Ашәарыцаҩ

"Уцара ззымдыруа уаара еигәырӷьааит": ашәарыцара иадҳәалоу ақьабзқәа

258
(ирҿыцуп 21:08 12.08.2019)
Ашәарыцара иадҳәалоу ақьабзқәа акыр ирацәоуп. Ашәарыцаҩ иҽазыҟаҵароума, даныбназо аума, дхынҳәны данаауа аума – еиуеиԥшым ритуалла ибеиоуп. Ашәарыцаҩ иныҳәашьеи ашәарыцаратә етикеи азҵаарақәак дрылацәажәоит НААР аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

"Уа уцара ззымдыруа уаара еигәырӷьааит!"

Ашәарыцара аԥсуаа рынхашәаҿы иалкаау аҭыԥ амоуп. Ажәытәӡатәи аамҭақәа рзы ауаа хныҟәгарас ирымаз ираԥхьагылан ашәарыцара. Иахьатәи абџьар рнапахьы иааргаанӡагьы излашәарыцоз ахыци ахәымпали рыла акәын. Шәарыцара ианҭыҵуаз иара ихаҭа иеиԥш иҭаацәагьы рхымҩаԥгашьа иацклаԥшлар акәын. Ашәарыцаҩ абназара иҽаназикуа ҩымчыбжьа-хымчыбжьа раԥхьа заа аҽазыҟаҵара далагоит.

Раԥхьа игылоу ақьабзгьы - уи доуҳалатәи иҽрыцқьара ауп. Ашәарыцаҩ иҭаацәа дрылҵны хазы қәацәк аҿы дыԥхьон, ифатә-ижәтәгьы хазын, аҭаацәагьы уи дыхҭаркуамызт, анхамҩатә усқәа идырҟаҵомызт. Аҭаацәа рыҩнуҵҟа дара-дарагьы ҳаҭырла еицәажәон, имгәамҵхамҵкәа. Аԥсҭа дҭаларц дандәықәлозгьы иҭаацәа рҟынтәи ҟәыхк игон (ахцәы, мамзаргьы рымаҭәа аҟынтәи изакәызаалак ҟәыхк). Нас уи дара идмырбакәа џьара ибылуан: "Сара саанӡа аҭаацәа рҿы џьара цҭәык ҟаларгьы, ԥырхагас Анцәа исумҭан" ҳәа. Уимоу амҩан данцоз иԥылозгьы рҟәыхк ирҭон "Ажәеиԥшьаа дузылԥхааит" ҳәа иаҳәаны.

Данцо, ашьыжь шаанӡа уаҩы иҽимырбакәа иҽӡаны дцоит, аӡәы дибаргьы иқәҿиҭыр ҟалаӡом, "уабацои" ҳәа дҵааӡом, димбазшәа ҟаиҵоит. Гәыԥҩык еиццозаргьы убасҵәҟьа, дара еибырҳәоит аамҷыдарахаз, егьырҭ аӡәы рҽимырбакәа ицароуп. Иандәықәлоз, "Ҳахьцо ашьха, улԥха ҳаҭ, угәыԥха ҳаҭ, бзиала уаҳхылаԥш!" ҳәа ашәарыцара анцәахәы иҳәаны, рлабашьақәа ахәышҭаара иҽҳәыршьуан. Уи ҵакыс иамаз, зымшьҭа цәгьоу ауаҩы дрықәшәар, имшьҭа хнаҽып ҳәа акәын.

Ашәарыцаҩ иабџьар аашьҭыхны шәарыцара данцалак ашьҭахь иҩны ҭыӡшәа ҟамлар акәын. Знык дхысны акагь анизымшьлак, ишьҭахьҟа дгьежьуан, хымԥада ҭыӡшәак ыҟоуп ҳәа.

Аҭыԥ аҿы иахьнеиуаз ашәарыцацәа аҭыԥ иахылаԥшхәу ирманшәаларц азы агәаҵәа кны иныҳәон, абас еиԥш ажәақәа ҳәо: "Уа уцара ззымдыруа, уаара еигәырӷьааит!" ҳәа. Убри аан аҩы адыргалаӡомызт, ахарҵәы (ахарҵәыӡҩа) акәын иааныркылоз. Иныҳәо ацәымш (аиҳабы) иоуп. Иахьагьы ашәарыцацәа аԥсҭа ианҭало аныҳәара мҩаԥыргоит Ажәеиԥшьаа дырхылаԥшырц, аха ажәытәи иахьатәи аиҭакрақәа шрымоу убоит. Иаҳҳәап, ашьха ихалаанӡа агәыԥ ҭыԥк аҿы, ҩнык аҿы, ма ԥацхак аҿы еиқәшәаны еибаныҳәоит, ашьхантәи ианылбаалакгьы убасҵәҟьа ҟарҵоит.

