәа абра иааиднагалаз ҳахьӡ ала илыдышәныҳәала: Ануаҧҳа Ҳауидеи Аӡынҧҳа Ҟаимыҭхани, Ӷьыџьыџьҧҳа Ҭакәынеи реиҧш ахьӡи-аҧшеи лыманы, убарҭ реиҧш дыҧшӡаны, дара убырҭ реиҧш лашәа рҳәо даҧсаны дҟалааит ҳәа" (Д. Гәлиа "Камаҷыҷ").

Аетнограф Сима Дбар лусумҭаҿ ишазгәалҭо ала, аҧсуаа рҿы ахьыӡ ҳаҭыр ақәын, рыхьыӡ дмырҧхашьартә еиҧш иныҟәон. Иара аилкаара "ахьыӡи" (ауаҩы иыхьӡ) "ахьыӡ" (честь, слава) еихшалоуп, жәакны иаарҧшуп. "Ахьыӡ-ахьымӡӷ" ҳәагьы рҳәоит: "хьӡы игеит" (ибзиоу ак ҟаиҵазар), ма "ахьымӡӷ игеит" рҳәон (иҽеим ак ҟаиҵазар). Ахьыӡи ахьымӡӷи рҵакы аҧсуаа рҟны уажәыгьы ишыӷәӷәац иаанхоит. Ихьымӡӷ дуны ажәытәан еиҧш, иахьагьы иҧхьаӡоуп ауаҩы ихьыӡ ихыхра, мамзаргьы ижәла ихыхра. Ас еиҧш ауаҩы изыруан бааҧсрак ҟаиҵазар, иахьырхәра аҳасабала.

Ахәыҷы ахьӡ ииҭар ҟалон, ахшара даниы ашьҭахь аҩны раҧхьатәи сасыс иҩналаз. Аиҳарак ахьыӡ алхра зқәашьыз аншьа (ан лашьа) иакәын. Зны-зынла иҟалалон аншьа заа ианынаицҳауазгьы ахәыҷы иыхьӡ иара ииҭар шиҭаху ала, егьырҭ ашьҭалара иаламгаразы. Уи аӡәгьы мап ицәикуамызт.

Ахәыҷы ахьыӡ иҭара мчыбжьык еиҳаны иурххар ауам рҳәоит "ахәыҷ иира уамеигәырӷьазшәа Анцәа дузгәаауеит" ҳәа. Иҟалалон ахәыҷы ахьыӡ иҭара уи "ишьҭыхра", агара игараҵара амш ианақәшәоз. Усҟан уи ихьыӡ раҧхьаӡакәны изҳәоз агара дгаразҵоз аҧҳәыс еиҳабы лакәын.

Ҳаамҭазы аҧсуа хьыӡқәа ахархәара бзианы ирымоуп. Иҟан аамҭақәак аурыс хьыӡқәеи мамзаргьы аҳәаанырцәтәи ахьыӡқәа иаҳа лассы иануҧылоз, имодан ианыҟалаз (ус уҳәар ауазар).

Адәныҟа ҳәа ахәыҷы иныҳәара
© Фото : предоставлено Ланой Цаава

Иахьа иубоит "амода" аҧсуа хьыӡқәа рахь ихьаҳәны ишыҟоу. Иаҳҳәап, ицәырҵит уаанӡа хархәара змамыз ахьыӡ Нарҭ, Салыбеи, Сабыд, Ҳаниа, Нара уҳәа аҧсуа хьӡы ҧшӡақәа жәпакы. Дҧоу, дыҧҳау рдыраанӡагьы аӡәырҩы урҭ ахьыӡқәа рышьҭалара иалагоит иахьагьы. Аха уажәы ахьыӡ алызхуа аиҳарак ани аби роуп. Иҳазҳәом урҭ ахьыӡ аналырхуа ахьыӡшьара иазхәыцуеит ҳәа, аха уеизгьы-уеизгьы зынӡа ирзааигәоу рҭынхацәа рыхьӡ ирҭом ахәыҷы.

Иҟалалоит ани аби рыдагьы, анду, абду, мамзаргьы ирзааигәоу даҽаӡәы иалихуа ахьыӡ анрыдыркыло. Ан лҭаацәа, аншьа иахьагьы инарыгӡо ароль шыҳаракугьы, аншьа ахәыҷ ахьыӡ изалихуа ҳәа аҿырҧштәқәа маҷны иубоит. Аҵыхәтәантәи ажәа здызкыло ани аби роуп. Иахьа иуҧылалоит ахәыҷы ауахәамаҿы данырнаҭуа ахьыӡ анирҭогьы.

