Аус шԥауеи Сорос ифонд: Молдова аԥышәа

13
(ирҿыцуп 19:03 25.12.2020)
Мраҭашәаратәи аструктурақәа аԥара ззоурыжьуа иҳәынҭқарратәым аиҿкаарақәа Асовет еидгылашьҭахьтә ҵакыраҿы рхы иадырхәоит ҩ-хырхарҭакны анырра аҟаҵаразы - ирҟәымшәышәуи ирымҽыӷуи ҳәа азиԥхьаӡоит молдавиатәи Апарламент алахәыла Богдан Цырдиа.

Sputnik

Уаанӡатәи асовет республикақәа зегьы рҿы уашьклаԥшыр ауеит иҳәынҭқарратәым мраҭашәаратәи аиҿкаарақәа иҟарҵо анырра. Асоциалистцәа рпартиаҟынтәи адепутат Богдан Цырдиа уи агәраганы дыҟоуп. Арҭ аструктурақәа аус шыруеи иҟарҵарц ирҭахуи ртәы далацәажәеит иара Sputnik аҟны.

Фактла ишьақәырӷәӷәалатәуп

Сорос ифонди Конрад Аденауер ифонди аԥара рзоурыжьуеит молдавиатәи НПОқәак ҳәа иҳәоит Богдан Цырдиа. Арҭ иҳәынҭқарратәым аиҿкаарақәа русура рыспонсорцәа ринтересқәа ирықәшәо ишьақәдыргылоит, аполитикатә интересқәагьы абрахь иналаҵаны. Аполитик игәаанагара шьақәирӷәӷәоит 1,5 нызқь зхьарԥш рыла ишәҟәы "Гражданское общество Молдовы: Спонсоры. НПО-кратия. Культурные войны" аҿы.

Архивтә фото
© Sputnik Лев Рыжков

"Молдав бызшәала ашәҟәы анҭыҵ ашьҭахь (урыс бызшәала иҭыҵраны иҟоуп 2021 шықәса рзы) иаразнакы ақәҿыҭра аиуит. Иаразнакы уи азхьаԥшра аиҭеит Молдова иҟоу Евроеидгыла амиссиа ахада Петер Михалко, нас – Голландиа ацҳаражәҳәаҩи Сорос ифонди", - еиҭеиҳәоит иара.

Богдан Цырдиа ишәҟәы 759 даҟьа амоуп. Иҭыҵит жьҭаара 21 рзы. Иара убри аухаҵәҟьа Сорос ифонд "Молдова аграждантә еилазаара иаҿагылоу" ҳәа абжьы ақәнаргеит.

"Ишырҳәо аиԥш: "Самыԥхьацт, аха салацәажәоит". Сусумҭа ахара адырҵеит адемократиа ҵнашәаауеит ҳәа, европатәи адунеизнеишьа иаҿагылоит ҳәа. Афонд уи аҟара ажәа ахақәиҭра иазықәԥозар, аԥхьа ашәҟәы изаламцәажәари, изамыԥхьари? Иаҳәо зегьы мцны ишәшьозар, ара 1519 зхьаԥшреи 600 хыҵхырҭеи ыҟоуп, алацәажәарагьы сазыхиоуп", - ҳәа иҳәоит Богдан Цырдиа.

Убри аан соппонентцәа ари аҭак ҳәа акгьы рзыҟамҵеит ҳәа азгәеиҭоит адепутат.

"Аԥхьа НПО ҳара ацифрақәа ишаҳҭаху ҳхы иаҳархәошәа рҳәон. Усҟан сара апресс-конференциаҿ рфинанстә ҳасабырбақәа рскриншотқәа цәырызгеит. Ҳәарада ари афакт акгьы рзахымҳәааит, сышәҟәы аӡәы иԥырхагоушәа инахыга-аахыганы акы рҳәақәеит акәымзар", - ҳәа еиҭеиҳәоит автор.

Аусура ахырхарҭа

Уаанӡатәи Асовет еидгыла аҵакыраҿы инхо ауаа рхы иҭаргалоит: иеиҳабыратәым аиҿкаарақәа аграждантә еилазаара ракәны иҟоуп ҳәа. Аха уи ус акәым ҳәа ишьоит Богдан Цырдиа. Анҭыҵынтәи аԥара ззаарышьҭуа аиҿкаарақәаалокалтә проблемақәа хьааны ирымам, рыспонсорцәа ринтересқәа роуп ирзыхадоу.