Ашәарыцаҩ абна афҩы ихалароуп

Ашәарыцаҩцәа ишазгәарҭо ала, ашьха ихало иԥсы цқьазароуп. Угәы цәгьарак ҭаны иҟазар, уеиқәшәаӡом, уимоу амашәыр уақәшәаргьы ауеит. Ашәарыцацәа рҭыԥ аҟны иахьыԥхьо, акрахьырфо, иахьынатәо, дара акрыфара нап адыркаанӡа Ажәеиԥшьаа ихәы ҳәа мгьалума, шәума, хазы инықәырҵоит, нас акраафаны шәарыцара иҭыҵуеит. Убри аан ашәарыцаҩ акыр дныҟәароуп ҳәа иԥхьаӡоуп. "Абнафҩы ухылаанӡа Ажәеиԥшьаа духаҵгылаӡом, агьуиҭаӡом" рҳәоит. Насгьы ашәарыцаҩ имч зықәхо еиҳаны ишьыр ҟалаӡом, аԥсыцәгьара аарԥшра ҵасым. Аӡәы дақәшәаны, дманшәалаханы хәба изшьӡозаргьы ҩба ракәын иишьуаз, изаамго ишьуамызт. Иушьызгьы аҭыԥ иқәуҵаанӡа ҽакы уашьҭалар ҟаломызт. Ашәарах зшьыз ишәақь ааиваргыланы дырныҳәон.

Убас сара 2007 шықәсазы Дәрыԥшь ақыҭа иеиуоу Тәанба Хәыра исзеиҭеиҳәеит ашәарыцаҩ дшырныҳәоз:

"Са саб ашьха дцалон. Нас уа ишәарыцоз аҷкәынцәа ыҟан. Ашәарах шьны ианааргалагь, акәац жәны ианааҭырхлагь, дыливаргыланы, ишәақь лаиваргыланы, "уахьнеиуазаалагь ухымҭа камшәааит, шәарахла ухиаат, адгьыл узбзиахааит, иахылаԥшу духылаԥшзааит, Ажәеиԥшьаа духылаԥшзааит!" ҳәа абри рҳәон. Аҳаскьын иқәрыԥсон, ишьны иааигазгьы иақәрыԥсон, иаргьы иқәрыԥсон", - ҳәа еиҭеиҳәон иара.

Шәарыцара ианцоз аҩны иандәылҵуаз рыҽӡаны ицозҭгьы, ашәарах шьны ианаауаз "Ажәеиԥшьаа рашәа" рҳәон, ихысуан. (Акгьы рмоукәа иаауазар, ихысуамызт, ашәагьы рҳәомыз.) Ирҳәоит Ажәеиԥшьаа рашәа анырҳәоз ашәарах хыхь ахра ихалан иӡырҩуан, убриаҟара ихаан ҳәа. Нас рҩызцәагьы ирдыруан, ирԥыланы реидара рымырхуан, ашәа рыцҳәо аҭыԥ ахь рҿаархон.

Ашәарыцара аетикет

Ашәарыцара аетикет ахь иаҵанакуеит иара убас умч зқәымхо умшьыр ахьакәу адагьы, ишьтәугьы удыруазароуп. Ашәарыцаҩ идыруазароуп ашәарах анеишьҭоу, ианеилго ҳәа иҟоу аамҭақәа. Усҟан уи дшәарыцом. Иаҳҳәап, ашьабсҭақәа аԥшқа рыцны ирбар, иреихсуамызт. Уажәы дара ашьабсҭақәагьы маҷхеит. Урҭ реиԥш ирацәоуп аиаӡаара иаҿу ашәарахқәа.