Сима Дбар ишылыҩуала, ареволиуциа ҟалаанӡатәи аамҭақәа рзгьы ахәыҷы ахьыӡ изҭоз апап иакәын дызнаҭуаз ани аби шыҟаз. Аха аамҭақәа зегьы рзын еиҧш,уи ахьыӡ иҭара хымҧада аҳамҭақәеи ачыс хааи ацуп. Раҧхьаӡа иыхьӡ анырҳәогьы: "Ихьыӡ даҧсахааит! Иыхьӡ имырҧхашьааит!" рҳәоит – уи алагьы ауаҩы иыхьӡ иҳаракны ишныҟәигалар акәу наҵшьны.

287
Алабашьа.

"Ажәлар рыбз хәшәуп": аԥсуаа аусеилыргара шымҩаԥыргоз

34
(ирҿыцуп 13:56 31.10.2020)
Аԥсуаа ражәаҳәаратә ҟазареи русеилыргареи рзы згәаҭарақәак ҳадылгалоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ, аколумнист Сусанна Ҭаниаԥҳа.

Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik

Ажәлар рыҩнуҵҟа наџьнатә аахыс ахьӡ-аԥша рыман ҟазарыла, ажәа сахьаркны, ажәаԥҟақәа нагәыларгыло, еихышәшәа ацәажәара зылшоз.

© Foto / Марина Барцыц

Ажәаҳәаратә ҟазара иаԥышәарҭаны иҟан жәлар реизарақәеи аԥсуа ҵасла аусеилыргарақәеи. Уимоу, аԥсуа жәлар ажәаҳәаратә ҟазара иарҭоз аҳаҭыр, аҵак ду иарҿиеит уҳәар алшоит абас еиԥш иҟоу ажәаԥҟа шьахәқәа: "Ажәа зҿоу – ацуҭа итәуп", "Абыз зҿоу аҳәаццышә иҭахӡам", "Ажәа ҩынтә иуҳәар афҩы гоит", "Ажәлар рыбз хәшәуп".

Аԥсҭазаараҿы, ишаԥу еиԥш, абзиарагьы ыҟоуп, ацәгьарагьы. "Абзиа ахала аҽарҽеиуеит, ацәгьоуп ирҽеитәу" рҳәон ажәлар. Аԥсуаа ҳҟны ицәгьараны, ихьымӡӷы бааԥсны иԥхьаӡан: Аныхақәа ишакәым рызныҟәара, рыцәҳара, аиашьара, аҭаацәара иреиуоу аӡә ишьра, ахьымӡӷ дыргара, аԥсадгьыл аԥсахра, аӷьычра, уҳәа убас иҵегьы.

Ахьӡи ахьымӡӷи Аԥсуараҿы еснагь еивагылан, урҭ еихылҿиаауан. Аха "ажәлар рыбз хәшәуп" рҳәон, урҭ рыбз ахәшәра ахьааԥшуаз аимак-аиҿак аҿы акәын. Ажәлар рыбз ахәшәра еиқәнархон аиӷара зыбжьалаз.

Аҵарауаҩ Иура Аргәын иусумҭақәа руак аҿы иазгәеиҭон: "Ауаажәларратә ҵакы змаз аусқәа реилыргаразы ажәлар реизараҿы иалырхуан аӡбаҩцәа. Урҭ "аныха зфаз" ҳәа ирышьҭан, избанзар ажәлар рҿаԥхьеиԥш, аныхаҿ инеины ҭоуба руан, аусеилыргара аан аиаша ишадгылоз ала. Ӡбаҩцәас иалырхуан аԥышәа ду змаз, ацәажәашьа иақәшәоз, дипломатиала ахымҩаԥгашьа здыруаз ихатәраз ахацәа. Знык иалырхыз ауаа ражәра рыхьӡаны аҩны итәаанӡа ӡбаҩцәас иҟазар алшон".

Аусеилыргаразы хазы хыбра ҳәа акагьы алхны иҟамызт. Амш анбзиаз, аизарақәа ахьымҩаԥыргоз ҵлак ашәшьыраҿы еизон.

