Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра Ашьха Ҟарабах иҟоу аҭагылазаашьазы ааԥхьара ҟанаҵеит

75
(ирҿыцуп 19:51 27.09.2020)
Аерман-азербаиџьантә конфликт ҩаԥхьа аҽарҿыцит амҽыша ашьыжь. Ермантәылеи Ашьха Ҟарабахи аибашьратә ҭагылазаашьеи азеиԥш мобилизациеи рылаҳәоуп.

АҞӘА, цәыббра 27 - Sputnik. Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра аерман-азербаиџьантә конфликт ҩаԥхьа аҽахьарҿыцыз агәҭынчымра шазцәырнаго азы аҳәамҭа ҟанаҵеит.

"Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра адунеижәларбжьарахь ааԥхьара ҟанаҵоит Ареспублика Арцах (ашьха Ҟарабах – аред.) иаҿагыланы имҩаԥысуа агрессиа аанкылазарц, арегион аҟны бџьаршьҭыхлатәи аиҿагылара иахьынӡауа иаԥдырҟәҟәаарц", - ҳәа азгәаҭоуп аминистрра асаит аҟны икьыԥхьу аҳәамҭаҿы.

Адәныҟатәи аусқәа рминистрраҿы агәрагара аадырԥшит уажәазы иҟоу, жәларбжьаратәи азхаҵара змоу амеханизм – ОБСЕ иатәу Минсктәи агәыԥ ала аконфликт аҭышәныртәалара альтернатива шамам.

Цәыббра 27 ашьыжь Азербаиџьан Атәылахьчара аминистрра аҳәамҭа ҟанаҵеит Ермантәыла Арбџьармчқәа Ҟарабх аинырратә цәаҳәала иҟоу анхарҭақәа ирылахысит ҳәа. Дара урҭ адыррақәа рыла, атәылауаа рыбжьара иҭахаз ыҟоуп. Ермантәыла Арбџьармчқәа ишырҳәаз ала, Ҟарабах "аҳауантәи аракетақәа рылеи иажәлеит". Ереван ирҳәеит Бақәа "ҳажәло иалагеит" ҳәа, ҟарабахтәи ахырхарҭала. Иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспубликаҿы адырра ҟарҵеит, артиллериала ишреихсыз аҭынч уааԥсыра рынхарҭақәа, аҳҭнықалақь Степанакертгьы уахь иналаҵаны. Аиҳабыра ауааԥсыра рахь ааԥхьара ҟанаҵеит рҽыԥхьаркырц, уи ашьҭахь Ҟарабах аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит. Аибашьратә ҭагылазаашьеи амобилизациеи рыларҳәеит иара убас Ермантәылагьы. Бақәа акәзар, амобилизациа аҭахны иҟам рҳәеит, ҳар зегь рыла еиқәшәоуп ҳәа. Аҳәынҭқаррақәа жәпакы, Урыстәылеи Франциеи назлоу, аганқәа рыҽныркыларц абжьгара ҟарҵоит.

Ҟарабах аконфликт ахы акит 1988 шықәса жәабранмзазы, Ашьха-Ҟарабахтәи автономтә област Азербаиџьантәи ССР ишалҵуа азы аҳәамҭа аныҟанаҵа ашьҭахь. 1992-1994 шықәсқәа рзы ицоз бџьаршьҭыхлатәи аиҿагылараан Азербаиџьан анапаҵаҟа иҟаз Ашьха Ҟарабахи уи иадыз быжь-раионки рҟны амчра ацәыӡит. 1992 шықәса раахыс аконфликт ҭынчра мҩала аҭышәныртәаларазы аиҿцәажәарақәа мҩаԥысуеит Минсктәи агәыԥ аҳәаақәа ирҭагӡаны – уи ахантәаҩцәас иҟоуп х-тәылак: Урыстәылатәи Афедерациа, Еиду Америкатәи Аштатқәа, Франциа. Азербаиџьан ҳҵакырадгьылтә акзаара еиқәырхазароуп ҳәа рҽадцаланы ишырҳәац ирҳәоит. Ермантәыла акәзар, иазхаҵам Ашьха-Ҟарабахтәи Ареспублика аинтересқәа ирыдгылоит, избан акәзар Ҟарабах аконфликт азганк аҳасабала аиҿцәажәарақәа ирылахәым.