"Иаагап ҿырԥштәыс Молдова. Иарбан проблемақәоу НПО ара ишьҭырхуа? Арадикалтә феминизм, аиувеналтә иустициа, адемократизациа – уигьы дара ишеилыркаауа аиԥш. Ари ҳара ҳапроблемақәа ирзалоузеи? Ҳара иҳапроблемоу аӷарра, акоррупциа, аусурҭа аҟамзаара роуп. Ҳтәылауаа ахԥатәи рыхәҭа аҳәаанырцәҟа усура ҳәа иқәҵхьеит", - ҳәа еиқәиԥхьаӡоит автор.

Мраҭашәаратәи афондқәа русура ажәаҿы ахықәкы бзиаӡақәа рымоуп, аха аԥсҭазаараҿы зынӡа иҽакхоит.

"Дара акала аҭагылазаашьа еиҭаркуам. Шәрыхәаԥш молдавиатәи НПОқәа рбиуџьет. Миллионла адолларқәа. Убри аан аҵараз абиуџьет, еиҳа ихадоу шакәугьы, акырӡа илаҟәуп. Европатәи аструктурақәа бзиа ирбоит Молдова аԥара аҳҭоит ҳәа аҳәара. Аха иабаҟоу аԥарақәа? Аиустициа ареформа иазоужьу 100 миллион евро рҟынтәи ахархәара зҭоу 10 роуп", - иҳәоит иара.

Сорос ифонд аԥара ззоунажьуа аиҿкаарақәа зехьынџьара еиԥшны рхы мҩаԥыргоит, русушьагьы еиԥшуп ҳәа иԥхьаӡоит Богдан Цырдиа.

"Ҿырԥштәык аҳасаб ала: Сорос ифонд аамҭак ала зехьынџьара еиццәырҵит. Аԥхьа аҭоурых иазку ашәҟәқәа аԥара рзоурыжьуа иалагеит. Нас агранттә проектқәа аадыртит. Иззы? Аҿар адрыԥхьаларц. Асеминарқәеи аҭҵаарақәеи рымҩаԥгарахьы инарыԥхьон, ауаагьы рхаҭақәа ирзымдыруа рҳәынҭқаррақәа рзы аинформациа рырҭон. Ари аӡәгьы дашьҭаԥшуамызт, избанзар 1990-тәи ашықәсқәа раан зегь хуаадан азы", - ҳәа иҳәоит аполитик.

Аԥхьа русура дырҟәымшәышәуеит. Иаадыртуеит афонд, иаԥырҵоит НПО, иккомерциатәым аиҿкаарақәа, нас – егьырҭ аструктурақәагьы аԥара рзоурыжьуа иалагоит. Аха урҭ атәыла аинтересқәа ракәӡам ирыхьчо, рыспонсор иинтересқәа роуп ҳәа иҳәоит аполитик.

Богдан Цырдиа ҿырԥштәык аҳасаб ала Ермантәыла ааигоит. Уа Никол Пашиниан ихаан амаҵура ҳаракқәа зауз зегьы Сорос иструктурақәа ирылҵыз роуп.

Афондқәа имҽыӷу рнырра ҳәа аполитик ишьоит Белоруссиа аҭагылазаашьа. "Мраҭашәара иаартны аоппозициа иадгылеит (Еврокомиссиа 24 миллион евро аграждантә еилазаара рыдгылараз азоужьра мап ацәнамкит). Сгәы иаанагоит Белоруссиа аҭыԥантәи афондқәа русура инарҵауланы аӡәгьы иҭимҵаац ҳәа. Ареволиуциақәа иаалырҟьаны иҟалаӡом, урҭ уаанӡа аҭыԥи аҭагылазаашьеи рыздырхиоит", - ҳәа иҳәоит Богдан Цырдиа.

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

13

Урыстәылантәи Аԥсныҟа иаауа амҩаду аҿы архынҳәыгақәа аларгалоит

1
(ирҿыцуп 18:25 19.01.2021)
Автотранспорт аныҟәара еиҭакхоит амҩаду А-147 Џьубга-Шәача-Аԥсны Аҳәынҭқарра аҳәаа аҟны ашьаҟамҩатә ииасырҭа аргылара иахьалаго азы.

АҞӘА, ажьырныҳәа 19– Sputnik. Уахыки-ҽнаки рыҩныҵҟа автотранспорт архынҳәратә ныҟәара алагалахоит Шәачантәи Аԥсны аҳәаахь иаауа амҩадуаҿы ҳәа адырра ҟанаҵоит ФКУ Упрдор "Черноморье".