Ацәгьа, ацәгьоурақәа еиԥшымызт, еиԥшымызт урҭ рахьырхәшьагьы. Ауаҩы гәаӷшақә дызшьыз иҭахаз иашьцәа ишьа руан. Ажәлар рҿы уи закәанын, иақәыӡбомызт. Ус акәымкәа, машәырла ауаҩы диамхашьыр, ауаа ҟәышқәа рыбжьаҟазаны еиндыршәон.

Иҟалон убри аҩыза ахҭысгьы ауаҩы машәырла дызшьыз иҭаацәа аалаганы иршьыз ихәыҷы дымҵарсны дганы драаӡон. Данарԥысхалак, ачара изуны ауаа ицҵаны иабраа дганы дрырҭон, ауаҩшьра зыбжьалаз еиуацәахон. Ауаҩшьра зыбжьалаз реиныршәараҿы иҟан даҽа формакгьы – ашьаԥса ашәара: хыԥхьаӡара рацәала арахәҭиаа рырҭон, уи ала иагьеинышәон.

Аԥсуара азышәаҳәаҩ, ашәҟәыҩҩы Никәала Ҳашыг ишәҟәы "Аԥсуара ашьаҭақәа" аҿы далацәажәоит абас иҟаз ажәытә ҵас: "Машәырла ауаҩы дҭахеит. Амашәыр шыҟалаз еилкааны аҭыԥ иқәырҵеит: амашәыр зымшала иҟалаз, иахьыҟалаз рганахьала азин рыҭаны аԥсрахьы иаарышьҭуан. Аха уигьы азмырхакәа, амашәыр зымпыҵаҟалаз аԥсы даниџьабоз ыҟан. Иара аԥсра иақәшәаз рыҩнаҭа днеины ишьапы хтны шықәсык рымаҵ иуан, дџьабон. Шықәсык ашьҭахь аԥсаҭатә иманы, ауаа хатәрақәа шьҭыхны, аҳәса хазы ачыс ҟаҵаны аԥсхәраҟны инеиуан. Убри ашьҭахь иџьабара ааникылон. Уи инаркны урҭ аиуацәа-еигәыцхәцәа реиԥш, еибабон-еибаҳауан, рыцәгьеи рыбзиеи рҿы еилахәын".

Аԥсуараҿы зегь реиҳа иԥхашьароуп амаҳагьара. Амаҳагьа зыжәлантә, ма уарала изааигәоу ахьымӡӷ зиргаз аиашьареи ақыҭеи дрылырцон. Ақыҭан иуацәа-иҭынхацәа, дыздыруаз мап ицәыркуан, иацәажәомызт. Ажәытәан зыжәла иалырцаз данԥслакгьы, уаҩҵас дыржуамызт, дырџьабомызт уаҩы иахьиҿахырсҭамыз абнаҿы дыржуан, ирласынгьы дырхадыршҭуан.

Абасала, шәҟәы-быӷьшәы ианымыз рхатәы кодекс рыман аԥсуаа. Уи ашәҟәы иану аҵкыс амч аман, ламыслагьы имҩаԥыргон ахьы быргцәа рҳәатәхаҵарала.

Ауаажәларратә ҵакы змоу атрадициатә ҵасқәеи ақьабзқәеи иахьагьы заманала иубарҭоуп ауаа рацәа иахьреизарҭоу ацәгьеи абзиеи рымҩаԥгараҿы. Иаагозар, аԥсра ахьыҟалаз аԥсыжраҽны ауаа рацәа еизоит, агәылацәа, ауацәа, аҭынхацәа, урҭ рнаҩсангьы еизоит зыдунеи зыԥсахыз иҩызцәа-иқәлацәа, иус ицызуаз уҳәа. Аԥсы ихцәажәаны, иԥсы анҭаз абзиара иҟаиҵаз ҳәаны аҵыхәтәантәи имҩахь днаскьаргоит. Идырцәажәо – иқыҭантәик иԥсыз ибзианы дыздыруа, ажәагьы зҿоу ахаҵа бырг иоуп.

34

"Мышцәгьамзар аӡы зҭамло": Ӡыдаҟәара амаӡақәа

136
(ирҿыцуп 17:22 25.10.2020)
Отҳара ақыҭа иагәылсуа Ӡыдаҟәара иадҳәалоу ажәабжьқәа дырзааҭгылоит Sputnik аколумнист, афольклорист Есма Ҭодуаԥҳа.