75

Ҭырқәтәыла алаҵа "Спутник V" аҭыжьра иалагоит

6
(ирҿыцуп 14:41 23.01.2021)
Акоронавирус аҟынтәи раԥхьатәи урыстәылатәи алаҵа "Спутник V" 90% хра шамаз аанарԥшит.

АҞӘА, ажьырныҳәа 23-Sputnik. Ҭырқәтәыла алаҵа "Спутник V" аҭыжьра иалагоит, абри атәы РИА Новости иазеиҭарҳәеит аинвестициақәа рзы Урыстәылатәи афонд аҟны.

Афонди ҭырқәтәылатәи афармацевтцзеи аиқәшаҳатра рыбжьарҵеит.

Иазгәаҭоуп, шықәсык "Спутник V" миллион доза рҟынӡа иҭрыжьлоит ҳәа.

Нанҳәамзазы Урыстәыла Агәабзиарахьчара аминистрра ашәҟәы иҭанагалеит COVID-19 аҟынтәи адунеи аҿы ираԥхьатәиу алаҵа. Алаҵа аус адулан Гамалеи ихьӡ зху НИЦЕМ аҿы аинвестициақәа рзы Урыстәылатәи афонд ацхыраарала. Хьӡыс иаҭан "Спутник V". Алаҵа ҩ-хкыкны еилоуп, хымчыбжь бжьаҵаны ҩынтәны иудукылароуп.

"Спутник V" Аԥсныҟа иааргараны иҟоуп 2021 шықәса ажьырныҳәа анҵәамҭеи жәабран алагамҭеи рзы ҳәа ателеканал RT иазеиҭеиҳәеит ареспублика ахада Аслан Бжьаниа.

2020 шықәса цәыббрамзазы Аԥсны аҳәара ҟанаҵеит "Спутник-V" 20 нызқь доза Аԥсныҟа иаашьҭызарц.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

6
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау

НАТО ҩаԥхьа Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара мап ацәнакырц иаанаԥхьеит

10
Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи рхьыԥшымра азханаҵеит 2008 шықәса нанҳәамзазы амч ахархәарала уаанӡатәи автономиақәа архынҳәырц азы иаԥшьнагаз ахҭысқәа рышьҭахь.

АҞӘА, ажьырныҳәа 22 – Sputnik. НАТО Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи разхаҵара мап ацәнакырц ишаанаԥхьац иаанаԥхьоит иҳәеит НАТО аҳәынҭмаӡаныҟәгаҩ Иенс Столтенберг Бриуссель Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили дылԥылаанӡа имҩаԥигоз апресс-конференциаҿы. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.

"Ҳара Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәылеи ррегионқәа разхаҵара мап ацәнакырц ишааҳаԥхьац иааҳаԥхьоит", - иҳәеит иара.

Столтенберг иара убас иациҵеит Урыстәыла "Қырҭтәыла аҵакыра акзаара ҳасаб азнауларц, жәларбжьаратә азин пату ақәнаҵаларц".

Уаанӡа адырра ҟарҵахьан Қырҭтәыла ахада Саломе Зурабишвили ажьырныҳәа 22 рзы Бриуссель иҟоу НАТО аштаб-квартира дшаҭаауа, иара убас НАТО-Қырҭтәыла еицырзеиԥшу акомиссиа аилатәара дшалахәхо.

Урыстәыла Аԥсни Аахыҵ Уаԥстәыла рхьыԥшымра азханаҵеит нанҳәа 26 2008 шықәсазы. Урыстәыла аиҳабыра изныкымкәа ирҳәахьан арҭ аҩтәылак рхьыԥшымра азхаҵара аиҭахәаԥшра ргәы ишҭам, уи аӡбамҭа иахьатәи аамҭа ишақәшәо. Қарҭ акәзар, урҭ рхьыԥшымра азханаҵарц агәы иҭам.

Нанҳәа 8 ауха 2008 шықәса рзы ақырҭуа ар "Градқәа", атанкқәа, авиациа рыла ихысуа аахыҵ Уаԥстәыла иажәлеит, аҳҭнықалақь Цхинвал абжа еилаԥырыххааит. Урыстәыла ауаԥс жәлар аӡәреи-аԥсреи ирцәыхьчо, ақырҭуа ир ирҿагылеит. Хәымш ицоз аибашьра ашьҭахь Аахыҵ Уаԥстәыла ахы иақәиҭтәын.

Ауаҩы изинқәа рзы Европатәи аӡбарҭа иацы ҵаҵӷәык аҵам ҳәа иаԥхьаӡеит 2008 шықәса нанҳәамзазтәи ахҭысқәа рзы Қырҭтәыла Урыстәыла иаднаҵо ахара.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

10
Хаџьера Аҩӡыԥҳа

Раԥхьатәи аԥсуа пианиноарҳәаҩы

26
(ирҿыцуп 11:23 24.01.2021)
Раԥхьатәи аԥсуа профессионалтә пианиноарҳәаҩы Хаџьера Аҩӡыԥҳа диит 1917 шықәса ажьырныҳәа 24 рзы.

Бадраҟ Аҩӡба, Sputnik.

Ҳафиз Аҩӡба иҩнаҭаҟны еициит ҩыџьа аҭыԥҳацәа – Мерии Хаџьереи. Урҭ рлахьынҵа раԥхьатәиқәаны иалнахит. Мери – раԥхьатәи аԥсуа ԥырҩы лакәхеит, Хаџьера – раԥхьатәи аԥсуа пианиноарҳәаҩы лакәхеит. Амузыкаҭҵааҩы Мери Ҳашԥҳа лажәақәа рыла Меригьы амузыкатә техникум дҭан, аскрипка аҟәшаҿы аҵара лҵон.

"Ҳафиз Аҩӡба иҭаацәа рыхшара апатриотизмра рыларааӡон, аԥсуара рыларааӡон", — лҳәоит Мери Ҳашԥҳа.

Раԥхьатәи аԥсуа композитор Константин Ковачи аԥсуа милаҭтә культура аусзуҩы Кандрат Ӡиӡариеи ареспублика ахы-аҵыхәа иахысны иалрыԥшаауан ашәаҳәара, акәашара рганахьала аҟыбаҩ злаз ахәыҷқәа. Убас иалкааз рыгәҭа дыҟан Хаџьерагьы.

"Усҟан атехникум аҟны рҵаҩцәаны иҟан Москватәи амузыкантцәа, Мариа Ливенцова, аиҳәшьцәа Бубноваа реиԥш иҟақәаз", — ҳәа лгәалалыршәоит ҳашԥҳа.

Аџьынџьтәылатә еибашьраан ахәцәа рҿаԥхьа дықәгылон, аконцертқәа мҩаԥылгон.

1946 шықәса рзы Хаџьера дцоит Львовҟа, дҭалоит Львовтәи аконсерваториа, афортопиано аҟәша. 1951 — 1965 шықәсқәа раан Львовтәи амузыкатә ҵараиурҭа анапхгаҩыс аус луан.

"1965 шықәса инаркны, 1979 шықәса рзы атәанчарахьы дцаанӡа Хаџьера аус луан абри аҵараиурҭаҿы рҵаҩыс. Лара активла далахәын Аԥсны амузыка аҿиар", - лҳәоит Ҳашԥҳа.

Хаџьера ллепертуар иалан: Моцарт, Шуман, Рахманинов, Прокофьев уҳәа еицырдыруаз акомпозиторцәа рырҿиамҭақәа.

Лыԥсҭазаара далҵит 1997 шықәса рзы.

26