Аԥсуа бырг

Гәымаа рысакаса акаԥатәык иҽанижьлон: аԥсыуа жәаԥҟақәак рҵаки рхархәашьеи

323
Ацәажәаҩ ииҳәо аҵакы агәылырҭәааразы ажәаԥҟақәа ихы ианаирхәо, хымԥада, иажәаҳәа арԥшӡоит. Урҭ аԥызҵаз ажәлар рҷыдара, рдунеихәаԥшра, рҵас, рқьабз рныԥшуеит. Аха иабанӡаҳдыруеи ажәаԥҟақәа зхылҿиааз аҵакы? Урҭ рахьтә акык-ҩбак ҳаиллыркаауеит Сусанна Ҭаниаԥҳа.

Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik

Ҳәоук, ҩ-ҳәоук ирҭагӡаны еиқәыршәоу, ахшыҩҵак нагӡаны иаазырԥшуа, ауаҩы иажәаҳәа хазырҭәаауа ракәны иҟоуп ажәаԥҟақәа. Дара ажәлар рҿаԥыцтә ҳәамҭақәа "ажанр ссақәа" ирыхәҭакуп. Ажәаԥҟақәа анҿиаз, раԥхьаӡа акәны урҭ зхы иазырхәаз ртәы аҳәара уадаҩуп. Аха аԥсуаа ражәаҳәаҿы ахархәара ҭбаа рымоуп, хыԥхьаӡаралагьы ирацәоуп.

© Foto / Марина Барцыц

Ажәаԥҟақәа реиҳак ахшыҩырҵаратә функциоуп инарыгӡо. Урҭ дара аԥызҵаз ажәлар рҭоурых, рҵас, рқьабз, рыхныҟәгашьа, рдунеихәаԥшра, рыԥсҭазааратә ԥышәа рныԥшуеит.

Ажәаԥҟақәа иахәҭоу аҭагылазаашьаҿы, иашьашәалоу атема инақәыршәаны ухы иузархәар, ухшыҩҵак гәылнаршәоит.

Ҵакыла ажәаԥҟақәа еиуеиԥшым, аԥсҭазаара аганқәа зегьы рымҽхаркуеит. Ажәаԥҟа ахатәы (иконкреттәу) аҵакы адагьы, бжеиҳан аҵакы еиҭарсны иҳәоуп.

Ҿырԥштәыс иаагозар: "Амҟәыба еснагь аӡы аанагом" - ҳәарас иаҭахузеи, амҟәыба аамҭа ишархоу акәым ари ажәаԥҟа зызку, ара зыӡбахә ҳәоу ауаа роуп. Ас еиԥш иҟоу ажәаԥҟа рхы иадырхәоит есқьынгьы ауаҩы дманшәаланы, иусқәа зегьы иқәҿио дзыҟалом ҳәа рҳәарц анырҭаху.

Ажәытәан ус џьара иҟалахьаз ԥсҭазааратә фактк, мамзаргьы алафтә ҟазшьа змоу хҭыск, ҳәамҭак, лакәк иахылҵыз ажәаԥҟақәа ҳара иахьа ианаҳԥыло маҷӡам. Жәаԥҟақәак зхылҵыз ажәабжьқәа ажәлар рҿы иахьагьы изгәалашәақәо ыҟоуп.

"Абжьаҟәаа ирықәгәыӷны зԥаҵа зсаз" – ари ажәаԥҟа ҵакыс иамоу, аус иалҵуа цқьа уазымхәыцкәа, аӡәы уиқәгәыӷны нап ауркыр, уарԥхашьоит ауп. Уи зхылҿиааз атәы ажәлар иахьагьы ажәабжьны ирҳәоит. Ажәытәан Абжьаҟәа ақыҭа иқәынхоз аԥсуаа ахарҵәы бзианы иҟарҵон ҳәа иԥхьаӡан, рхарҵәы ахьӡ аман. Хаҵак абри ақыҭа дсасны даҭаарц дандәықәлоз аламҭалазы, абжьаҟәаа рхарҵәы анысфо исԥырхагахоит иҳәан, даалаган иԥаҵа исеит. Аха Абжьаҟәа дахьнеиз, аӡәгьы ахарҵәы иҿеимҵеит. Баша иԥаҵа ахьисаз игәы инархьит. Убри нахыс ажәлар ирҳәо иалагеит: "Абжьаҟәаа ирықәгәыӷны зԥаҵа зсаз" ҳәа.

