Баиден иазхеиҵеит Османтәи аимпериаҿы аерманцәа ргеноцид ыҟан ҳәа

10
(ирҿыцуп 19:46 24.04.2021)
Есышықәса мшаԥы 24 рзы аерманцәа рдиаспора иазгәарҭоит аерманцәа ргеноцид иалаӡыз Ргәалашәара амш.

АҞӘА, мшаԥы 24 - Sputnik. Еиду Америкатәи аштатқәа рхада Џьо Баиден официалла иазхеиҵеит Османтәи аимпериаҿы ишыҟаз аерманцәа ргеноцид, абри атәы аанацҳауеит РИА Новости, Аҩны шкәакәа иҟанаҵаз адырра шьаҭас иҟаҵаны.

"Есышықәса ари аҽны ҳара иаҳгәалаҳаршәоит Османтәи аимпериа аан имҩаԥгаз аерманцәа ргеноцид иалаӡыз ауаа зегьы. Ҳара ҳхы иадаҳҵоит ари аҩыза ахлымӡаах уаҳа иҟалартә шалҳмыршо. Мшаԥы 24 1915 шықәса инаркны, османтәи амчрақәа Константинополь идырбаандаҩуан аерман интеллигенциа ахаҭарнакцәеи ауаԥшьқәа раԥхьагылацәеи, усҟантәи аамҭазы миллионки бжаки аерманцәа рыдгьылқәа ирыхцан, ишьын, иара убас ақәхратә кампаниа аҳәаақәа ирҭагӡаны ашьрахьы ишьҭын", - ҳәа ануп Баиден иҟаиҵаз аҳәамҭаҿы.

"Ҳара икаҳаршәуам Meds Yeghern иалаӡыз ауааԥсыра, уи зыҟаҳҵо - ари аҩыза ашьаарҵәыра хашҭра ақәымзарц азоуп", - ҳәа инаҵишьит Америка ахада.

Ҭырқәтәылеи Америкеи реизыҟазаашьақәа ԥхасҭахар ҳәа ишәаны, Баиден иаԥхьа иҟаз ахадацәа ажәа "агеноцид" ахархәара рҽацәхьаркуан. Иаҳҳәап, Дональд Трампи егьырҭ ахадацәеи рхы иадырхәон атермин Meds Yeghern, уи иаанагоит "ацәгьоура дуӡӡа", иара убасгьы ирҳәон "ХХ ашәышықәсазы иреицәоу массалатәи ацәгьоурақәа иреиуоу" ҳәа. ЕАА Рсенати Рхаҭарнакцәа Рпалатеи 2019 шықәсазы иазхарҵеит Османтәи аимпериаҿы иҟаз массала аерманцәа рықәхра агеноцид акәын ҳәа.

1915–1923 шықәсқәа рзы, аерман ҭоурыхҭҵааҩцәа рдыррақәа рыла, Османтәи аимпериаҿы иқәхын миллионки бжаки рҟара аерманцәа, иқәыццышәаан, ирҳәын 60 инареиҳаны аерман қалақьқәеи ҩ-нызқьи бжаки инареиҳаны аерман қыҭақәеи. Аерманцәа ргеноцид азхарҵеит иагьақәыӡбеит зажәа акырԥхылнадо жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа, иаҳҳәап - Европа Апарламент, Европа Ахеилак, Ауахәамақәа Адунеизегьтәи рхеилак, аха макьана уи азханамҵаӡацт Ҭырқәтәыла ахаҭа.

Есышықәса мшаԥы 24 рзы адунеи зегьы иқәынхо аерман диаспора иазгәанаҭоит Аерманцәа ргеноцид агәаларшәара амш. Мшаԥы 15 2015 шықәсазы Европарламент мшаԥы 24 Османтәи аимпериаҿы аҭыԥ змаз Аерманцәа ргеноцид агәаларшәара европатәи амш ҳәа ишьақәнарӷәӷәеит.

 

10

Америкатәи АИХқәа Урыстәылеи Америкеи Амшын еиқәаҿы реиҿанагалара асценари иахцәажәеит

4
Асценари авторцәа алкаақәа ҟарҵеит атәылақәа рыҩба рымшынтә армчқәа бџьарла реиҿкаашьа анализ аназыру ашьҭахь.

АҞӘА, лаҵара 11 – Sputnik. Америкатәи ажурнал "The National Interest" аматериалқәа руак аҿы аимак аҭыԥ аиур аԥыжәара згар алшо ҳәа ахцәажәара мҩаԥнагеит. Абир атәы аҩуеит РИА Новости.

Аматериал автор, ажурналист, Пентагон уаанӡатәи аусзуҩ Крис Осборн игәаанагарала Урыстәыла еиҳа иӷәӷәоу ганны иамоуп амшынаҵатә флот.

"Урыстәылатәи амшынаҵатәи аӷбақәа Амшын еиқәаҿы ЕАА арратә ӷбақәа рынеиҭаҵ-ааиҭаҵра акыр иԥыркуеит", - ҳәа иҳәоит иара.

Автор иара убасгьы иҳәоит иаартны аиҿагылара аҭыԥ аиур, Урыстәыла аӷбақәа, зҟынтә авертолиотқәеи аԥырҩы дызҭам аԥрыгақәеи шьҭыԥраар рылшо, рхыԥхьаӡара маҷны иахьрымоу азы еихәлахар алшоит ҳәа.