Есма Ҭодуа, Sputnik

Аԥсны аԥсабара беиоуп аӡқәа, аӡиасқәа рыла. Урҭ рхыԥхьаӡараҿы иҟоуп ахьы ҭызго аӡқәа, егьырҭ аинерттә материалқәа ахьыҵухыр алшо, иара убас иуникалтәу аӡқәа: иаҳҳәозар, "зышьҭрахь игьежьуа аӡы" – аҵарауаа аԥсуа еставелла ҳәа изышьҭоу амшын иалало аӡы еснагь ҭыԥк аҿы шьҭахьҟа ихынҳәуа. Убри инаҷыдангьы иҟоуп зынӡаск аӡы зҭам аҟәарақәа. Урҭ иреиуоуп Оҭҳара ақыҭа еиҩызшо Ӡыдаҟәара. Иара амш цәгьа аныҟоу заҵәык ауп аӡы анҭало.

Аӡиасқәа
© Sputnik / Томас Тхайцук

"Ӡыдаҟәара ҳәа изышьҭоу – ари жәытә ӡиас ҭыԥуп. Ари аҟәара мышцәгьамзар аӡы зҭамло, аӡы ахьҭам азоуп Ӡыдаҟәара ҳәа изашьҭоу. Амш аныцәгьахо аӡы ҭалоит, амш аныбзиоу иҭабаны иҟоуп. Иара агеи-ашьхеи ашьапаҿынтәи аҩ-бахә рыбжьара иҟәрыԥшны иаауеит, Мҷышь аҭыԥ аҿынӡа иҩеиуеит", – ҳәа еиҭалҳәоит Оҭҳара инхо Ира Қапба–Аиба.

Ӡыдаҟәара аӡы ахьҭамло адагьы, ари аҭыԥ ашанақәа адырбалоит. Ишеиҭарҳәо ала, иара ахаҿы ахәаҟны ижуп хҩык аиҳәшьцәа, урҭ ҭынха ҳәа аӡәгьы дахьрымамыз аҟынтәи анышәынҭрагьы ҟаҵам, дара ҟәырҭлаххан, убра ииасуа ауаа ирԥырхагахоит. Урҭ рнеҩсангьы араҟа лассы-лассы Ӡызлан дырбалоит. Ус еиԥш ахҭыс ҟалеит уажә ааигәагьы.

© Foto / предоставила Есма Ҭодуаԥҳа
Ира Каԥба- Аиба

"Абасоуми "N" дзибаз. Абри ацҳаҿ дааиуан, Ӡыдаҟәара абра ацҳа ахьху, абас дџыхӡа даацәырҵит, имҩа кны дылмышьҭуа далагеит, иара дшәан, дыҳәҳәо дыҩуа дшаауаз абра Мирабраа рашҭа дҭалеит. Уи нас ԥсыуаҵас аҭәҳәа ҟарҵеит, аҵыблаа ҟарҵеит. Дшәеит даара, игәы еиҭаԥеит, аха аҵыблаа аныҟарҵа, нас дыбзиахеит. Иара ацҳа ахаҿы, ахәаҿы Папцавақәак убра, хҩык аҳәсақәа аҟан, иԥсит, аӡәгьы дрымамызт, ахәы рмоузт, егьи рмоузт, иҟәырҭлаххеит дара. Убарҭгьы ауаҩԥсы убра данынабжьалалак иҩуа ишьҭалон. Нас абри иублыр бзиоуп рҳәан, аҭәа амца ацраҵаны ирблит, нас уаҳа ирымбо иалагеит", – ҳәа еиҭалҳәоит ақыҭанхаҩ.

Оҭҳара инхо узазҵаалак, ахәыҷы инаиркны иззымдыруа дыҟам Ӡыдаҟәара иамоу ашанақәа. Урҭ уи адырра адагьы агәра ргоит аилашәшәымҭаз уаҟа аиасра шыбзиам.