Ашәарыцара, абназара иамоуп иара ахатәы "абнатә бызшәагьы", уи иазкны иаԥҵоуп имаҷымкәа аусумҭақәа. Ашәарыцаҩцәа злеицәажәо абри абна бызшәалоуп. Аҭыԥ аҿы шамаха алафгьы рҳәом, аԥҳәыс лыӡбахәгьы иалацәажәом. Аӡыхь цқьаҿы инеины ақәабгьы ҭарӡәӡәомызт, уи аҭыԥ уҟьашьит аанагон. Ашьха ахаҭа иԥшьоу ҭыԥны ишахәаԥшуаз ала, ражәеи руси ацқьара ацзар акәын.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

258
Застолье

Аҩыжәра, аашьара, акаҷбеира: ашьцылара бааԥсқәа ирызку згәаҭарақәак

64
Ауаҩытәыҩса иԥсҭазаараҿы изцәырҵырц зылшо шьцыларақәак, грақәак ирызкны лгәаанагара ҳацеиҩылшоит Sputnik аколумнист Сусанна Ҭаниаԥҳа.

Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik

Игәашәҭахьазар, аԥсуаа ҳажәаҳәаҿы инарҭбаан ахархәара раҳҭоит ажәеицааирақәа "уи зегь шьцылароуп", "узышьцылаз узаҟәыҵуам", иара убас иахәҭоу аҭагылазаашьаҿы ахархәара азыруеит ажәаԥҟақәа "Ашьцылара бааԥс идыршо ашаха иаҩызоуп, есымша иацлоит", "Ашьцыларақәа раԥхьа иласуп, ианулаҽ – ихьанҭахоит".

Аиашаз, ауадаҩрақәа зцу ауаҩытәыҩса иԥсҭазаараҿы изцәырҵырц алшоит ԥыла-ԥгала имоуа дымҩахызҟьарц зылшо ашьцыларақәа, аграқәа.

Грак, шьцыларак зыцрамсыц ауаҩы иԥшаара уадаҩуп, аха зегь реиҳа ихадароу аԥырхага узҭо ашьцылара шҵоурам дырны аҿагылароуп.

Наџьнатә аахыс аԥсҭазаара иацыз шьцылара бааԥсқәоуп уҳәар алшоит: инамыцхәу арыжәтә, аашьара, аҭаҭын ахара, акаҷбеира уҳәа.

Зыхьӡ ҳҳәаз ашьцыларақәа рықәыӡбара, рҵәылхра зныԥшуа аԥсуа жәлар рҿаԥыцтә рҿиамҭақәа уԥымлар залшомызт. Ԥҳьаҟа урҭ ҳрызхьаԥшып.

Аашьацәа ахьынтәааз

Аашьара зегь реиҳа ижәытәу шьцылара бааԥсуп. Аашьароуп егьырҭ иацааиуа ашьцыларақәагьы зырҿио. Аашьаҩ дахьугалакгьы, аус ихы злахигаша дашьҭоуп, иара изы зны мышныҳәоуп, зны мышӷьарсуп. Арахь аҽхәарагьы илоуп, цқьа изыҟамҵо, иҟаимҵарц ииҭаху акы иахароушәа уирбоит, даҽазных даҽа ҿыҵгак иԥшаауеит. Аашьара иазку ажәаԥҟақәас иалукаарц алшоит: "Аашьаҩ иныҳәақәа рацәоуп", "Аашьареи ахәышҭаареи еишьцәоуп", "Аашьаҩ иҿырҳасрала дудыруеит", "Аашьаҩ ақалмышь аниба - дадтәалт, ачашә аниба - дадиалт", "Аашьаҩ нхан дымҵызар иҭахуп, крыфан – ддаузар", "Аашьаҩ иҿаҵа зегьы иреиҳауп".

Иҟоуп аԥсуа жәлар рҳәамҭа цҳафырк ари ашьцылара бааԥс ҟалашьас иаиуз ҳзеиҭазҳәо. Ҳазааҭгылап уи:

Иҟан хҩык аишьцәа. Даара иаашьон, иахьтәоугьы изгыломызт. Иагьарааны иубаргьы аҳа ашьапы иҵаианы ицәан.

Ус ишыҟаз, ҽнак зны руаӡәк дахьышьҭаз ииулак илақәа аахитын аҳа дҩаҵаԥшит:

– Шьири, цәгьала иҳа бзиазаап! – иҳәеит.

– Шьири, иааганы иҳамандаз! – иҳәеит аҩбатәи.

– Ҳаи, аҳәара злашәылшозеи! – иҳәахт ахԥатәи.

Ус ишааиуаз, аашьара икны иагоз аишьцәа рыҩны амца акит. Ҩыџьа уа илалаблы ицеит. Аӡәы даанхеит. Убри ихылҵыз роуп иахьатәи аашьацәа зегьы рҳәоит.

Арыжәтә шыҟалаз

Ажь ааӡареи аҩыҟаҵареи аԥсуа иԥсҭазаара иахәҭакуижьҭеи акрааҵуеит. Уимоу, ачеиџьыка иузаҟәыҭхом арыжәтә. Аныҳәарақәа, ачара, аԥсра-абзара ухаҿы иузаагом зегьы ирыцку арыжәтә ада.

Аԥсуаа ҳкультуратә ҭынха иагәылҷчаауа Нарҭаа ирызку аепос уаназхьаԥшуа, аҳәамҭақәа рҟнытә еилыхха иубоит Нарҭаа даара аӡахәа иахӡыӡаауа ишырааӡоз, рбаҳча шырацәаз, аҩгьы меигӡарахда ишҭарҭәоз. Нарҭаа рахьтә аҩыҟаҵара дазҟазан Нарҭ Хнышь. Ҩымаҭәас Нарҭаа иныҟәыргоз ҳаԥшьан. Нарҭаа рҳаԥшьақәа рацәан, аҩгьы рҭабзиахон. Урҭ аҳаԥшьақәа ирыман рхатәы хьыӡқәа: Ҩаӡамакьаҭ, Аҩаӡакьаҭ, Агӡакьаҭ, Хьамхәа уҳәа убас егьырҭгьы. Арҭ аҳаԥшьақәа зегьы иреиҳан Ҩаӡамакьаҭ. Иара Нарҭаа рӡаагага ԥҳалқәа фышә акуан. Ҩаӡамакьаҭ инахагыланы иқәыз ииҳәаз наигӡар акәын.

Аха ишааиуаз акәымкәа, аишьцәа утәы-стәы нарыбжьалан, аҳаԥшьа рзеимакырахеит. Аимак-аиҿак згәы кыднахыз Нарҭ Сасрыҟәа "ҳаимак зхароу уара уоуп, уҟамзар, еимактәы ҳауамызт" иҳәан, Ҩаӡамакьаҭ анышә иҩыҵхны ианиршә, ашьхақәа ирхыууаан Аԥсны агәаны икаҳаит. Ҩаӡамакьат ахьынкаҳаз иԥыххаа ицеит. Аҳаԥшьа агәаӷьқәа ҭан. Аҳаԥшьа анԥҽы, ажьгәаӷьқәа бӷьыжәаан, Аԥсны иахьабалак иқәԥсеит. Агәаӷьқәа ахькаԥсаз аӡахәа рхылҵт. Урҭ ирҿалаз ажь Нарҭ рыжь ҳәа иашьҭалт, аха нас, Нарҭаа репос аҿы ишаҳәо ала, уи ажәла ыӡт, ианыӡааит.

Аԥсуа изы аҩы ус баша ақьафҟаҵара иатәымызт, уи, жәаҳәарада, иҷыдоу культуран. Аԥсуаа реилкаараҿы "арыжәтә ужәыроуп, иара уамжәроуп". Арыжәтә мыцхәы зҽадызцалоз ауаҩы еснагь пату иқәмызт. Арыжәтә аҟазшьа аазырԥшуа ажәаԥҟақәоуп: "Арыжәтә ахьыҩналаз амаӡа дәылҵуеит", "Арыжәтә гра хтыгоуп", "Арыжәтә амаӡа азыҵәахуам", "Арыжәтә мыцхәы зжәыз иажәа нҵәара ақәым", "Арыжәтә мыцхәы зжәыз ибз мыцхәы аҳәоит", "Арыжәтә ркәашагоуп, амцхә – блаҟьагоуп".

Акаҷбеира иахҟьаз

Ауаҩы илоу аҟазшьақәа зегьы реиҳа иҿаасҭоуп акаҷбеира. Акаҷбеира зцәа иалалаз, кажьшьа имаӡам – шьцылара бааԥсык иаҩызоуп. "Акаҷбеи агәыр ахьалеиҵо аиха алихуеит", "Акаҷбеи игәыла ичарагь дахыбаауеит", "Акаҷбеи ухы аҟара урбаны, ула аҟара уиҭоит", "Акаҷбеира ауаҩы иԥсы арцәгьоит" - акаҷбеи адунеи зегьы иара ихифауашәа, дзырҭәыша шыҟамло ауп иҳарҳәогьы арҭ ажәаԥҟақәа.

Акаҷбеира иахҟьаз ахҭыс аанарԥшуеит Очамчыра араион, Гәыԥ ақыҭан, Аџьамҽыӷра аҳаблан иҟоу аӡиа Папанҵҟәыр иахҳәаау алегенда. Папанҵҟәыр ҳәа изышьҭоу аӡиа ахьыҟоу ажәытәан нхарҭа ҭыԥны иҟан. Уа амал рацәаны измаз апап ԥсыцәгьак иҭаацәеи иареи нхон.