Аха иҟалар зылшо аимак аилгараз аӷбақәа рыҟазаара аасҭа изхьыԥшуа абџьартә борттә системақәа рхысра ахьалшо, амшынтә дронқәа, аӷбатә радарқәа ахьыҟоу уҳәа роуп ихадараны иҟоу ҳәа иҳәоит ажурналист.

Уаанӡа ЕАА арра-мшынтә мчрақәа радмирал Џьеимс Ставридис иазгәеиҭахьан Урыстәылеи Украинеи реибарххара ҵархар, аиҿагылара раԥхьа иргыланы Амшын еиқәа акваториаҿы акәхоит иахьыҟало ҳәа. Ставридис иҳәеит Москва хымԥада аиааира агоит, избанзар НАТО аӷбақәа арегион ахь анеира иахьӡом ҳәа.

4

Казантәи ахҭысқәа раан иҭахаз рхыԥхьаӡара шьақәыргылоуп

5
(ирҿыцуп 17:39 11.05.2021)
Аҵаратә усҳәарҭаҿы ахысра ҟаиҵеит 19 шықәса зхыҵуаз аколлеџь астудент. Ишьақәыргылоуп иара цәыббрамза аахыс аҵаратә процесс шыбжьаижьуаз, мшаԥымзаахыс зынӡа уахь анеира дшаҟәыҵыз.

АҞӘА, лаҵара 11 - Sputnik. Ҭаҭарсҭан ахада Русҭам Минниханов аҳәамҭа ҟаиҵеит иҭахаз рхыԥхьаӡара жәҩык ыҟоуп ҳәа. Абри атәы аанацҳауеит РИА Новости.

"Аабатәи акласс аҵаҩцәа, ԥшьҩык аҷкәынцәеи хҩык аӡӷабцәеи ҳацәҭахеит. Иҳацәҭахеит арҵаҩы, ашкол аусзуҩ", – ахада иажәақәа еиҭанаҳәоит апресс-маҵзура.

Минниханов иажәақәа рыла, 18-ҩык аҵаҩцәа ахәыҷтәы клиникатә хәышәтәырҭахь инагоуп. Иҟоуп ахәрақәа змоу, аԥҵәарақәа змоу. Аҳақьымцәа урҭ рыԥсҭазааразы ақәԥара иаҿуп.

Ахәышәтәырҭахь инагоуп иара убасгьы ахәрақәа змоу ҩыџьа адуцәа.

Ҭаҭарсҭан ахада ипресс-маҵзура анапхгаҩы уаанӡа аҳәамҭа ҟалҵахьан ааха зауз 200 - 400 нызқьмааҭ рыҭахоит, иҭахаз рҭаацәа миллионк-миллионк рызшәахоит ҳәа.

Лаҵара 11 рзы 19 шықәса зхыҵуаз астудент Казантәи ашкол № 175 ахысра далагеит. Иара даанкылоуп. Абџьар ихьӡала иҭаҩын. Уажәы абри аганахь ала ашьаус хацыркуп. Уаҵәы ареспубликаҿы алахьеиқәҵара иамшны ирылаҳәоуп.

Урыстәыла ахада Владимир Путин Росгвардиа анапхгара адҵа риҭеит абџьар аикәыршаразы аԥҟара дырӷәӷәарц.

5

Урыстәылатәи азенитчикцәа Амшын еиқәа акваториаҿы аԥырҩы дызҭам ихархәагақәа ҭадырхеит

3
Аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥысуан аполигон Нагвалоу аҿы Аԥсны иҟоу Аладатәи арратә округ 200-ҩык аруаа алархәны.

АҞӘА, лаҵара 12 - Sputnik. Аԥсны иҟоу Урыстәыла Аладатәи арратә округ азенит ракетатә ҟәшақәа аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥыргеит. Аҽазыҟаҵарақәа раан Урыстәылатәи азенитчикцәа Амшын еиқәа акваториаҿы "аӷа" аԥырҩы дызҭам ихархәагақәа карыжьит ҳәа аанацҳауеит аокруг апресс-маҵзура.

"Аӷа" иԥрыгатә хархәагақәа ракәны ахархәара рыҭан аԥрыга аппаратқәа "Орлан", "Застава", "Гранат". Ацәҟьарақәа ирықәдыршәон аракетақәа релектронтә ҭырҟьагақәа рыла.

Аусдҵақәа рынагӡаразы аруаа атехника аибашьратә ҭагылазаашьала иаздырхиеит, ахацыркратә позициақәа ааныркылеит, еиҿыркааит аимадареи анапхгараҭареи рсистема. Абри ашьҭахь аԥшыхәра мҩаԥганы Амшын еиқәа акваториаҿы аԥырҩы дызҭам ахархәагақәа карыжьит.

Аҽазыҟаҵарақәа мҩаԥысуан аполигон Нагвалоу аҿы Аԥсны иҟоу Аладатәи арратә округ 200-ҩык аруааи 40 ак арратә техникеи алархәны. Ахархәара рыҭан азенит-ракетатә комплексқәа "Оса-АКМ", "Стрела-10" , еиҭарго ЗРК "Игла".

3