"Гәымаа рысакаса акаԥатәык иҽанижьлон" - иԥсыз ауаҩы иуам-иҭынхам аԥсраҿы ихы ԥҽуа, игәы дҭасуа зегь реиҳа иара игәы иалсызшәа иҽыҟаиҵар, абас рҳәон. Гәыма - Ешыреи Аҟәеи рыбжьара Гәымсҭа ахықәан ишьҭоу адгьыл иахьӡуп. Акаԥа – қыҭахьӡуп. Уи шьҭоуп Аҟәа аҩадахьы. Уажәы уи Шьрома ҳәоуп ишырдыруа.

"Асас ицәуҵәахуа кәуахоит" - ари ажәаԥҟа аԥсуаа жәытәнатә аахыс ирымаз ачеиџьыка, асасдкылара еилазгаз аԥҳәыс илыхҳәаау алегенда шьаҭас иазышьҭоуп. Ԥҳәыск лашьа даауазшәа анылба, аишәа иӡны иқәыз лыкәты ачанах иҵахылҩеит. Лашьа данца, ачанах иҵаз лыкәты лфарц ианааҵылх, икәуахахьан.

"Ԥсҳәы амала ицаны иааз" - џьара ирышьҭыз ауаҩы дыззырышьҭыз еилымкааӡакәа данаауа абас рҳәоит. Ажәаԥҟа сиужетс иамоуп абри: зны аҳ имаҵуҩы уаҵәы Ԥсҳәы усышьҭуеит аказы ҳәа иеиҳәеит. Амаҵуҩы аҳ игәы иахәоит иҳәан, аухаҵәҟьа дзызцоз еилымкааӡакәа амҩа дықәлеит.

"Аҽа зшьыз иашьа ида иашьа димоуит" - ауаҩы ацәгьара данақәшәалак, ашәара данҭагылоу, ивагылоу, ицхраауа изгәакьаӡоу (иан, иаб, иашьа, иаҳәшьа) роуп. Ианыцәгьарахалак, аҩызцәа-ақәлацәа рҽаныԥхьаркло ыҟоуп. Ари еицырдыруа аԥсуа жәаԥҟа сиужетс иамоу аҽа зшьыз (ауаҩы дысшьит "шәсыцхраа" ҳәа цас иҳәаны) дахьымнеиз, дызмыҳәаз, иашьа ида аӡәгьы днымхеит. Аха ҳуцхраауеит, ҳувагылоит ҳәа зҳәоз ҩызагьы-қәлагьы аӡәгьы дҟамлеит. Уаанӡа дызмацәажәоз иашьа иҿы дахьнеиз, дзықәшәаз аниеиҳәа, "Унеила, абаҳа сыманы сушьҭалоит", иҳәеит. Еимакык-еиҿакык аашәоургьы, уҭаацәа раҟара узҭаху даҽаӡәы дҟалаӡом ҳәоуп ари ажәаԥҟа иҳаилнаркаауа.

Ажәаԥҟақәа хәарҭа дууп, урҭ рхатә ҭыԥ ааныркылахьеит ажәлар рҿаԥыц аҟнеиԥш, алитератураҟынгьы. Ҳацәымҩашьо иаҳҳәар ҳалшоит, Дырмит Гәлиа аԥхьа днаргыланы, зҩымҭақәа рҿы ажәаԥҟақәа зхы иазмырхәац аԥсуа шәҟәыҩҩык дыҟам ҳәа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

323

Ажәҵыс ахьнеиуа амшра иатәуп: аԥстәқәеи аԥсаатәқәеи ирыхҳәаау жәлар разгәаҭарақәа

134
(ирҿыцуп 19:22 22.11.2020)
Ҳмилаҭ рҟәышра иадырганы иахьанӡа иааӡаз аԥстәқәеи аԥсаатәқәеи ирыхҳәаау жәлар разгәаҭарақәа ртәы дазааҭгылоит Аԥсуаҭҵааратә институт афольклортә лабораториа аусзуҩ Сусанна Ҭаниаԥҳа.