Ҽнак амхырашәаразы ауааҳә иун, ицхыраацәа рацәаҩны еизигеит. Ашьыбжьон акрырҿаҵара аамҭа анааи, аҳәа ырҟааны ала рзишьит.

Ауааҳәцәа апап имаҳәгьы дрылазаарын (вариантқәак рҟны иуԥылоит иԥҳа бзиа илбоз, мамзаргьы дҳәаны дзызтәаз арԥыс дрылан ҳәа). Шьыбжьон аишәа инадтәаланы акрыфара рнапы надыркуан еиԥш, апап иӡӷаб ачамгәыр ианҵаны ашәаҳәара далагеит "аҳәа ырҟааны, ала зшьыз" ҳәа. Ари змааназ еилызкааз амаҳәи ауааҳәцәеи аишәа иахыҵны идәықәлеит. Ауааҳәцәа ашҭагь инҭыҵит, адгьыл ааимыҩрын, апап инхарҭа, иҩны, иашҭа-игәара зегьы ҩҭабга ицеит.

Апап иԥҳа лхаҵа дишьҭалан, дыҩны ддәықәлазаап сихьӡоит ҳәа, данихьӡа аамҭазы лхаҵеи лареи рыбжьара адгьыл еиҩԥан, ларгьы дагеит, иара дынхеит. Аха иҟоуп амаҳә иԥҳәысгьы далигеит ҳәа ҳазҳәо алегенда авариантқәа.

Абас акаҷбеира иахҟьаны апап дшынҭаацәаныз, инхарҭагьы иаргьы нҭабга ицеит.

Арҭ аҳәамҭақәа шаҳаҭра руеит ауаҩытәыҩса адунеи дықәнаҵы цәаҩас илоу ашьцылара бааԥсқәа иԥсҭазаара ԥырхага арҭар шрылшо, урҭ аҽрыдцалара мап шацәктәу, риааира шаҭаху.

64
Ансамбль  Апхьарца

Аҟазара анԥсҭазаароу: аԥхьарцеи аԥхьарцарҳәаҩцәа дуқәеи ирызкны

77
Аԥсуа жәлар рмузыкатә инструмент аԥхьарца ҵакыс, хархәашьас иамаз, еицырдыруа аԥхьарцарҳәаҩцәа азусҭцәаз, иахьа уи ҿиашьас иамоу уҳәа ртәы дазааҭгылоит афольклорҭҵааҩ Есма Ҭодуаԥҳа.

Есма Ҭодуаԥҳа, Sputnik

Аԥхьарца

Аԥхьарца – аԥсуа жәлар рмузыкатә инструмент, "аԥхьа цара" ҳәа еиҭарго. Ақәыларақәа, аибашьрақәа раан аԥхьарцарҳәаҩы раԥхьа дгылан еснагь, уи аԥхьарца арҳәо, афырхацәа ргәы шьҭыхуа, афырхаҵара ргәы азыҳәо иҟаиҵон. Аԥхьарца азырҳәоз дышнеиуаз ахы иқәшәар, ишьҭахь иааиуаз аԥхьарца аанкыланы инаигӡон.

Аԥхьарца ахаҭа аӡахәа, алаҳаҵла, ал, ма ашәч иалхны иҟарҵоит, арахәыцқәа ракәзар – аҽы аҵыхәа иалырхуеит, ахыц иаҿыршьуа алаба итыруа аҵла ахкқәа – араса, ашымҳа, амжәа ирылырхуеит. Иара азырҳәо ахацәа роуп.

Кәыҷа Лакрба игәалашәарақәа рҿы иҩуеит абас:

"Сара изласгәалашәо ала, Жана Ачба имаз аԥхьарца алаҳатәы мҿы иалхын. Иара амгәа-шьынка ԥшран иамаз, аҭбаара еимааҵак иаҟаран, аура ҩ-ԥсыӡак ыҟан, ахҩа аӷәыцәмаҟьа иалхын. Ахҩа агәҭаны бҩатә ҟәрышьк ицауа аҟара икылҵәан, убри акылҵәарсҭа наҟ-ааҟ аганқәа рҿы амзаҿа еиԥш иҭасаны иҟаҵан, ахәҵәы аура амгәа аҵкьыс еиҵан, алымҳарҭа гьежьын, алымҳацәқәа хԥа аман, ахәыцқәа хԥа аҿан, хыџьара иҿаҟәан".