Архынҳәра аҭыԥ аиуеит амҩаду А-147 Џьубга-Шәача-Аԥсны Аҳәынҭқарра аҳәаа, аиланхарҭа Лоо аҟны ажьырныҳәа 19 асааҭ 23:00 инаркны ажьырныҳәа 20 асааҭ 23:00 рҟынӡа.

Архынҳәратә ныҟәара аҭыԥқәа асветофор ала иҭышәныртәалахоит.

Акурорт Шәача иахьаҵанакуаз аныҳәамшқәа раан иаԥыхын архынҳәыгақәа, аиланхарҭа Лазаревское 106-тәи акилометр аҿы, аиланхарҭа Лоо 155-тәи акилометр аҿы, амҩаду А-147 Џьубга-Шәача-Аԥсны Аҳәынҭқарра аҳәаа аҿы.

Аусурақәа еиҭахацдыркит ажьырныҳәа 12, 2021 шықәсазы.

1

ЕАА алхрақәа, Ҟарабах, Киев аҳәахьа: Сергеи Лавров ипресс-конференциа

9
(ирҿыцуп 08:33 19.01.2021)
Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лавров ажурналистцәа рзы итрадициатәу апресс-конференциа мҩаԥигеит 2020–тәи ашықәс аихшьаалақәа азыҟаҵо. Аминистр ажурналистцәа рызҵаарақәа 20 рҭак ҟаиҵеит, аха уажәазы авидеоконференциа аформат ала.

Апресс-конференциа аҳәаақәа ирҭагӡаны Сергеи Лавров дрылацәажәеит о аепидемиологиатә ҭагылазаашьа, Урыстәылеи Европа атәылақәеи ЕААи реизыҟазаашьа, Алексеи Навальны иаанкылара аганахь ала аҳәынҭқарра апозициа, Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа, Латвиа АИХқәа рзинқәа ахьарҭшәо, Америка алхрақәа уҳәа егьырҭ атемақәагьы.

Асмаҭ Ҵәыџьԥҳа, Sputnik

Акоронавирус аҿагыларатә қәԥара

Апресс-конференциа анымҩаԥысуаз Адәныҟатәи аусқәа рминистр дазааҭгылеит акоронавирус иаҿагыланы ақәԥара. Сергеи Лавров иазгәеиҭеит Урыстәыла шазыхио аҳәаанырцә тәылақәа аус рыцура алаҵа аҭыжьразы. Иара иажәақәа рыла уажәы аицәажәарақәа мҩаԥысуеит Урыстәылеи Мрагылара Ааигәа атәылақәеи, Африкеи, Азиеи, Латинтәи Америка атәылақәеи рыбжьара. Аминистр иара убасгьы иазгәеиҭеит ааигәа Владимир Путини Ангела Меркельи шалацәажәоз алаҵа аҭыжьразы аусеицура.

Урыстәыла абри аус аҿы Китаигьы аус ацнауеит.

"Аханатә, китаитәи ҳҩызцәа Ухань аҭагылазаашьа атәы ишналацәажәаз ацхыраара аҟаҵара амҩа ҳанылеит. Убри аахысгьы агуманитартә цхыраара мҩаԥаагоит" ҳәа иҳәеит иара.

Ишеилкаахаз ала иара Лавров ихаҭагьы акоронавирус иман.

"Ацәеижьҿагылақәа сымоуп, избанзар авирус сцәа иалан. Аха имарианы исхызгеит. Уажәы аҟазауаа абжьгарақәа ҟарҵоит знык изхызгахьоугьы алаҵа ҟарҵарц… Аҳақьымцәеи сареи абри азы ҳаилацәажәараны ҳаҟоуп", - ҳәа азгәеиҭеит Лавров.

Ашьха Ҟарабах аҭагылазаашьа

Ермантәылатәи ажурналист Сергеи Лавров диазҵааит Азербаиџьан итҟәаны иҟоу арратә тәцәа роура анбалшо ҳәа.

Аминистр иажәақәа рыла уажәы Урыстәыла, Ермантәыла, Азербаиџьан асиақәа рышьақәырӷәӷәара мҩаԥыргоит атҟәацәа реимдаразы. Иара иҳәеит абри азҵаараҿы аерман ган ауадаҩрақәа шамоу – асиақәа цқьа ишхаҭәаамыз, ианаамҭазгьы ишынашьҭымыз.

"Азербаиџьан асиақәа азнархиеит. Уа иарбаз ырхынҳәын. Уи инаркны хабарда ибжьаӡыз, итҟәоу ма иаанкылоу рганахь ала зҵаара цәырымҵит", - ҳәа иҳәеит Лавров.