Сусанна Ҭаниаԥҳа, Sputnik

Аԥсаатә, аԥсатәааӡара уаназхәыцуа аԥсуа қыҭақәа уи аганахьала еснагь атрадициа бзиақәа рыман, ҭӡыцыԥхьаӡа акәты, ашәишәи, акәата, аҟыз иреиуоу аԥсаатә рзанын, ирзануп иахьагьы.

Иахьагьы аԥҳәыс лбеиара, лбарақьаҭра, лымаашьара иадыргоуп лашҭа иҭоу аԥсаатә. Насгьы акыр узцәыԥхашьо сасык дануҭаалак, аԥшәмаԥҳәыс кәтык ахәда ахҵәара анылзымгәаӷь хьымӡӷуп ҳәа иԥхьаӡоуп. Аҭаацәарақәа рҿы аԥсаатә шьны иахьырфо адагьы ирҵо акәҭагь, еиҳараӡак ахьара анрыцәмаҷу ижәны, мамзаргьы иџьны ирфоит цыфак аҳасабала.

Иара убас, ичаразааит, иԥсхәразааит иҟаҵоу аишәа зхарҭәаахом аԥсаатә ажьы анықәым, еиҳараӡак -акәтыжь. Нас ҳәара аҭахымкәа ас еиԥш хәарҭара зланы иҟоу аԥсаатә ранҵара, рааӡара, рырмарымажара апроцесс иахылымҿиаар залшомызт еиуеиԥшым ажәлар разгәаҭарақәа. Ҳрызхьаԥшып урҭ:

Аԥсаатә ирызку жәлар разгәаҭарақәа.

  • Арбаӷь ахы уқәкны ҿнаҭыр, ажәабжь уаҳауеит. Иануқәҿнаҭлак арыӷьарахь игьежьыр, ажәабжь бзиахоит. Арымарахь – ибааԥсхоит.
  • Арбаӷь ахы уқәкны ҿнаҭыр хәарҭам, "абзиа уҳәозар еиҭа иҳәа, ацәгьа уҳәозар, ашьа уҿашәааит" рҳәоит.
  • Акәтаӷь ацәа акәты иафар хәарҭам, аҵара иаҟәыҵуеит.
  • Акәтырцына арбаӷь еиԥш ҿнаҭыр ҵасым, ҵәгьарак иазҳәоуп.
  • Акәытқәа апырпыл жәла рфар, аҵара иалагоит рҳәоит.
  • Акәытҵараҿ ахырҵлаӷь аанумыжьыр акәытқәа аҵара иаҟәыҵуеит.
  • Акәты анхырҵо, акәтаӷьқәа ахылԥа иҭаҵаны иргон.
  • Акәты ушьырц угәы ианҭоу заа аӡы уршыр, акәты узкӡом.
  • Адырганҵыхәа ашҭаҿ иааины иқәтәар, ауалҳәаҩ дузаауеит рҳәоит.
  • Адырганҵыхәа аҩны ахыб ма ашҭа иқәтәар, асас дузаауеит рҳәоит.

Ажәлар разгәаҭарақәа ирнубаалоит аҩнатә ԥсаатәқәа реиԥш егьырҭ аԥсаатәқәа рхаҿсахьагьы, иаагозар:

  • Абаӷырқәа аԥхын аӡаҿы рҽыркәабозар, ақәа иатәуп.
  • Абаӷырқәа аӡын адгьыл аҿы гәыԥ-гәыԥ иҷырҷыруа итәазар асы иатәуп.
  • Ажәҵыс ахьнеиуа бзиоуп, амшра иатәуп рҳәоит.
  • Ажәҵыс ахьымнеиуа аҩнаҭаҿы ашықәсан аԥсра ҟалоит ҳәа азгәарҭоит.
  • Ажәҵыс ахьымнеиуа аҩнаҭаҿы, ааигәа амаҭ ыҟоуп рҳәоит.
  • Ажәҵарақәа лаҟәны иԥыруазар амшцәгьа иазҳәоуп.

Арахә, аҩнытә ԥсҭтәқәа аҭыԥ ду ааныркылон аԥсуа ихныҟәгараҿы. Ԥсуаҵасла аԥсуаа арахә рҭиуан, иаархәон, урҭ раалыҵ – ахш, ахарҵәы, ашә, акәац аҭаацәа ргәы ҟазҵоз фатәын. Ҳрылацәажәап аԥстәқәа ирызку азгәаҭарақәа:

Аԥстәқәа ирызку жәлар разгәаҭарақәа.

