(1:36 / 12.27Mb / просмотров видео: 2562)

Илабҿабахаз аҭоурых: аԥсуа еибашьыга шхәа аӡы ишхырҵаз

62
(ирҿыцуп 14:03 02.08.2021)
Аԥсуаа ажәытәан рхы иадырхәоз аибашьыга шхәа архивтә ҵәаӷәанҵала еиҭашьақәдыргылеит петрозаводсктәи аҟазацәа.

Аԥсуа еибашьыга шхәа ареплика ареспубликахь иааргараны иҟоуп амчыбжь анҵәамҭаз. Иара архивтә сахьақәа рыла Петрозаводск амҿы иалхны иҟарҵеит аетнопарк "Аԥсны" аҿаҵала. Уи қәҿиарала иԥыршәеит Онегатәи аӡиаҿы иҟоу аӷбаргыларҭа "Варяг" аҿы. Ашхәа аура 14,5 метра иҟоуп, аҭбаара - 2,5 метра. Ажәҩақәа 14 амоуп. Карелиатәи аԥсаӡи аџьи ирылхуп. Сааҭк ала аццакра 12-14 километра инаӡоит. 50-ҩык ауаа акуеит. Ашхәаргылараан аҵәаӷәанҵа аԥсахрақәа алагалатәхеит. Аԥсуа шхәақәа роура 17 метра иҟан, аха нас амҩангара маншәалахарц азы уажәы аура иагдырхеит.

Аԥраҿы иануп ахьшь асахьа - аетнопарк "Аԥсны" асимвол.

Ашхәа Аԥсныҟа амҩа иқәыргалахьеит. Аҩаша иара мҩанызго Баҭал Џьапуа, аклуб "Афырхы" ахантәаҩы Адгәыр Какоба, аетнопарк "Аԥсны" апроект автор Мзауҷ Ԥлиа ирыгәҭакуп Маиҟәаԥ идгыларц. Аԥсныҟа аԥшьашаҽны иаагахоит.

Аԥсуа еибашьыга шхәа аҵәаӷәанҵақәа Баҭал Џьапуа иҟаиҵеит Урыстәылеи Ҭырқәтәылеи рархивтә сахьақәа рыла, аетнографцәа рыҭҵаарақәа рыла. Иазԥхьагәаҭоуп даҽа шхәакгьы аҟаҵара.

62
(1:19 / 10.22Mb / просмотров видео: 6)

Ажьира, амца, аиха: Мгәыӡырхәа амаден рҭәаны абџьар шыҟарҵо

10
(ирҿыцуп 19:22 25.09.2021)
Гәдоуҭа араион Мгәыӡырхәа ақыҭан аетнопарк "Аԥсны" аҿы цәыббра 24 рзы иаадыртит ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа раԥхьатәи рфестиваль "Аихамца". Уи иалахәуп Аԥсни Урыстәылеи рҟазацәа. Афестиваль мҩаԥыслоит хымш.

Ажьицәа-абџьарҟаҵаҩцәа рфестиваль Аԥсны раԥхьаӡа акәны еиҿыркааит. Уи цәыббра 24-26 рзы имҩаԥыслоит аетнопарк "Аԥсны" аҿы. Уи рхы аладырхәырц иааит аҭыԥантәиқәа рыдагьы, Иакутиа, Брест, Белгород, Маиҟәаԥ ақалақьқәа рҟынтәи аҟазацәагьы.

Хымш ирылагӡаны ажьицәа аиха дырҭәалоит, дамасктәии амоизака иаҩызоуи аџыр ҟарҵалоит, аԥсуа ҳәызбақәа, аҿыбџьар, ахҿақәа. Урҭ зегьы реиҳарак излырхуа Бырзышьха иҵхны илбааргаз 300 килограмм иҟоу аихамаден ауп.

Амаден аихамаҭәа алырхырц азы идыргылеит аихаӡырҭақәа ҩба, 1200 градус рҟынӡа ашоура ҭарҵоит.
Аҟазацәа рус арманшәаларазы ишьақәдыргылеит афрынақәа жәаба рҟынӡа, урҭ рахьтә ҩба уаанӡа ҳабацәа ишыҟарҵалоз еиԥш ахәы зқәу ацәала аҳауа ҭадыршәшәоит. Егьырҭ рҿы амца агаз ала ма афымцала аҳауа ҭадыршәшәоит.

Афестиваль аҟны зегь реиҳа азҿлымҳара зырҭаз аԥсуа ҳәызба акәхеит. Аҟазауаа шьоукы ргәы иҭоуп арҭ хымш рыҩнуҵҟа ҩба-ҩба, иара инеиҳангьы абџьарҿқәеи, иара убас итрадициатәу аԥсуа хҿақәеи рыҟаҵара.

Афестиваль аҟынтәи афотосахьақәа шәрыхәаԥшыр ҟалоит абра>>

10
(0:55 / 6.28Mb / просмотров видео: 13)

Алхрақәа мҩаԥысит: Аҳәынҭқарратә думахь абжьыҭарақәа шымҩаԥысыз

33
(ирҿыцуп 23:04 19.09.2021)
Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхразы Аԥсны иахьаҵанакуа абжьыҭаратә ҭыԥқәа жәба аартын.

Цәыббра 19 рзы Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхразы Аԥсны имҩаԥсит абжьыҭарақәа. Сынтәа Аԥсны иахьаҵанакуа абжьыҭаратә ҭыԥқәа жәба аартын.
Аԥсны ахада Аслан Бжьаниа Аҳәынҭқарратә Думахь адепутатцәа ралхрахь ибжьы аиҭеит Аҟәатәи ахәбатәи абжьаратә школ аҟны иҟоу алхырҭатә ҭыԥ аҿы. Аԥсны аԥыза-министр Александр Анқәаб ибжьы аиҭеит Гәдоуҭатәи аҩбатәи абжьаратә школ аҟны еиҿкаау алхратә ҭыԥ аҿы.

Абжьыҭара рхы аладырхәыр рылшон Аԥсны инхо, 18 шықәса зхыҵхьоу Урыстәыла атәылауаа, иара убасгьы абжьыҭара амш азы ара аамҭала иҟоу. Абжьыҭаразы ирымазар акәын аҩнуҵҟатәи ма аҳәаанырцәтәи урыстәылатәи атәылауаҩшәҟәы.

Аԥсны инхо уаанӡа  Урыстәыла атәылауаа рзы абжьыҭаратә ҭыԥқәа еиҿыркаахьан 2011, 2016 шықәсқәа рызтәи алхрақәа раан. 2016 шықәсазы абжьыҭара рхы аладырхәит 20 000-ҩык ауааԥсыра, урҭ рҟынтәи 75% апартиа "Иаку Урыстәыла" азы рыбжьы рырҭеит.

2018 шықәсазы ареспубликаҿ имҩаԥысит Урыстәыла ахада иалхразы абжьыҭарақәа. Владимир Путин изы рыбжьы рҭиит 94,1% ма 39 427-ҩык.

Урыстәыла Аҳәынҭқарратә дума - иахьа апарламент ҵаҟатәи апалата ҳәа ишьоуп. Афедерациа ахеилаки иареи  иреиҳаӡоу азакәанԥҵаратә органны иҟоуп.

33

Аԥсны даҽа 88-ҩык акоронавирус рыдырбалеит, ҩыџьа рыԥсҭазаара иалҵит

4
Аепидемиа ҟалеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 27353-ҩык рҟынӡа инаӡеит, ргәы бзиахеит 22404-ҩык ауааԥсыра, рыԥсҭазаара иалҵит 413-ҩык.

АҞӘА, цәыббра 25 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 азы атестқәа арҭеит 370-ҩык Аԥсны ауааԥсыра, урҭ рахьтә 88-ҩык рцәа акоронавирус шалаз аадырԥшит.

Урыстәылатәи арратә госпиталь аҟны акоронавирус злаз ҩыџьа апациентцәа рыԥсҭазаара иалҵит: 1958 шықәсазы ииз ахаҵеи 1936 шықәсазы ииз аԥҳәыси. 

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 42-а, рҭагылазаашьа бааԥсуп ааҩык, ибжьаратәуп - 28-ҩык. Аҟәатәи аинфекциатә хәшәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 28-ҩык, урҭ рахьтә ааҩык апациентцәа рҭагылазаашьа уадаҩуп. Очамчыра ирхәышәтәуеит 9-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, урҭ рахьтә хҩык рҭагылазаашьа уадаҩуп. Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 8-ҩык апациентцәа. Аҟәа иҟоу амобилтә госпиталь аҿы - 64-ҩык апациентцәа, жәаҩык рҭагылазаашьа хьанҭоуп.

Аоперативтә штаб аҳәара ҟанаҵоит ауааԥсыра аҿкы рхы ацәырхьчаларц.

Акоронавирус иадҳәалоу ажәабжьқәа шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

4
Атемақәа:
Аҿкычымазара – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау