Иаанагозеи Ердоган Бақәаҟа апарад ахь иаара

12
Ԥхынҷкәын 10 рзы Бақәа имҩаԥысраны иҟоу арратә парад Азербаиџьан Ашьха Ҟарабах иагаз аиааиреи арегион аҿы Ҭырқәтәыла арратә қәҿиареи ирызкуп.

Апарад аҿы Ҭырқәтәыла ахада Реџьеп Таип Ердоган иҟазаара символра азнауеит НАТО Аахыҵ Кавкази Каспиа иаԥну арегиони рҿы аҽахьарҭбаауа.

Александр Хроленко, арратә хҳәааҟаҵаҩ

Бақәа уажәы арратә парад рҽазыҟарҵоит. Аныҳәатә уснагӡатәқәа мҩаԥысуеит ԥхынҷкәын 10 рзы 3000-ҩык аруааи 150 ак арратә техникеи алархәны. Апарад иаладырхәуеит арратә трофеиқәагьы.

Азербаиџьан ахада Ильхам Алиев адҵа ҟаиҵеит Аиааира амш шьаҭаркызарц. Аҳәынҭқарратә АИХқәа аибашьраҿ аиааира амилаҭ аҭоурых аҿы акрызҵазкуа хҭысны аӡбахә рҳәоит. Азербаиџьантәи аҳәынҭқарратә информациатә маҵзура иазгәанаҭоит: "Сас дахьк иаҳасаб ала Реџьеп Таип Ердоган Аиааира апарад атрибунаҿ иҟазаара атиурктә иашьара аанарԥшуеит", - ҳәа.

Уаанӡа Ҭырқәтәыла атәылахьчара аминистр Хулуси Акар далацәажәахьан Азербаиџьан ацхыраара аҭара шауа аруаа разыҟаҵара аформат ала. Ус шакәугьы Анкараа аимак аан иҟанаҵаз ацхыраара аидеализациа аҭахым. Ҭырқәтәыла Аҩадатлантикатә алианс иалахәылоуп. Алианс иахықәкуп адунеи зегь аҟны амчратә ԥыжәара амазаареи аенергоресурсқәа рхылаԥшреи. Азербаиџьан акәзар анефҭи агази амоуп.

Арратә ешьара

Ҟарабах 44 мши-ҵхи аибашьра ицоз ашьҭахь Азербаиџьани Ермантәылеи Урыстәыла абжьаҟазарыла аибашьра аанкыларазы еилацәажәеит. Арегион ахь инаргеит урыстәылатәи аҭынчреиҿкааҩцәа. Аха аҭагылазаашьа аҭышәынтәалараҟынӡа акыр бжьоуп.

Азербаиџьан иаԥырҵоит уажәы аурыс-аҭырқәа центр, Ҟарабах аҭагылазаашьа ахылаԥшразы. Ҭырқәтәылатәи асапиорцәа азербаиџьантәи рколлегацәа ирыцхраауеит аминақәа реиҵыхраҿы. Иааидкыланы Ҭырқәтәыла Аахыҵ Кавказ иҟанаҵо анырра иубартә идухеит.

Sputnik уаанӡа еиҭанаҳәон Ашьха Ҟарабах индырхар ҟалоит аибашьра иалахәыз Шьамтәылатәи аибашьцәа ҳәа. Уи адагьы Ҭырқәтәыла адәныҟаполитикатә концепциа "ҩ-тәылак, жәларык" ииашаны аус ауазар "ҩ-тәылак, арк" ахархәара аиур ҟалоит. Арегион аҿы Ердоган иекономикатәи иполитикатәи интересқәа рыхьчаразы азербаиџьантәи аган алианс алаларазы аиуристтә ҷыдарақәа зегьы ирыцымныҟәаргьы алшоит. Иҟоу аконфигурациала Азербаиџьан азшьапык НАТО иаланаргылахьеит. Анкара акәзар, Османтәи аимпериа аҩаӡара аҽахьыгӡара иашьҭоуп.

Аекономикатә қәыӷәӷәара

Ҭырқәтәыла официалла ибзиоуп ҳәа ахнаҳәааит абҵара 9 азтәи аиқәшаҳаҭра, аха урыстәылатәи аҭынчреиҿкааҩцәа уа иахьыҟоу агәаԥхом. Ҟарабах ишақәнагоу ахылаԥшра алшом. Анкара азыхиоуп уахь ар рынашьҭра. Сгәы иаанагоит ҭырқәтәылатәи аруаа аурысқәа "дара риаара" рцәыргеит ҳәа ишыршьо.

Америкатәи аҭыжьымҭа National Interest иазгәанаҭоит: "Азербаиџьан абҵара 10 Ермантәыла ианаиааиз амшны иазгәарҭоит. Аха аиааира ирыланаҵаз арҩашьыга аныиаслак, арбашт ари азербаиџьантәыла аҵыхәтәа шакәу", - ҳәа.

Шьамтәыла, Ливиа, Ирак, Мрагыларатәи Амшынбжьаха, Аахыҵ Кавказ имаԥысуа ахҭысқәа рыхәшьара дууп. Ҭырқәтәыла адәныҟатә уал $421 миллиард иҟоуп. Уи аҟынтәи $181 млрд ашықәс аҩнуҵҟа ишәатәуп. Аҵыхәтәантәи хымз рыҩнуҵҟа ҭырқәтәылатәи алира 15% ацәыӡит. Ҭырқәтәыла аекспорт акоронавирустә епидемиа иахҟьаны 26% илаҟәит. Мрҭашәаратәи аналитикцәақәак агәра ганы иҟоуп аекономикатә ҭагылазаашьа уадаҩ аан Анкара иҟанаҵаз ацхырааразы акомпенсациа иаҳәоит ҳәа. Ара астратегиатә еиҿагылара аҭыԥ амоуп. Азербаиџьан иаиуз араионқәа быжьба рҟны хара имгакәа ауаа ннархароуп ($10 млрд).

Ибашамзар ҟалап аҳәынҭқарратә АИХқәа абҵара 9 рышьҭахь амилаҭтә ар шазхо, аиааира зылшаз азербаиџьантәи ар роуп ҳәа зырҳәо. Аҽаганкахьала Урыстәыла астратегиатә интересқәа ирызхьаԥштәуп. Аахыҵ Кавказ ахәмарра ду шымҩаԥысыц имҩаԥысуеит.

12

Андреи Стенин ихьӡ зху 2021 шықәсазтәи аконкурс ажиури алыркааит

6
(ирҿыцуп 14:14 28.01.2021)
2021 шықәсазы аиндаҭларахь аусумҭақәа рыдыркылоит аноминациақәа ԥшьба рыла: "Моя планета", "Портрет. Герой нашего времени", "Главные новости", "Спорт".

АҞӘА, ажьырныҳәа 28 - Sputnik. 2021 шықәсазы Жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзура "Россия сегодня" еиҿнакааз Андреи Стенин ихьӡ зху афотожурналистика Жәларбжьаратәи аконкурс ажиури алырхит.

Ажиури иалахәхоит: ажурнал "Штерн" (Stern) афотодиректор Андреас Трамп (Германиа); ажурнал "ГЕО" (GEO) анемец версиа ихьыԥшым акуратор, афоторедактор Рут Аиххорн (Германиа); Лоди имҩаԥысуа есышықәсатәи аетникатә фотосахьа Афестиваль (Festival della Fotografia Etica) акоординатор Альберто Прина (Италиа); амедиагәыԥ "Индепендент Медиа" (Independent Media) афоторедактор Иан Лендсберг; ҩынтә адунеитә фотоԥхьахә World Press Photo заухьо, РИА Новости афотокорреспондент ҷыда Валери Мельников (Урыстәыла); изныкымкәа жәларбжьаратәи афотоԥхьахәқәа заухьо, Жәларбжьаратәи афотомаҵзура "Нур" (Noor) ашьаҭаркҩы Иури Козырев (Урыстәыла).

"Сара сзы иҳаҭыр дууп Стенин ихьӡ зху аицлабра ажиури алахәхаразы иахьсыԥхьаз. Андреи фотоҭыхыҩ бзиан, дыпрофессионалын. Уи ахашҭра ҟалом. Сара сзы иарбанызаалак аицлабра ламысцқьала аусуроуп: иҟасҵаз, изуз зегьы реихшьаала ҟасҵон. Уи адагьы сынтәатәи ашықәс имариаз шықәсымызт зегь ҳзы", - иҳәеит изныкымкәа жәларбжьаратәи афотоԥхьахәқәа заухьо, Жәларбжьаратәи афотомаҵзура "Нур" (Noor) ашьаҭаркҩы Иури Козырев (Урыстәыла).

2021 шықәсазы аиндаҭларахь аусумҭақәа рыдыркылоит аноминациақәа ԥшьба рыла: "Моя планета", "Портрет. Герой нашего времени", "Главные новости", "Спорт". Арзаҳалқәа рыдыркылалоит 2021 шықәса жәабранмза 28 рҟынӡа, асаит stenincontest.ru аҿы аурыс, англыз, акитаи бызшәақәа рыла.

"Сынтәа Жәларбжьаратәи аинформациатә маҵзура "Россия сегодня" еиҿнакааз Андреи Стенин ихьӡ зху афотожурналистика Жәларбжьаратәи аконкурс ажиури срылахәхоит. Шықәсқәак раԥхьагьы ажиури аилазаараҿы сыҟан. Усҟангьы аицлабра раԥхьатәи ашьаҿақәа шыҟанаҵозгьы аинтерес змаз аусумҭақәа рацәаны иаашьҭын. Уи сара сзы ираԥхьатәиз ԥышәан асеиԥш аҩаӡара змоу аицлабра ажиури алахәылак иҳасаб ала. Сгәыӷуеит сынтәагьы аусумҭа шьахәқәа аабап ҳәа Урыстәылеиԥш адунеи зегьы аамҭа уадаҩ ишҭагылоугьы. Афотоҭыхыҩцәа ааԥхьара рысҭоит ари ашықәс шырхыргаз адунеи иадырдырырц", - иҳәеит ҩынтә адунеитә фотоԥхьахә World Press Photo заухьо, РИА Новости афотокорреспондент ҷыда Валери Мельников.

Аиндаҭлара 2021 шықәса рзы аԥхьахәтә фонд иартәоит 125 000, 100 000, 75 000 мааҭ актәи, аҩбатәи, ахԥатәи аҭыԥқәа рзы. "Гран-при" иартәоит 700 000 мааҭ, реиҳа аинтерес зҵоу аусумҭа ианашьахоит.

Афотоҭыхыҩцәа ҿарацәа рзы аҵакы аманы иҟалоит урыстәылатәии Европа, Азиа, Латынтәи Америка, Африка, Мрагылара Ааигәа реиԥш иҟоу жәларбжьаратәии аплошьчадкақәа рҿы ахаарԥшра ахьрылшо

2018 шықәса раахыс арахь иаҵанакуеит ООН Ниу-Иорктәи аштаб-квартирагьы. 2019 шықәса раахыс ацәыргақәҵақәа мҩаԥыргоит Европа Ахеилак аҿы, Страсбург.

6

"Яндекс.Переводчик" уаԥс бызшәала ицәажәалоит

3
(ирҿыцуп 10:18 28.01.2021)
Ауаԥс бызшәа индоевропатәи абызшәақәа индоирантәи ахәҭа ирантәи агәыԥ аҩада-мрагыларатәи ахәҭамаҷ ахь иаҵанакуеит. Ахархәара амоуп Аҩада-Уаԥстәыла - Аланиа, Алада Уаԥстәыла.

АҞӘА, ажьырныҳәа 28- Sputnik. Амаҵзура "Яндекс.Переводчик" аҟны ауаԥс бызшәа ахархәара аҭахоит ҳәа аҩуеит Sputnik Алада Уаԥстәыла, Аҩада-Уаԥстәыла Аланиа аинформациатә технологиақәеи аимадареи рзы аусбарҭа анапхгаҩы Алан Салбиев иажәақәа шьаҭас иганы.

Амаҵзураҿы ауаԥс бызшәа "аусура" иалагоит абҵарамзанахыс. Миллион жәеидҳәала иҟоу атекст еиҿкаауп уи азы.

"Иуҳәар ауеит арҭ миллионла ажәеидҳәалақәа ауаԥс бызшәа ажәар зегьы, ҿыц иаланагалаз атерминқәагьы налаҵаны, иаҵанакуеит ҳәа. Абызшәа аԥсы ҭазароуп, аҽаԥсахуазароуп", - ҳәа иҳәоит Салбиев.

Аексперт иҳәеит аиҭагаҩцәа ргәыԥ аурыс фразақәа ауаԥс бызшәа аирон диалект ахь реиҭагара иаҿуп (ԥхьаҟазы иазыԥхьагәаҭоуп адигор диалектгьы).

Уаанӡатәи адыррақәа рыла, ауаажәларратә еиҿкаара "Аԥсны агвардиа ҿа" ркоманда иазԥхьагәанаҭоит аԥсуа бызшәа асоциалтә ҳа ВКонтакте-и амессенџьер Telegram-и рҟны ахархәара аҭара.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

3

Урыстәылатәи атуроператорцәа Аԥсны аԥхын аԥсшьаразы рҭаххара ахәшьара арҭеит

2
(ирҿыцуп 17:06 28.01.2021)
Аекспертцәа рдыррақәа рыла Аԥсны 2021 шықәсазтәи асезон азы еиҳа ирҭаху аԥсшьарҭа ҭыԥқәа хәба рхыԥхьаӡара иалашәеит, Краснодартәи атәылаҿацә, Ҟрым, Кавказтәи Аминералтә ӡқәа рышьҭахь аԥшьбатәи аҭыԥ нкыло.

АҞӘА, ажьырныҳәа 28 - Sputnik. 2021 шықәсазы Аԥсны аԥсшьара аҭаххара еиҳахоит 10 - 20%, рыла, аҳәаанырцә плиажқәа жәпакы раркраамҭаан, Атәыла аҩныҵҟа антиковидтә уснагӡатәқәа алагаламхар асезон уаанӡатәи аамҭақәа ирықәыршәаны ихацыркхоит ҳәа агәаанагара рымоуп урыстәылатәи атуроператорцәа.

"Атуристцәа Аԥсны залыркаауа амзызқәа иреиуоуп COVID-19 азы ПЦР-тест аҭара ахьаҭахым, англыз бызшәала аршаҳаҭгақәа роура ахьаҭахым, арегион ахь урыстәылатәи атәылауаҩшәҟә ала аҭалара ахьауа, амҩа аамҭа рацәаны иахьақәыдмырӡуа", - азгәарҭеит "Интурист" аҿы.

Аилахәыраҟны еиҳа аԥыжәара змоу ҭыԥқәаны рыӡбахә рҳәоит акурортқәа Гагра, Пицунда, Афон Ҿыц, Аҟәа. Бжьаратәла Аԥсны рыԥсшьараамҭа 10-14 у/ҽ ыҟоуп.

АЛЕАН астатистика ала аҵыхәтәантәи аҩышықәса Аԥсны аҭаххара амоуп аныҟәаратә хырхарҭагьы. Убри азы 2021 шықәсаз атуроператор иазыԥхьагәеиҭеит автортә екскурсиатә турқәа Аԥсныҟа, Аҟәатәи аотельқәа рбазала. Ари аҩыза аԥсшьара аплиажтә ԥсшьарагьы иацымҩаԥугар ҟалоит.

Атуроператорцәа ргәаҭарақәа рыла традициала ԥхынгәы, нанҳәа амзақәа еиҳа аҭаххара рымоуп, аха ус шакәугьы лаҵарамзагьы азхьаԥшра арҭоит. Макьаназы цәыббрамза азыҳәақәа маҷны иазыҟаҵоуп.

Аекспертцәа иазгәарҭоит Аԥсны аотельқәа реиҳарак рыхәԥса шышьҭырхыз 5-10% рҟынӡа. Иҟоуп асезон-2020 аантәи ахәԥсақәа нзыжьызгьы.

Аобиект акатегориеи аҟазаара аамҭеи ирҿырԥшны ахәқәа реиҵатәра 7 -50% итәоит.

Ажьырныҳәа 27 азтәи адыррақәа рыла Москвантәи Шәачанӡеи шьҭахьҟаи аԥырра алаҵаны апакеттә турқәа ҩыџьа хынтәтәи рыкрыфара алаҵаны жәамш рыԥсшьара ахәԥса иартәоит:

  • 40,1 нызқь мааҭ (Аҟәа)
  • 48,2 нызқь мааҭ (Гагра).

Иара абри аамҭазтәи жәамштәи атурпакетқәа (ҩыџьа рзы, хынтәтәи рыкрыфара алаҵаны) иахьазы ирыхәԥсоуп:

  • 69,3 нызқь мааҭ (Гагра)
  • 66,1 нызқь мааҭ (Пицунда).
2