Аԥхьарцақәа аки-аки рыԥшрақәа еиԥшым. Урҭ шоит амҵәышә аԥшра змоу, аҳа аԥшра змоу, ашьынка ԥшра змоу ҳәа. Ҽыла иныҟәоз аԥхьарца акәадыр амаха иадҿарҳәалон, ианырҭахыз, иамырхуан.

Ахәыҷы данилак, дхаҵарԥысзар, раԥхьатәи инапхыцқәа ихырыссоз аԥхьарца иҭарыԥсон уи арҳәара разҟыс ироурц азы.

Аԥхьарцарҳәаҩцәа

Шамахамзар қыҭацыԥхьаӡа аԥхьарцарҳәаҩцәа нагақәа ыҟан. Урҭ аизарақәа, аныҳәақәа ахьыҟаз ааԥхьара рырҭон. Аԥхьарцарҳәаҩцәа дуқәа ҳәа ззырҳәоз иреиуан Жана Ачба, Шаҷ Чыкәбар, Мақьҭаҭ Агрба, Ҟасҭеи Арсҭаа уҳәа. Иазгәаҭатәуп дара аиҳараҩык амузыка азаанаҭла зыҟаҵара ҷыдак змаз шракәмыз, ԥсабарала аҟыбаҩ злаз ракәын. Дара аԥхьарцарҳәаҩцәа дуқәагьы лассы-лассы еигәныҩлон, рҟазара еимырдон.

Ашәа ианҵаны зыӡбахә рҳәоз аԥсҭазаараҟынтәи иааган: дарбанзаалак ауаҩы иуаҩышьа, ихаҵашьа, исахьа, иҟазшьа аадырԥшуан. Џьоукы афырхаҵаратә ашәақәа рзыркуазар, даҽа џьоукы рыгьангьашра ҿаԥҽуа ахьӡыртәрақәа рзыркуан, алаф ашәақәа рҳәон.

Еиҭарҳәоит Жана Ачбеи Шаҷ Чыкәбари априц Олденбургтәи иаҳҭынрахьы ааԥхьара риҭахьан, усҟан дара рыԥхьарцарҳәара азыӡырҩразы инеиз аҭыԥ роуамызт. Жәлар рмузыкатә инструмент ианҵаны ирҳәон Нарҭаа рашәақәа, афырхаҵаратә ашәақәа, аҭоурыхтә ашәақәа, Азар, Ахәрашәа, Ажәеиԥшьаа рашәа уҳәа.

Иахьа аԥхьарца ахархәара амоуп жәлар рашәаҳәаратә инструменталтә ансамбльқәа рҿы. Иара убас имҩаԥыргоит "Аԥхьарца" ҳәа хьӡыс измоу афестиваль.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

77

Гәымԥҳа: COVID-19 адунеи зегьы иалаҵәеит, иҳамчу - хәыҷык акрычҳара аарԥшроуп

0
(ирҿыцуп 18:52 03.08.2020)
Амилаҭтә туристтә еилахәра аусзуҩ, аекскурсиа амҩаԥгаҩ Алиса Гәымԥҳа арадио Sputnik аефир аҟны еиҭалҳәеит апандемиа аамҭазы русураҟны изықәныҟәо аԥҟарақәа ртәы.
Гәымԥҳа: COVID-19 адунеи зегьы иалаҵәеит, иҳамчу-хәыҷык акрычҳара аарԥшроуп

"Атуризм азы аминистрра аҟынтәи аԥҟарақәа ҳзаарышьҭит ф-пунктк рыла ишьақәгылоуп. Уаҟа иаҳәоит асабрадақәа, анапҭарԥақәа ныҟәаҳгар шакәу, насгьы ацқьара аԥҟарақәа ишрыцклаԥштәу, аекскурсиа амҩаԥгаҩ COVID-19 асимптомқәа аԥсшьаҩы иныибаалар амедицинатә усҳәарҭахь днаигар шаҭаху, аҭакԥхықәра ду ааирԥшыр шакәу. Сгәаанагарала, урҭ аԥҟарақәа рҿы иаҳзынамыгӡо ҳәа акгьы анӡам. Ачымазара ҿкы адунеи зегьы иалаҵәаз ауп, иҳамчу –хәыҷык акрычҳара аарԥшроуп", - лҳәеит Гәымԥҳа.

Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0