  • Абнаҿы ихьаз ажә иахшо ԥшӡахоит, ашьамхгьы ҵархоит рҳәоит.
  • Ала аҽуқәнарххар, аӡә дузаауеит.
  • Ала ахьуцҳаз аҟәыд еиҩырԥаны иақәуҵар имжьыжькӡом, ирласны иӷьоит ҳәа азгәарҭон.
  • Ала зыцҳаз, иуцҳаз ахәы ыҵхны ибылны иахьацҳаз иақәуҵар бзиоуп, ирласны иӷьоит рҳәоит.
  • Афатә еилызхуа ажә аҿыҵа аԥсыӡ ыҵушьыр, афатә еилыхра иаҟәыҵуеит.
  • Ала аҽуқәнарххар, уаашьо уалагоит рҳәоит.
  • Арахә рыҭра ианҭырца ашьҭахь аҩны акыраамҭа иадымҵуазар, амш цәгьахоит.
  • Ажә ҩ-ҳәыск ахшар, "абзиара иатәхааит, акы иамааноуп", ашықәсан иџьоушьаша ак ҟалоит рҳәоит.
  • Ажә еиқәаҵәа иамҵуа ахш иаҳа ауаҩы ихаҳауеит.
  • Ала аҵыхәеи алымҳаи хуҵәар, иџьбарахоит рҳәоит.
  • Арахә ушавсуа ихәаар, ахәы алумхыр, иузгәакьоу аӡә дыԥсуеит рҳәоит.
  • Аӡын ала абжьы ргәаҩаны ишуазар, асы ауеит.
  • Аӡыс ақьышә уагәӡыр ҵасым "угәы сықәкәашааит" аҳәоит.
  • Акамбашьқәа аҳәра иаҟәыҵны шьыбжьон итәазар, амш цәгьахоит.
  • Аӡын акамбашь зқәыршәшәозар, асы ауеит "асы абоит" рҳәоит.
  • Арахә уанавалалак ихәаар, ахәы алухыроуп, "аҩысҭа дабоит" рҳәоит.
  • Арахә ырҟааны иушьыр, акәац агьама ҽеихом.
  • Арахә рҵыхәа шьҭыхны ианыҩуа, амшцәгьа иазҳәоуп.

Убасгьы рыӡбахә умҳәарц залшом абнатә ԥстәқәа (агыгшәыгқәа), урҭ шеишықәса раахижьҭеи иреишәарыцон, ркәац, рцәа рхы иадырхәон. Аԥстәқәа ирызку азгәаҭарақәагьы акык-ҩбак аазгоит:

  • Ажьа умҩа еихнаҵәар уманшәалахом рҳәоит.
  • Ақәыџьма умҩа еихнаҵәазар, уманшәалахоит, аманшәалара иатәуп.
  • Ақәыџьма иақәтәоу ауаҩы ҳәа ззырҳәо дшақәтәо шамахамзар дубаӡом, дубаргьы ҽеи уақәшәом ҳәа иԥхьаӡан.
134

Адоуҳара: ашьха, аҳаракыра аԥсуаа рдунеихәаԥшраҿы

28
(ирҿыцуп 16:29 22.11.2020)
Аԥсуаа ртрадициатә культураҿы ашьха ианнакыло аҭыԥи, уахь ихало рхымҩаԥгашьа зеиԥшроуи ртәы дазааҭгылоит Нарҭдырреи адәынтәи афольклорҭҵаареи рцентр аҭҵаарадырратә усзуҩы Есма Ҭодуаԥҳа.

Аԥсуаа ртрадициатә культураҿы ашьха анцәахәқәа ахьтәоу ҭыԥны иԥхьаӡоуп, убри аҟнытә ашьхара ацқьара, адоуҳара иадыркылоит. Уи рнубаалоит аныҳәарҭа ҭыԥқәагьы. Аныҳәарақәа еснагь иахьымҩаԥырго аҳаракыра ҭыԥқәа рҟноуп, ашьха ашьапаҟны, дәы ԥшӡак аҟны. Иара убас, аԥсуаа иршьо аныхақәа тәарҭас иахьрымоу ашьхараҿы ауп, урҭ аҭыԥкәа убас иагьырзырҳәоит "аныхатәарҭа" ҳәа. Реиҳа иӷәӷәоу аныхақәа ҳәа иԥхьаӡоуп Дыдрыԥшьныха, Лӡааныха, Лыхныха, Лапрныха, Елырныха, Инал-Ҟәыба, Лашькьындар. Шамахамзар дара аныхақәа ахьыҟоу рҭыԥ аҿынӡа узнеиӡом.

Аетнограф Николаи Џьанашьиа ианиааз изныкымкәа иҽԥишәахьан арҭ аныхатәарҭақәа рҿынӡа днеирц, урҭ рыҭҵааразы, аха иара иусумҭаҿы ишиҩуала, уи залыршамхеит, иара димоуит уаанӡа дымҩаԥызгарыз ауаҩы, изаиҳәоз зегьы уахь ахалара мап ацәыркуан "аныха ҳаргәаауеит" ҳәа.

Ашьхара ахалара адоуҳатә ҽрыцқьара иадыркылоит, избанзар иара иԥшьоу ҭыԥны иԥхьаӡоуп. Ашьха ихало ауаҩы атрадициатә культуратә нормақәа дрықәныҟәоит: абжьы амырдуцәара, аҽхымтра, жәа-цқьала ацәажәара уҳәа. Арҭ аҭыԥқәа иахылаԥшхәу дрымоуп, убри аҟнытә ашәарыцаҩцәа аҭыԥ аналырхуа аҭыԥ иахылаԥшхә имҵаныҳәоит, ирманшәаларц иҳәоит. Ҭыԥк аҟынтәи даҽа ҭыԥк ахь ианиасуагьы уи иахылаԥшхәу иҭабуп ҳәа иарҳәоит дахьырхылаԥшуаз азы. Даҽакала иуҳәозар, нцәахәык хылаԥшра зиҭоз аҭыԥ аҟынтәи даҽа нцәахәык дызхылаԥшхәу аҭыԥ ахь ианиасуа уигьы ихәҭоу ҟарҵароуп дыдмыргәааразы, мамзар аиакәым иақәшәар ҟалоит.

Ашьха ҭыԥ апату ақәҵара, уи ацқьара аанарԥшуеит ашьха иныҟәо рхы иадырхәо хазы иалкаау "абна бызшәа". Ари иунарбоит ауаҩы адоуҳара зцу даҽа дунеик дшагәылахалоу. Аԥсуаа иаарыкәаршан иҟоу аԥсабара еснагь лымкаала иазыҟан. Аԥсуа мифологиаҿы иуԥылоит Ашьха инцәахә, Абна инцәахә ҳәа иҟоу анцәахәқәа. Урҭ егьырҭ анцәахәқәа реиԥш, дара зхылаԥшхәу аҭыԥқәа рыхьӡала аныҳәара мҩаԥыргоит. Арҭ аныҳәарақәа мҩаԥызго ахацәа роуп, ашьха аԥсҭазаара иадҳәалоу дара шракәу ала.

Ашьха ихало Анцәа дизааигәоуп ҳәа иԥхьаӡоуп. Аԥсуаа рдунеихәаԥшраҿы, аӡәырҩы ажәларқәа рҿын еиԥш ашьха адунеи агәы иадыркылоит: уи аҳаракыра, акьышәкьышәра – анцәахәқәа иртәарҭазар, ашьапы адгьыл иахьықәгылоу – ауаа ахьынхо, аҵа – адгьыл аҵатәи аԥсҭазаара аазырԥшуа.

Ашьха ажәҩани адгьыли еимаздо акәны иаарԥшуп, акосмос иадыркылоит. Уамашәа ибатәӡам ашьхараҿы иҟоу инашаноу аџьашьахәқәа дахьрынио, анцәахәқәа ибар (ԥхыӡ, ма лабҿаба) ахьалшо, дыррак иоур ахьыҟало.

Ашьха ихало хымԥада дазыҟаҵазароуп, доуҳала еиԥш, маха-шьахалагьы дыӷәӷәазароуп. Аҭыԥантәи ауаа реиԥш ашьхара ихалоит аԥсшьацәагьы.

Ашьхарахь аныҟәарақәа ӡынгьы ԥхынгьы имҩаԥугалаша ԥсшьарҭатә хырхарҭаны иҟазар ауеит, убри аан ауаа ршәарҭадареи аҵасқәеи ақьабзқәеи азгәаҭаны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

28

Аԥсны акоронавирус аламырҵәаразы аԥкра ҿыцқәа ирыцҵоуп ажьырныҳәа 12-нӡа

5
(ирҿыцуп 22:20 24.11.2020)
Аԥсны акоронавирустә чымазара ҿкы аламырҵәаразы иназыцҵоу аԥкрақәа ралагаларазы адҵа инапы аҵаҩын жьҭаара 13 рзы, урҭ рыҿҳәара нҵәон абҵара 24 рзы.

АҞӘА, абҵара 24 - Sputnik. Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа аусдҵа инапы аҵеиҩит. Уи инақәыршәаны аԥкырақәа рыҿҳәара инахахоит 2021 шықәса ажьырныҳәа 12 рҟынӡа ҳәа аанацҳауеит ахада исаит.

Аусдҵа анапы аҵаҩуп Акоординациатә штаб 2020 шықәса абҵара 20 азтәи аӡбра шьаҭас иҟаҵаны.

Аусдҵа ҿыц инақәыршәаны ареспубликаҿы 2021 шықәса ажьырныҳәа 12 рҟынӡа азин ыҟам:

  • Ашколқәраҟынӡатәии азеиԥшҵаратәи еиҿкаарақәа русура урҭ реиҿкаара-зинтә формеи рхатәтәратә формеи ирыхьмырԥшыкәа;
  • Амассатә спорттә, агәмырҿыӷьгатә, ацәыргақәҵатә уснагӡатәқәа иарку аҭыԥқәа рҿы рымҩаԥгара;
  • Акультуратә усҳәарҭақәа (атеатрқәа, амузеиқәа, абиблиотекақәа, акультуратә центрқәа, акультура аханқәа, аконцерттәи ацәыргақәҵатәи залқәа) русура;
  • Афитнес-центрқәа, атренажиортә залқәа, аӡсарҭатәбассеинқәа, СПА-салонқәа, асаунақәа русура;
  • Арҵаратә кружокқәа, аспорттә, акәашаратә, арепетициатә секциақәа русура;
  • Акомпиутортә залқәа, абоулингқәа, ахәыҷтәы хәмарырҭатә центрқәа, егьырҭ аԥсшьарҭатә ҭыԥқәа;

Ауааԥсыра ирабыжьгоуп ауаажәларратә ҭыԥқәа рҟны рыҟазаараан ахыхьчаратә хархәагақәа ах рархәара, аԥсрақәеи аԥсхәрақәеи ирылахәу ауааԥсыра рхыԥхьаӡара рырмаҷра, аныҳәақәа раан акульттә обиектқәа (аҵакырақәа) рҟны ауаа рырмаҷра.

Абри аамҭазы икоммерциатәуи иккоммерциатәыми аиҿкаарақәа ирабжьгоуп руалафахәы рызныжьны 60 шықәса ирҭысхьоу, ашколқәраҟынӡатәии алагарҭатә школқәреи (1-4 аклассқәа) ирыҵаркуа ахәыҷқәа змоу русзуҩцәа рхы иақәиҭыртәырц ажьырныҳәа 12 2021 шықәсанӡа рулафахәы рызныжьны.

Аҟәа ақалақьи араионқәеи рҟны афатә, ақыҭанхамҩатә, ацәамаҭәатә џьармыкьақәа рҟны апрофилактикатә рзҩыдара мҩаԥгалатәуп.

Араионқәа рхадарақәа еиҿыркаароуп есыҽнтәи арзҩыдаратә усурақәа ауаажәларратә транспорт аҿы, атранспорт арныҟәцаҩцәа асабрадақәа рҿазароуп, амедицинатә напхаҵақәа ныҟәыргозароуп. Иара убасгьы иҟалом ахыхьчага зхы иазмырхәо апассаџьырцәа рныҟәгара.

Ауаажәларратә крыфарҭақәа ирабыжьгоуп робиектқәа ртәарҭақәа 50 процент рхы иархәаны атәылауаа рымаҵура иазку аишәақәа рыбжьара асоциалтә дистанциа (1,5 метра) рыбжьаҵарац, амаҵ зуа аусуҩцәа хаҭалатәи ахыхьчагақәа (амедицинатә сабрадақәеи амедицинатә напҭарҧақәеи) рхархәаразы аҭаххарақәа ирықәныҟәаларазы.

5
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау