Париж имҩаԥысит Путини Зеленскии раԥхьатәи реиԥылара

14
Париж имҩаԥысуа "Нормандтәи асаммит" аҳәаақәа ирҭагӡаны Урыстәылеи Украинеи рхадацәа хаҭала еиқәымшәаӡацызт, ҭелла мацара еицәажәахьан.

АҞӘА, ԥхынҷкәын 10 - Sputnik. Урыстәылеи Украинеи рхадацәа Владимир Путини Владимир Зеленскии раԥхьатәи реиԥылара мҩаԥысит "нормандиатәи аформат" асаммит аҟны ԥхынҷкәын 9 рзы Париж ҳәа аанацҳауеит РИА Новости.

Аиԥылара сааҭки 20 минуҭи ицон.

Урыстәыла ахада Владимир Путин аҳәамҭа ҟаиҵеит украинатәи иколлега Владимир Зеленскии иареи реицәажәара хра аманы имҩаԥысит ҳәа.

"Аусутә ҟазшьа аман", - иҳәеит Путин ажурналистцәа рызҵаара аҭак ҟаҵо.

Зеленски иакәзар, аиԥылара ахәшьара аиҭеит "макьаназ еиҭахароуп" ҳәа.

"Уажәоуп аицәажәара ҳаналагаз. Ҳаиҭоуп ҳәа сҳәар ауеит" - иҳәеит иара.

Путини Зеленскии реиԥылара атемақәа ируакын агаз амҩангара атема.

Ари азҵаара ахҳәаа аҭо, Путин ахәыҷқәа ирызку еицырдыруа ажәеинраала цәаҳәак еиҭеиҳәеит: "А у нас в квартире газ, а у вас?"

"Шәаргьы ишәоуеит. Ҳаилацәажәар, еиҳагьы имарианы ишәоуеит", - иҳәеит Урыстәыла ахада. Иара иажәақәа рыла, Украиназы агаз ахәԥса уажәы аасҭа 25% еиҵахар алшоит.

Зеленски иазгәеиҭеит "абжьгаҩцәа рыҩаӡарала ирылацәажәараны иҟоуп аформат, ахышәа-ҵышәа, ахәԥса уҳәа аиқәшаҳаҭра егьырҭ аганқәагьы" ҳәа.

"Нормандтәи" аформат (Урыстәыла, Украина, Франциа, Германиа) аус ауеит 2014 шықәса рашәарамза аахыс.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

14

Бырзентәыла Атәылахьчара аминистрра Ҭырқәтәылеи иареи реибашьра ишазыхиоу аҳәеит

2
Мышқәак раԥхьа Ҭырқәтәыла аиҳабыра ргазеҭ аҿы аҳәамҭа ҟаҵан абырзен дгьылбжьахақәа рааигәара арацәаӡри аҟазаара аҭҵаареи аҵхреи рзы азин ҷыда аиуразы азыҳәа ҟаҵоуп ҳәа.

АҞӘА, рашәара 5 - Sputnik. Бырзентәыла Атәылахьчара аминистр Никос Панаиотопулос аҳәамҭа ҟаиҵеит атәыла асуверентә зинқәа рыхьчаразы бџьаршьҭыхла аҿагылара ишазыхиоу.

"Аҵыхәтәантәи аамаҭқәа рзы Ҭырқәтәыла ахымҩаԥгашьа агрессиа аҵоуп. Сара исыԥхьаӡоит Ҭырқәтәыла ахымҩаԥгашьа арҭынчразы ганкахьала иҟоу адипломатиатә лшарақәа зегьы ахархәара рыҭатәуп, даҽа ганкахьала арратә мчра ахы иархәатәуп", - иҳәеит иара, ателеканал Star аинтервиу аҭо. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.

Ателеканал ажурналист изҵаара "Иазыхиоума Бырзентәыла бџьаршьҭыхла аимак аҭыԥ ақәҵара?" Панаиотопулос аҭак аиҭеит "Иазыхиоуп" ҳәа.

"Ҳара аҭагылазаашьа аиҭакра ҳазыхиоуп. Арбџьармчқәа рхархәарагьы абрахь иналаҵаны. Усеиԥш ҳҭахым, аха ҳзинқәа рыхьчаразы уаҳа аҽак аанымхозар, ҳахиоуп", - иҳәеит аминистр.

Мышқәак раԥхьа Ҭырқәтәыла аиҳабыра ргазеҭ аҿы иҟаҵан аҳәамҭа абырзен дгьылбжьахақәа рааигәара арацәаӡри аҟазаара аҭҵаареи аҵхреи рзы азин ҷыда аиуразы азыҳәа ҟаҵоуп ҳәа.

Бырзентәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистр Никос Дендиас ашәахьаҽны аҳәамҭа ҟаиҵеит Ҭырқәтәыла Бырзентәыла асуверентә зинқәа амнахырц агәы иҭоуп ҳәа. Ари провокациоуп ҳәагьы ахиҳәааит.

Аганқәа рыбжьара аибарххара ҟалеит жәабранмза анҵәамҭазы. Усҟан Ҭырқәтәыла аҳәамҭа ҟаанҵеит Идлибтәи амигрантцәа шазаанымкыло азы, Евроеидгылеи иареи рҳәаа аанартит. Зықьҩыла ахҵәацәа Бырзентәылаҟа идәықәлеит.

Афины аҭакс аҳәаақәа анаркит. Ҭырқәтәылеи Бырзентәылеи рҳәаа 190 километра иреиҳауп.

Бырзентәыла Османтәи аимпериаҟынтә ахьыԥшымра аиуит 1821 шықәса рзы. Уи аахыс бџьаршьҭыхлатәи аиҿагыларақәа ԥшьынтә аҭыԥ рыман: 1897 шықәса рзы, Актәи Балкантәи аибашьраан, Актәи адунеизегьтәи еибашьраан, 1919—1922 шықәсазы аҭырқә-абырзен еибашьраан.

2

Америкатәи ахҭысқәа: ЕАА 350 қалақь рҟны аҿагыларатә акциақәа мҩаԥысуеит

3
Америка атәылауаа аполициа аусзуҩцәа рымч ахархәара аанкыларазы аҿагыларатә акциақәа мҩаԥыргоит. Урҭ рхыԥхьаӡара 350 нызқьҩык иреиҳауп.

Акциа алахәылацәа ҭынч рхы мҩаԥыргом: адәкьанқәа ирыҩналаны аԥара ргоит, асаркьақәа ԥырҽуеит, ахәаахәҭратә ҩнқәа ирыҩналаны идырҳәуеит.

Америка имҩаԥысуа аҵыхәтәантәи ахҭысқәа RT аматериал аҟны.

Асоциалтә ҳақәа рҟны ицәырҵит ақалақь Миннеаполис аҟны дшаанкылаз афроамерикауаҩ Џьорџь Флоид. Аҭыхымҭаҟны иубарҭоуп аполициа аусзуҩцәа Флоид адгьыл аҿы дышьҭаҵаны, анапеидҳәалагақәа шихарҵоз, афицарцәа руаӡәы иаанкылаз ихәда шьапыла дақәгылеит. Иаанкылаз ауаҩы изныкымкәа иҳәеит иԥсыԥ алагаҩагара шицәыуадаҩу, уи ашьҭахь иԥсы маҷхеит. Флоид ахәышәтәырҭахь днаган, ԥыҭрак ашьҭахь ареанимациаҿы иԥсҭазаара далҵит.

Америка атәылахьчара аминистрра аҿагыларатә акциақәа раанкыларазы Вашингтонҟа идәықәырҵеит 1,6 нызқьҩык аруаа.

Аҿагыларатә акциақәа мҩаԥысуеижьҭеи аполициа аусзуҩцәа жәа-нызқьҩык ауааԥсыра ааныркылахьеит.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

3
Мушни Ласурия

Лашәриа Анатоли Аџьынџьал изы: зхатә ҩышьа, зхатә сахьа башьа змаз иакәын

0
Иахьа 90 шықәса ҵит диижьҭеи апоет-алирик, апрозаик, аиҭагаҩ, Аԥсны Ашәҟәыҩҩцәа реидгыла алахәыла Анатоли Ҭархәына–иԥа Аџьынџьал. Уи арадио Sputnik аефир аҟны дигәалаиршәеит Аԥсны Жәлар рпоет Мушьни Лашәриа.

Иара дравторуп жәаба инацны апоезиатә шәҟәқәеи апрозатә шәҟәқәа ҩбеи. Иажәеинраалақәа анылеит "Аԥсуа поезиа антологиа". Анатоли Аџьынџьал аԥсшәахь еиҭеигахьан аурыс, аукраин, абаза, ачеркес, ауаԥс шәҟәыҩҩцәа ражәеинраалақәеи ражәабжьқәеи. Иара иажәеинраалақәа реизгакәа  ҩба аурысшәахь еиҭагоуп: "Улья" (Аҟәа, 1967 ш.), "Белая земля" (Москва, 1975 ш.). Анатоли Аџьынџьал иԥсҭазаара далҵит 1977 шықәсазы.

 

 

Лашәриа Анатоли Аџьынџьал изы: аԥсуа поезиаҿы раԥхьаӡа аметафоратә дунеибашьа иазҟазаз рҿиаҩын

 

"Анатоли Ҭархәына-иԥа Кәтол ақыҭан диит. Иара ҳпоезиа аҭоурых аҟны даанхеит зхатә ҩышьа, зхатә сахьа башьа змаз иакәны, амилаҭтә поезиаҟны раԥхьаӡа акәны аметафоратә дунеи адкылашьа, адунеибашьа ирызҟазаз рҿиаҩны. Уи зегьы ираҭәам, ирынасыԥым. Убас иҟан иара илаԥшбашьа. Изааигәаз ауаа саргьы среиуан. Ицәажәара ҳшымгәыӷӡоз ашьха џьара ахы ирхон, лаԥшҵашәарақәак иоуан, апоетцәа адуқәа шыҟаз дыҟан уи аганахьала. Иара зышьҭабжь ахара игоз аестрадатә поетцәа дреиуамызт, ихаан ҳара ҳҟынгьы ус еиԥш иҟан. Иҵегьы ахӡыргара имандаз, иҵегьы активра иландаз уҳәартә еиԥш дыҟан иара, аха урҭқәа гәхьаас имамызт, иҩышьа иҿыцыз цахак еснагь иадиҵон, акы алеигалон, ирҵаулон, убри ԥсҭазаарас иман. Иара заа иԥсҭазаара ҿахҵәеит, ҩынҩажәи быжьба шықәса дшырҭагылаз, гәыблыла ҳауаажәлар днаскьаргеит. Ԥшрала–сахьала анцәахша иакәын, убас деибыҭан, днаӡаааӡан, иалкааз уаҩын", - иҳәеит Лашәриа.

 

Са исҭахуп адгьыл еиԥш ачҳара сымазарц,
Амаҷ азыҳәа сыҵҟьо сҟамларц.
Са исҭахуп адгьыл еиԥш аразра сылазарц,
Сгәы ҟьаҟьаӡа еиҵыхны ауаа рзы инхарц.
Анатоли Аџьынџьал

Шәазыӡырҩы аудио. Иаҳа инеиҵыху анҵамҭа шәаҳар шәылшоит арадио Sputnik Аԥсны аефир аҟны.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

0