Лавров иажәақәа рыла абҵарамза анҵәамҭазы 62-ҩык аерман милаҭ иеиуоу аруаа Гадруттәи араион ахь инашьҭын. Урҭ уа итҟәан. Азербаиџьан арҭ аруаа аибашьра аанкылараз аҳәамҭа аныҟаҵаз ашьҭахь арегион ахь инашьҭын рызҵаарагьы хазы иӡбтәуп ҳәа иаԥхьаӡоит.

"Ус шакәугьы ҳара ари азҵаара аӡбра алыршара ҳҽазаҳшәоит "зегьы зегьы рыла аиҭныԥсахлара" апринцип инақәыршәаны. Ермантәыла Атәылахьчара аминистри сареи ҳаицәажәон. Сҽазысшәеит асиақәа ныҭкааны ирхиазарц, аха атҟәацәа рхыԥхьаӡара 62 иреиҳахеит. Уажәы ҳара ҳарратә напхгареи Ермантәылеи Азербаиџьани рырратә напхгареи еилацәажәоит, асиақәа еиҿдырԥшуеит", - ҳәа иҳәеит Лавров.

Иара убасгьы аминистр иҳәеит Ҟарабах ауааԥсыра рыгәҭа ишалацәажәо арегион Урыстәыла адҵара азҵаара, аха Урыстәыла уи аҩыза ахахьы ишаанамго.

"Ҳара ҳгәаанагарала ари арегион аҿы ицәырҵуа азҵаарақәа атәылақәа аҩба ирыӡблароуп" ҳәа иҳәеит иара.

Киев аҳәахьа

Адәныҟатәи аусқәа рминистр азхьаԥшра аиҭеит Киев минсктәии нормандиатәии аиқәшаҳаҭрақәа шынанамыгӡо, аҳәынҭқарра ахаҭарнакцәагьы арҭ аиқәшаҳаҭрақәа ноугӡар ҟалоит иноумыгӡаргьы ҟалоит ҳәа ирҳәо.

Лавров иҳәеит Урыстәыла аҽакала ахымҩаԥгара ишалаго Парижи Берлини Киев арҭ аиқәшаҳаҭрақәа ирықәныҟәо ирзыҟамҵар.

"Сара сзы ихадоу афранцызцәеи анемеццәеи ргәаанагароуп. Ҳара киевтәи ахаҭарнакцәа акахьы раагаразы аҳәара анаауа дара рхы ԥхьаркуеит. Официалтә ҳәамҭакгьы ҟарҵом. Украинеи иара анапхгареи ргәы рзырхьуа акы аҳәара ҟамлозар, уигьы аартны ирҳәааит", - ҳәа иҳәеит иара.

Иара убасгьы иалацәажәан Киеви ЛЖәРеи ДЖәРеи реизыҟазаашьа. Лавров иажәақәа рыла Украина аиҳабыра ацәыԥхашьозароуп атҟәацәа реимдара ахьдыргәагәо.

ЕАА алхрақәа

Апресс-конференциаҿ иара убасгьы иазааҭгылан Америка алхрақәа ртема. Урыстәыла ААР аминистр акритика рзиуит абжьыҭара аметодқәак – абиуллетеньқәа ԥошьҭала рынашьҭра, асоциалтә ҳақәа ауаажәларратә гәаанагара рзеиҿкаара реиԥш иҟақәаз.

"95 миллион биуллетень ԥошьҭала ишьҭын. Урҭ 2/3 харҭәаан. Америкатәи алхратә нормативқәа ирыҵаркуамзар ауп мчыла абиуллетеньқәа рынашьҭара. 40% абыжьқәа ԥошьҭала ианынашьҭу, узызхәыцша акоуп", - ҳәа иҳәеит иара.

Лавров деигәыӷуеит Џьозеф Баиден иеиҳабыра Урыстәыла аганахь ала еиҳа маҷк рхаҿы аарԥшхап ҳәа.

Дональд Трампи иара идгылаҩцәеи рсаитқәа раркра далацәажәо Лавров иҳәеит "атехнологиатә гигантқәа рзы аконституциа акгьы шаанамго, уи уамырхәыцыр шзалымшо".

Ахы иақәиҭны аинформациа аиура иалацәажәан урысшәала иҩуа латвиатәи ажурналистцәа рус аконтекст инақәыршәаны. Латвиатәи ажурналистцәа ахара рыдҵан Евроеидгыла асанкциақәа ррежим еиларгеит ҳәа.

"ООН, ОБСЕ, Еврохеилак рахь ашәҟәқәа ҳашьҭхьеит. Ԥхьаҟагьы аус ааулоит абри аганахьала. Асеиԥш ахҭысқәа аҭыԥ анроуа, убри аан ҳара амассатә информациа ахархәагақәа рзинқәа шеиларго азы узвамло афактқәа анҳамоу, ООН азинхьчаратә форматқәа рҿы иҟоу амеханизмқәа иҟоу рызмыриашаргьы, азхьаԥшра арҭоит. Ҳара иаҳҭахуп аконвенциақәа рҿы иҟоу амеханизмқәа, асеиԥш аилагара ариашаразы атәыла ақәыӡбара азҭо амеханизмқәа, аилагарақәа аԥыххаанӡа ахара змоу иааиҟәамҵуа ишьҭоу амеханизмқәа аус рырура", - ҳәа иҳәеит иара.

Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр игәаанагарала, урысшәала иҩуа АИХқәа рыӡбахә анырҳәо жәларбжьаратәи аструктурақәа "аиаша азықәԥара рҽацәхьаркуама ҳәа рзуҳәартә рхы мҩаԥыргоит".

Лавров иазгәеиҭеит Латвиа ахатәџьынџьуаа рганахьала ахымҩаԥгашьа "иҷыдоу аполитикатә ориентациа" амазаароуп иаанаго ҳәа.

Сергеи Лавров иҳәеит Жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа инарываргыланы Урыстәыла ААР агәы иҭоуп ари аус аҭҵаара иаднаԥхьаларц ауаҩытәыҩса изинқәа рзы Европатәи аӡбарҭахь ашшра зылшо егьырҭ иеиҳабыратәым аиҿкаарақәагьы.

"Ари аҭагылазаашьа ҩбаны еилкаашьа амам. Иҟоу ыҟоуп. Сгәы иаанагом аӡбарҭа азыӡба аднакыларц азы аамҭа рацәа аҭахуп ҳәа. Уи адагьы азиндырыҩцәа-жәларбжьаратә усзуҩцәеи аџьынџьуаа рзинқәа рыхьчаразы Афонди аус рыцаауеит. Дара азыхиоуп ажурналистцәа ацхыраара рыҭара. Sputnik ҳадгылоит уи урыстәылатәи амассатә информациа иахьахархәагоу мацаразы акәым, иарбанзаалак атәыла атәылауаҩ аинформациа иахьиҭаху аҟынтә иоурц азин ахьимоу азы", - ҳәа иҳәеит иара.

Урыстәыла адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лавров ипресс-конференциа х-сааҭк инарзынаԥшуа ицон. Ари аамҭала иара ажурналистцәа рызҵаарақәа 20 рҭак ҟаиҵеит.

9

Аԥсны COVID-19 рыдырбалеит даҽа 176-ҩык ауааԥсыра

11
Аепидемиа иалагеижьҭеи Аԥсны акоронавирус зцәа иаланы иаадырԥшыз ауаа рхыԥхьаӡара 10784ҩык ыҟоуп, ргәы бзиахеит 8513-ҩык, рыԥсҭазаара иалҵит 152-ҩык.

АҞӘА, ажьырныҳәа 18 – Sputnik. Иҳаҩсыз уахыки-ҽнаки рыла COVID-19 рылоу ирыламу аилкааразы 544-ҩык атестқәа рзыҟаҵан, урҭ рахьтә 176-ҩык акоронавирус рцәа ишалаз аадырԥшит ҳәа аанацҳауеит Ауааԥсыра COVID-19 рацәыхьчаразы аоперативтә штаб.

Абыржәтәи аамҭазы Гәдоуҭатәи араионтә хәышәтәырҭа хадаҿы ишьҭоуп 120-ҩык, урҭ рахьтә 105-ҩык акоронавирус адиагноз рзышьақәырӷәӷәоуп, рҭагылазаашьа бааԥсуп 26-ҩык, ибжьаратәуп - 35-ҩык.

Аҟәатәи аинфекциатә хәышәтәырҭаҿы ирхәышәтәуеит акоронавирус зцәа иалоу 37-ҩык апациентцәа, Очамчыра ирхәышәтәуеит 20-ҩык, Тҟәарчалтәи ахәышәтәырҭаҿы - 15-ҩык, Гагратәи ахәышәтәырҭаҿы - 24-ҩык, Аҟәатәи амобилтә госпиталь аҟны ишьҭоуп акоронавирус зыдбалоу 60-ҩык апациентцәа.

Акоронавирус иазку ажәабжьқәа зегьы шәрыԥхьар ҟалоит абра>>

 

11
Атемақәа:
Ачымазара ҿкы – акоронавирус Аԥсни адунеи аҿи: иалкаау