"Сабхәа дибахьан, лыхьӡ сҳәар сҭахым, Ӡызлан дкацәааит. Абас иааилашәшәуа џьара дыҟан даауан, аҟәара, ани ацҳа ахьыҟоу дҭаланы дзааиуаз аӡәы дџыхӡа иаԥхьа абас днагылеит. Нас иара инапы иҟьо, ишьапы иҟьо, дшәеит, аха анс ҟаиҵацыԥхьаӡа иара, дыҩны иаԥхьаҟа диасны дкәаҩӡа дгылон, ыыт ҳәа саныҳәҳәалак сашьҭахьҟа дгылон иҳәеит. Нас абас ҳзеикәагьежьуаз  мацара, ахәы сҩыхәнеит иҳәеит, ари закәызеи, баасышьҭымҵуеи ҳәа, абрагь сҩыхәнеит, ларгьы дсышьҭыҵит иҳәеит. Ашьҭахь абри ахаҵа дҟәашӡа абра дааит избаз ҳәа. Аҭыԥ бзиаӡам, уахынла акәым, иара ҽынлагьы убра сиасыр сҭахӡам сара, абас сакәшан сцоит, убри ацҳа ақәлара бзиа избаӡом", – ҳәа ҳалҳәеит Ира Қапба-Аиба.

© Foto / предоставила Есма Ҭодуа
Ӡыдаҟәара иху ацҳа

Ӡыдаҟәара анашанара ари ала инҵәаӡом. Иара иаҿагылоу абахәраҿы ахаҳәқәа ирыбжьысны аӡы цқьа анлеиуа ыҟоуп, аӡрыжәтә ҳасабала. Аха уи аӡы цқьагьы есымша иаауам. Убри анаауа иақәшәаз ашықәсан дманшәалахоит, акгьы иԥырхагахом ҳәа иԥхьаӡоуп.

Анашанара ҳацәхьаҵуазар, аиашазы Аԥсны иамоу аӡы цқьақәа аӡрыжәтә ҳасабала рхархәара акыр ишхәарҭоу азгәарҭахьеит аҵарауаа, дара Аԥсны иқәынхо рзын мацара моу анҭыҵгьы аҭирҭақәа рахь инауго иҟауҵар ауеит. Аха иахьазы аӡымҩангагақәа рыҟамзаара иахҟьаны ақыҭақәа реиҳарак Ӡыдаҟәара иаҩызоуп – аӡы иаҿықәынхо, аха зыҩнаҭақәа рҟны аӡы змам – инашанаӡами ари?

 

136

Аԥсны даҽа 73-ҩык акоронавирус рыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит

4
(ирҿыцуп 21:13 31.10.2020)
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 4233-ҩык ыҟоуп. Урҭ рахьтә ргәы бзиахеит 2267-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 42-ҩык.

АҞӘА, жьҭаара 31 - Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 зцәа иалоу реилкааразы атестқәа 367 ҟаҵан, урҭ рахьтә акоронавирус аарԥшын 73 тест рҟны ҳәа аанацҳауеит Аԥсны ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 132-ҩык ауааԥсыра, урҭ рахьтә 114-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 23-ҩык, ибжьаратәуп - 27-ҩык, илҩаауп жәаҩык апациентцәа. Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" ашҭаҿы иаадыртыз амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 60-ҩык апациентцәа. 57-ҩык рҭагылазаашьа бжьаратәуп ҳәа иԥхьаӡоуп, хҩык рҭагылазаашьа бааԥсуп.

Аоперштаб иара убас иаанацҳаит жьҭаара 31 рзы Аҟәа асасааирҭа "Аиҭар" аҟны иаарту урыстәылатәи хырхарҭарацәалатәи агоспиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа рыԥсҭазаара ишалҵыз.

Иԥсҭазаара далҵит COVID-19 ззышьақәырӷәӷәаз 1934 шықәса рзы ииз апациент. Иара ҩганктәи аполисегментартә гәыҵәкра ӷәӷәала илаҽны дыҟан. Иҭагылазаашьа акыр ибааԥсын. Жьҭаара 31 ашьыжь иара иԥсҭазаара далҵит игәы-шьадатәи иԥсыԥлагаҩагаратәи зымхара иахҟьаны.

1942 шықәсазы ииз COVID-19 ззышьақәырӷәӷәаз апациенткагьы жьҭаара 31 рзы лыԥсҭазаара далҵит. Лара ахәышәтәырҭанҭыҵтәи ҩганктәи асубтоталтә полисегментартә гәыҵәкра лыман, иара убас егьырҭ асоматикатә чымазарақәагьы лцәа иалан.

Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб ажәлар рахь ааԥхьара ҟанаҵоит ачымазара ҿкы рымкырц азы иахәҭоу аԥҟарақәа зегьы ирықәныҟәаларц.

  • Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>
4
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау